ماده 21 قانون نظام صنفی کشور
در هر شهرستان که واحدهای صنفی با فعالیتهای شغلی مشابه یاهمگن وجود داشته باشد، افراد صنفی با رعایت این قانون مبادرت به تشکیل اتحادیهمیکنند. اساسنامه الگوی اتحادیههای صنفی توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیأتعالی نظارت تهیه میشود و به تصویب هیأتعالی نظارت میرسد. الف ـ در تهران، ۳۰۰ واحد ب ـ در شهرستانهای با بیش از دو میلیون نفر جمعیت، ۲۰۰ واحد ج ـ در شهرستانهای دارای بیش از یک میلیون نفر و کمتر از دو میلیون نفر جمعیت،۱۵۰ واحد د ـ در شهرستانهای دارای بیش از پانصد هزار نفر و کمتر از یک میلیون نفرجمعیت، ۱۰۰ واحد هـ ـ در شهرستانهای با کمتر از پانصد هزار نفر جمعیت، ۵۰ واحد
تبصره 1: اتحادیه دارای شخصیت حقوقی و غیرانتفاعی است و پس از ثبت در وزارت صنعت، معدن و تجارت رسمیت مییابد.
تبصره 2: حدنصاب تعداد واحدهای صنفی برای تشکیل یک اتحادیه در کشور بهشرح زیر است:
تبصره 3: چنانچه تعداد واحدهای صنفی در هر شهرستان جهت تشکیل اتحادیه، به حد نصاب موضوع تبصره (۲) این ماده نرسد، کمیسیون نظارت موظف است بر اساس نصاب مذکور نسبت به تشکیل اتحادیه تجمیعی اقدام کند. (اصلاحیه مورخ ۱۴۰۳/۵/۲)
تبصره 4: چنانچه ماهیت فعالیت و یا نوع برخی مشاغل ایجاب کند با پیشنهاد اتاق اصناف ایران و تأیید وزیر صنعت، معدن و تجارت اتحادیه ای از واحدهای صنفی در سطح استان یا کشور تشکیل میشود. (اصلاحیه مورخ ۱۴۰۳/۵/۲)
تبصره 5: کلیه اموال، داراییها، حقوق و تعهدات اتحادیههای قبلی حداکثر ظرف ششماه از زمان ادغام و تقسیم اتحادیه های صنفی مطابق دستورالعمل تبصره (۲) این ماده به اتحادیه جدید منتقل میشود. هرگونه فعل و یا ترک فعل بهمنظور جلوگیری از اجرای این حکم، جرم است. علاوه بر آنکه مرتکب به مجازاتهای نقدی موضوع ماده (۵۹۸) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵/۳/۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی محکوم میشود در مورد اعضای مؤثر هیأت مدیره اتحادیه های صنفی و یا هیأت رئیسه اتاق های اصناف، تخلف صنفی مؤثر محسوب میشود. (اصلاحیه مورخ ۱۴۰۳/۵/۲)