ماده 2 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
مأموریتهای اصلی و حدود اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوریبه شرح زیر میباشد: الف - در زمینه انسجام امور اجرائی و سیاستگذاری نظام علمی و امورتحقیقات و فناوری. ۱ - شناسائی مزیتهای نسبی، قابلیتها، استعدادها و نیازهای پژوهش و فناوریکشور بر مبنای آیندهنگری و آیندهپژوهی و معرفی آن به واحدهای تولیدی، تحقیقاتی،دانشگاهها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی جهت بهرهبرداری. ۲ - بررسی اولویتهای راهبردی تحقیقات و فناوری با همکاری یا پیشنهاددستگاههای اجرائی ذیربط و پیشنهاد به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری. ۳ - حمایت از توسعه تحقیقات بنیادی و پژوهشهای مرتبط با فناوریهای نوینبراساس اولویتها. ۴ - برنامهریزی برای تدارک منابع مالی توسعه فناوری کشور و مشارکت در ایجاد،توسعه و تقویت فناوری ملی و حمایت از توسعه فناوریهای بومی. ۵ - اتخاذ تدابیر لازم به منظور افزایش کارآئی و اثربخشی تحقیقات کشور و توسعهتحقیقات کاربردی با همکاری دستگاههای ذیربط. ۶ - اتخاذ تدابیر و تهیه پیشنهادهای لازم درخصوص انتقال فناوری و دانش فنی وبرنامهریزی به منظور بومیکردن فناوریهای انتقال یافته به داخل کشور و ارائه آنها بهشورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری. ۷ - ایجاد زمینههای مناسب برای عرضه فناوری در داخل و خارج کشور و حمایتاز صدور فناوریهای تولید شده در کشور و کمک به ایجاد انجمنها و شرکتهایغیردولتی علمی، تحقیقاتی و فناوری. ۸ - تمهید ساز و کارهای لازم برای ایجاد همسویی میان فعالیتهای آموزشی،تحقیقاتی و فناوری، تقویت ارتباط دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی با بخشهای اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی کشور. ۹ - اتخاذ راهکارهای مناسب برای کمک به توسعه پژوهش و فناوری در بخشهایغیردولتی. ۱۰ - ارزیابی جامع عملکرد نظام ملی علوم، تحقیقات و فناوری شامل پیشرفتها،شناخت موانع و مشکلات و تدوین و ارائه گزارش سالانه. ۱۱ - اتخاذ تدابیر و ارائه پیشنهادهای لازم جهت حفظ دانشمندان و محققان وتأمین امنیت شغلی آنان و استفاده بهینه از توانمندیهای آنها. ب - در زمینه اداره امور دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی تحت پوششوزارت علوم، تحقیقات و فناوری ۱ - پیشنهاد ضوابط و معیارهای کلی پذیرش دانشجو به مراجع ذیصلاح. ۲ - تعیین راهکارهای لازم و برنامهریزی و حمایت از ایجاد و گسترش دانشگاهها،مؤسسات آموزش عالی، مراکز تحقیقاتی و فناوری و دیگر مراکز فعالیتهای علمی -پژوهشی همانند شهرکهای تحقیقاتی، آزمایشگاههای ملی، موزههای علوم و فنون بااستفاده از منابع دولتی و غیردولتی و مشارکتهای مردمی متناسب با نیازها و ضرورتهایکشور. ۳ - برنامهریزی اجرائی، آموزشی و تحقیقاتی متناسب با نیازها و تحولات علمی وفنی در جهان. ۴ - تعیین ضوابط، معیارها و استانداردهای علمی مؤسسات آموزش عالی وتحقیقاتی، رشتهها و مقاطع تحصیلی با رعایت اصول انعطاف، پویایی، رقابت و نوآوریعلمی. ۵ - نظارت بر فعالیتهای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی کشور. ۶ - ارزیابی مستمر فعالیت هرگونه واحد آموزش عالی و یا مؤسسه تحقیقاتی (اعماز دولتی و غیردولتی) و جلوگیری از ادامه فعالیت، تعلیق فعالیت و یا انحلال هر یک از آنهادرصورت تخلف از ضوابط و یا از دست دادن شرایط ادامه فعالیت براساس اساسنامههایمصوب. ۷ - صدور مجوز تأسیس انجمنهای علمی و حمایت و ارزیابی مستمر از فعالیتآنها براساس ضوابط مصوب مراجع ذیصلاح. ۸ - تأیید اساسنامه و صدور مجوز تأسیس انجمنها و تشکلهای دانشجویان ودانشآموختگان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی و ارزیابی فعالیت آنها واتخاذ تصمیم در مورد امکان ادامه فعالیت آنها براساس ضوابط و مقررات مراجعذیصلاح. ۹ - تأیید صلاحیت و صدور احکام اعضای هیأتهای ممیزه، هیأتهای امناء،هیأتهای مؤسس، هیأتهای گزینش اعضای هیأت علمی و هیأتهای انتظامی اعضایهیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات وفناوری، طبق ضوابط و مقررات موضوعه. تبصره - انتخاب و تأیید رؤسای دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتیبراساس مفاد مندرج در وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد بود. ۱۰ - ارزیابی و اعتبارسنجی علمی دانشگاهها، مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتیبه صورت مستقیم و یا ازطریق حمایت از انجمنهای مستقل علمی، تخصصی وفرهنگستانها در ارزیابی علمی دانشگاهها و مؤسسات و انتشار نتایج در محافل علمی وارائه گزارش سالانه به کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی و سایر مراجعذیصلاح. ۱۱ - تأیید اساسنامه و صدور مجوز ایجاد یا توسعه هرگونه واحد آموزش عالی یامؤسسه تحقیقاتی ( اعم از دولتی یا غیردولتی)، رشتهها و مقاطع تحصیلی. ۱۲ - ارزیابی سالانه عملکرد مالی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی وتحقیقاتی دولتی. ۱۳ - بررسی و پیشنهاد اولویتهای تخصیص منابع در حوزههای علوم، تحقیقاتو فناوری به سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور. ۱۴ - توسعه همکاریهای علمی بینالمللی و اتخاذ تدابیر لازم به منظور نهادینهکردن همکاریها و مبادلات علمی بین مراکز علمی - تحقیقاتی داخل کشور با مراکزعلمی - تحقیقاتی منطقهای و بینالمللی درچارچوب ضوابط و مقررات مصوب مراجعذیصلاح. تبصره - دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی مجازند با تصویب هیأتامناء و تأیید وزیر ذیربط روابط تحقیقاتی، علمی و فنی با مؤسسات و مراکز صنعتی وسازمانهای مشابه خارجی برقرار نمایند و یا به عضویت مؤسسات و سازمانهای مذکوردرآیند. حق عضویت مراکز مذکور در این قبیل مؤسسات با تصویب هیأت امناء قابلپرداخت خواهد بود. ۱۵ - صدور مجوز «تأسیس دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی دولتی و غیردولتی بامشارکت دانشگاهها و مراکز علمی خارج از کشور» براساس ضوابط مصوب مراجعذیصلاح. ج - سایر موارد: ۱ - مشارکت فعال در فرآیند سیاستگذاری نظام آموزش و توسعه نیروی انسانیکشور به منظور ایجاد هماهنگی لازم بین برنامههای سطوح مختلف آموزش کشور. ۲ - مشارکت در تعیین اولویتهای توسعه منابع انسانی کشور و ارائه نتایج حاصلشده به دستگاههای ذیربط به منظور هدایت منابع در جهت اولویتهای مذکور. ۳ - ارزیابی و تأیید اختراعات، اکتشافات و نوآوریها با همکاری سایر مراکز علمیو تحقیقاتی کشور به منظور فراهمنمودن زمینه حمایت از حقوق مالکیت معنوی و ثبت درمراجع ذیربط. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است ظرف مدت شش ماه از تاریختصویب این قانون، آییننامه اجرائی این جزء را تهیه و جهت تصویب تقدیم هیأت وزیراننماید. ۴ - تعیین ضوابط ارزشیابی علمی مدارک فارغالتحصیلان و تأیید ارزش علمیمدارک دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتی یا غیردولتی) داخل کشور بهاستثنای گروهپزشکی. تعیین ضوابط مربوط به تشخیص ارزش علمی، گواهینامههای آموزش عالی وپژوهشهای علمی دانشگاهها و مؤسسات علمی خارجی و تعیین ارزش مدارک مذکوربهاستثنای گروه پزشکی. تبصره - اجرای مفاد این جزء درخصوص دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتیو غیردولتی) در گروه پزشکی به عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. ۵ - برنامهریزی برای شناسایی و حمایت از شکوفایی استعدادهای درخشان وهدایت آنها به سمت اولویتهای راهبردی کشور در زمینه علوم، تحقیقات و فناوریدرچارچوب مقررات مصوب مراجع ذیصلاح. ۶ - برنامهریزی برای جذب متخصصان ایرانی داخل و خارج از کشور جهتهمکاری علمی، تحقیقاتی و فناوری. تبصره - وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزشپزشکی مجازند از اعضای هیأت علمی و محققان غیرایرانی خارج از کشور به منظوراستفاده از خدمات علمی و تحقیقاتی دعوت به کار نمایند. ۷ - اداره امور دانشجویان ایرانی در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی وتحقیقاتی خارج از کشور و ایجاد زمینههای علمی و فنی متقابل از طریق اعزام رایزنهایعلمی با هماهنگی وزارت امور خارجه. ۸ - اهتمام در معرفی میراث علمی تمدن ایرانی و اسلامی و گسترش زبان و ادبیاتفارسی در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی خارج از کشور. ۹ - همکاری در اعتلای فرهنگ، اخلاق و معنویت اسلامی در مجامع علمیدانشگاهی و در جامعه. ۱۰ - ایجاد پایگاههای اطلاع رسانی به جامعه و بخشهای مختلف در زمینهسیاستها، اولویتها و برنامهها و عملکردهای آموزش عالی، تحقیقات و فناوری. ۱۱ - نمایندگی دولت در مجامع و سازمانهای بینالمللی و برقراری ارتباطات لازمدر حوزه مأموریتها و اختیارات وزارتخانه. ۱۲ - انجام امور مربوط به کمیسیون ملی یونسکو.