ماده 3 قانون اصلاح قانون تأسیس بنگاه آبیاری و امور مربوط به آبیاری کشور

این قانون به عمل نیامده تبدیل و تقسیم و حق‌الشرب در رودخانه‌های مزبور بر حسب معمول و مرسوم دیرینه‌محلی خواهد بود. وزارت کشاورزی و بنگاه مستقل آبیاری و سایر مقامات صلاحیتدار نظارت اصولی در اجرای عرف محل خواهند داشت. ‌ماده چهارم - آبهایی که مورد استفاده قرار نگرفته و به هدر می‌رود در اختیار بنگاه مستقل آبیاری خواهد بود که رأساً یا توسط مالکین و یا اشخاص و‌شرکتها مورد استفاده کامل قرار دهد. ‌ماده پنجم - استفاده از آب رودخانه به وسیله ساختمان سد و یا نصب تلمبه از منابع آبهای سطحی با توجه به حقابه‌های موجود باید با اجازه قبلی‌بنگاه مستقل آبیاری باشد. ‌استفاده از آبهای زیرزمینی تابع قانون آبهای زیرزمینی خواهد بود. ‌ماده ششم - بنگاه مستقل آبیاری موظف است ساختمانهای آبیاری و زهکشی را که تاکنون نقشه‌های آنها حاضر شده یا بعداً به تدریج تکمیل و آماده‌خواهد شد یا سایر عملیات آبیاری را که بررسی آنها تکمیل و اجرای آنها لازم شمرده شود به تدریج عملی نماید. ‌ماده هفتم - بنگاه مستقل آبیاری مجاز است برای انجام عملیات آبیاری و یا زهکشی هر نقطه شرکتهایی با سرمایه بنگاه و سرمایه مالکین تشکیل‌دهد ولی چنانچه پس از خاتمه عمل مالکین و یا اشخاص دیگری حاضر باشند که تمام یا قسمتی از سهام دولت را خریداری نمایند بنگاه آبیاری مجاز‌است طبق آیین‌نامه‌ای که به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید سهام خود را به مصرف فروش برساند و مبلغ حاصله از فروش سهام را بر طبق ماده‌ششم برای امور آبیاری تخصیص دهد در خرید سهام مالکین محل که از آب استفاده می‌کنند حق تقدم خواهند داشت و همچنین بنگاه آبیاری می‌تواند‌سهام شرکاء دیگر را با رضایت آنها خریداری نماید. ‌بهای آب حاصل از تأسیسات آبیاری با توجه به هزینه انجام شده با سود حداکثر ۱۲% بوده و توسط بنگاه آبیاری تعیین و شرکتها یا اشخاص و یا بنگاه‌ها‌به هیچ وجه حق تجاوز از آن میزان را نخواهند داشت چنانچه شرکت یا اشخاص از مقررات بنگاه آبیاری تخلف نموده و یا بهای آب تعیین شده را‌مراعات ننمایند بنگاه آبیاری می‌تواند با نظر کمیسیونی مرکب از نمایندگان بنگاه مستقل آبیاری نماینده صاحبان سهام و مأمور عالیرتبه قضایی محل‌موضوع تخلف را رسیدگی و رأی کمیسیون نسبت به جرایم قطعی است. ‌ماده هشتم - هر موقع که اشخاص و یا مالکین بخواهند در نقطه‌ای به عملیات آبیاری یا زهکشی یا سدسازی و امثال آن به هزینه خود اقدام کنند‌می‌توانند از بنگاه آبیاری تقاضای کمک فنی نمایند. ‌بنگاه مزبور موظف است به وسیله متخصصین خود محل منظور را معاینه و از لحاظ امکان فنی مورد بررسی مقدماتی قرار داده و هزینه تقریبی آن را نیز‌تعیین و به داوطلبان مراتب را اطلاع دهد ۵۰% از هزینه مطالعات به عهده تقاضاکنندگان خواهد بود. ‌تبصره - در مواردی که مطالعات فوق به منظور استفاده عمومی باشد بنگاه آبیاری موظف است مطالعات را مجاناً انجام دهد. ‌ماده نهم - هر گاه شخص یا شرکتی جهت احداث تأسیسات آبیاری و یا انجام عملی به منظور جلوگیری از اتلاف آب و یا حسن استفاده از آن حداقل۵۰% هزینه انجام کار را به تشخیص بنگاه مستقل آبیاری تقبل نماید بنگاه می‌تواند از محل اعتبارات خود بقیه هزینه را پرداخت و عملیات ساختمانی را‌با نظارت خود انجام داده و سپس مبلغ پرداختی خود را به اقساط طویل‌المدت از شخص یا شرکت مزبور دریافت نماید. ‌مشروط بر آن که در انجام عمل حقوق مکتسبه شخص یا اشخاص ذیحق تضییع نگردد. ‌ماده دهم - افراد یا شرکتها یا مؤسسات اعم از دولتی یا غیر دولتی که از این تاریخ می‌خواهند در رودخانه‌های عمومی تأسیسات آبیاری ایجاد نمایند‌پس از کسب اجازه از بنگاه مستقل آبیاری طبق آیین‌نامه مربوطه موظفند نقشه و طرح قطعی عملیات مورد نظر را با هزینه خود تهیه و به تصویب بنگاه‌مستقل آبیاری برسانند. ‌تبصره - در مواردی که اشخاص هزینه احداث تأسیسات آبیاری را عهده‌دار شوند و از تأسیسات مزبور اراضی بایر دولت قابل شرب باشد وزارت‌کشاورزی می‌تواند بنا بر پیشنهاد بنگاه مستقل آبیاری به تناسب آبی که تهیه شده طبق آیین‌نامه مربوطه از اراضی خود به اشخاص نامبرده و نرخ عادله و‌به اقساط طویل‌المدت واگذار کند. ‌ماده یازدهم - هر گاه بنگاه مستقل آبیاری برای اجرای عملیات عمرانی و نیازمندیهای عمومی به استهلاک اراضی (‌اعم از دائر و بائر) و ابنیه و‌تأسیسات احتیاج پیدا کند به طریق زیر عمل خواهد کرد: ‌الف - قبل از هر گونه تصرفی بنگاه مستقل آبیاری نقشه محل و ابنیه و تأسیسات مورد نظر را با قید حدود مشخص و مساحت تقریبی مورد نیاز را‌تهیه خواهد نمود و با ذکر دلایل احتیاج به استهلاک در دسترس هیأت مذکور در بند (ب) این ماده خواهد گذاشت. ب - تشخیص عملیات عمرانی و نیازمندیهای عمومی (‌مگر در مواردی که قانون مشخص نموده یا خواهد نمود) و حدود اراضی مورد استهلاک و‌قیمت به وسیله هیأتی مرکب از دادستان کل - وزیر کشور - وزیر کشاورزی - مدیر کل هیأت و نماینده مالک یا نماینده اکثریت مالکین (‌که باید از تاریخ‌رؤیت اخطار در ظرف یک ماه تعیین و کتباً به هیأت نامبرده معرفی شوند و الا نماینده مالکین محل از طرف استاندار تعیین خواهد شد) و یا نمایندگان‌آنها بر مبنای نظر کارشناسان فنی به عمل خواهد آمد و رأی هیأت قطعی است. ج - بهای اراضی و ابنیه و تأسیسات مورد استهلاک اعم از این که متعلق به دولت و یا اشخاص باشد به طریق زیر تعیین خواهد شد. ۱ - ملاک تعیین قیمت بهای عادله اراضی و ابنیه و تأسیسات مشابه واقع در حوزه عملیات در سال قبل از اعلام شروع عملیات و بدون در نظر‌گرفتن منظور از استهلاک و تأثیر اجرای عملیات عمرانی در قیمتها خواهد بود. ۲ - در مورد استهلاک اراضی و ابنیه و تأسیسات غیر دولتی پنج درصد علاوه بر قیمت به مالک پرداخته خواهد شد. ‌هر گاه مالک در محل ساکن باشد علاوه بر پنج درصد فوق ده درصد دیگر به قیمت افزوده خواهد شد و هر گاه ممر اعاشه او منحصر به درآمد آن ملک‌باشد ده درصد قیمت نیز از این بابت به او پرداخت خواهد گردید. [b]‌تبصره - در مورد کشاورزان و خوش‌نشینان دهات ده درصد بهای کل املاک استهلاک شده در آن ده اضافه بر قیمت به عنوان حق کوچ به وسیله‌شورای محلی بین آنها سرانه تقسیم خواهد شد. ۳ - در صورتی که تاریخ تصرف یا تاریخ اعلام استهلاک ملک بیش از یک سال فاصله داشته باشد نسبت به هر سال پنج درصد به قیمت افزوده‌خواهد شد مشروط بر این که جمعاً از قیمت عادله روز تجاوز ننماید. ‌مدت کمتر از شش ماه تمام به حساب نخواهد آمد و مدتی که شش ماه تمام یا بیش از آن باشد در حکم یک سال خواهد بود. ‌د - تصرف اراضی و ابنیه قبل از پرداخت تمام قیمت مجاز نیست مگر با رضایت فروشنده. ه - در صورتی که پس از انجام تشریفات مندرج در این ماده مالک به انتقال ملک و تحویل آن رضایت ندهد دادستان محل به نمایندگی از طرف او‌سند انتقال ملک مورد نظر را پس از تودیع تمام قیمت ملک در صندوق ثبت امضاء و در مدت سه ماه به تخلیه و تصرف قطعی ملک مذکور اقدام‌می‌نماید. ‌و - آیین‌نامه طرز اجرای این ماده به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. ‌ماده دوازدهم - مالکین اراضی واقع در زیردست تأسیسات آبیاری که اراضی آنها به تشخیص بنگاه مستقل آبیاری باید از تأسیسات مزبور مشروب‌شود مکلفند پس از اتمام عملیات آبیاری و اخطار بنگاه مزبور در ظرف ۳ تا ۵ سال به تدریج با توجه به آیش‌بندی کلیه آن اراضی را آبیاری و زراعت کنند‌و الا بنگاه مستقل آبیاری پس از اخطار در رأس سال سوم و انقضاء سال پنجم حق دارد اراضی مزبور را تملک و بهای آن را به نرخ عادله یک سال قبل از‌شروع عملیات ساختمانی آبیاری به مالک بپردازد در صورت بروز اختلاف در قیمت زمین طبق