ماده 21 قانون اجازه ساختن و نگاهداری لوله حمل نفت به شرکت لوله نفت ایران
بدو منتقل شود. شرکت تابعه یعنی شرکتی که این "شرکت" حق تعیین بیش از نصف مدیران آن را مستقیماً یا به طور غیر مستقیم داشته و یا به طور مستقیم یا غیر مستقیم مالکمقداری از سهام آن باشد که با آن مقدار سهم بیش از پنجاه درصد حق رأی در مجمع عمومی آن برای شرکت تضمین شده باشد. نفت کلمه نفت مستعمله در این قرارداد شامل کلیه نفتهای خام و تمام محصولات و مشتقات مایع آنها و همچنین سایر مواد سوختی که در حال مایع و یا گازبوده و قابل حمل با لوله باشد میگردد. عملیات شرکت در ایران یعنی تمام عملیات صنعتی و تجاری و فنی که شرکت منحصراً برای اجرای این امتیاز انجام میدهد. تاریخ تصویب یعنی تاریخی که امتیاز به تصویب مجلس و صحه اعلیحضرت همایون شاهنشاهی رسیده است. لیره استرلینگ یعنی واحد پول رایج انگلیسی. یک شلینگ یک بیستم یک لیره استرلینگ و یک پنس یک دوازدهم یک شلینگ میباشد. تن یعنی تن متریک (یک هزار کیلوگرم) سال - (سال تقویمی) و ماه یعنی دورههایی از زمان که مطابق تقویم گرگرین (مسیحی) سال و ماه گفته میشود. ماده اول الف - دولت برای ساختن و نگاهداری لوله حمل نفت حق غیر انحصاری به شرکت میدهد. لوله نفت بین نقاطی که در هر قسمتی از ایران شرکت انتخاب مینماید با رعایت حقوقی که به شرکتهای دیگر اعطاء شده و یا خواهد شد امتداد خواهدیافت. ب - لوله اصلی نفت شامل یک یا چند خط لوله خواهد بود و میزان ظرفیت لولهها را شرکت تعیین خواهد نمود. شرکت حق غیر انحصاری خواهد داشت که تصفیهخانه و مؤسسات تلمبه و محل ذخیره و سایر مؤسسات لازمه برای عملیات خود ساخته و به علاوهبه منظور ازدیاد استفاده از لوله اصلی لولههای فرعی ایجاد و لوله اصلی مذکور را به لولههای عمومی و خصوصی در ایران و در ممالک مجاور اتصالدهد. ماده دوم لولههای نفت شرکت میتوانند نفت حاصله در ایران و یا افغانستان را حمل نمایند. ماده سوم الف - نفتی را که لولهها حمل مینمایند ممکن است متعلق به شرکتها و مؤسسات ذیل باشد: ۱ - نفت متعلق به خود شرکت ۲ - نفت متعلق به شرکت نفت آمریک و ایران و یا نفتی که در افغانستان استخراج شده باشد. ۳ - نفت متعلق به شرکتها و یا مؤسسات دیگر ایرانی یا خارجی که در این حق استخراج نفت دارند و بعد از این آنها در این قرارداد به عبارت"عموم" نامیده میشوند. ب - حمل نفت عموم تابع شرایط عمومی ذیل خواهد بود: ۱ - شرکت متعهد است که نفت متعلق به عموم را تا میزان چهل درصد ظرفیت لولههای اصلی خود بدون هیچ تبعیضی ماهیانه حمل نماید. ۲ - نفت متعلق به عموم برای حمل شدن باید در نقاطی که شرکت تعیین مینماید تحویل گردد. و نفت مزبور از حیث جنس و وزن مخصوص بایدتقریباً نظیر نفتی باشد که شرکت معمولاً حمل مینماید. و الا شرکت حق خواهد داشت از حمل آن امتناع نماید. شرکت میتواند از مقدار نفتی که تحویل گرفته است مقدار آب و اجرام محتوی در آن را که بر طبق امتحانات معمولی معین میشود موضوع نماید. ۳ - نفتی را که استحصالکنندگان مختلف تحویل میدهند ممکن است در لولهها و مخازن شرکت با یکدیگر مخلوط گردند و بنابراین صاحبان آنهاحق مطالبه عین نفت تحویل شده را نداشته اما حق استرداد مخلوط معادلی را دارند. ۴ - شرکت مسئول ضایعات نفت که در اثر وقایع خارج از حدود اختیار و بدون تخلف خود شرکت حاصل شود نمیباشد. ۵ - شرکت وسایل مقتضی برای جلوگیری از وقوع حریق در مؤسسات خود فراهم خواهد ساخت. ۶ - شرکت حق دارد قیمت حمل نفت را به مأخذ کلیه مخارج واقعی حمل و نقل به علاوه مبلغی معادل پانزده درصد مخارج مزبور به عنوان فایدهنماید. مخارج واقعی حمل عبارت است از: اول - مخارج واقعی بهرهبرداری از لولهها و منضمات آن از قبیل حقوق و مزد کارکنان و سوخت و قوه الکتریک و نگاهداری و تعمیرات و مالالاجاره وغیره. مطابق دفاتر محاسباتی سال گذشته شرکت. دوم - مخارج عمومی و واقعی اداری شرکت. سوم - مبلغی معادل ده درصد سرمایه که برای ساختن لولههای نفت صرف شده به عنوان استهلاک سرمایه. چهارم - منفعتی معادل پنج درصد سرمایهای که به مصرف رسیده است پس از وضع استهلاک. ۷ - شرکت در ازاء عملیات دیگری که غیر از وظیفه حمل نفت از قبیل جمعآوری نفت. انبار کردن. تصفیه کردن و بارگیری نمودن در کشتی و غیرهانجام میدهد تعرفههای مناسبی معین خواهد نمود. ۸ - شرکت میتواند نظامنامههایی راجع به ترتیب حمل و نقل نفت وضع نماید مشروط بر اینکه نظامنامههای مزبور مخالف روح این قراردادنباشد. ماده چهارم شرکت متعهد است که نفت متعلق به دولت را تا میزان بیست درصد ظرفیت ماهیانه لولههای اصلی خود حمل نماید و در این صورت از میزان چهلدرصدی که شرکت بر طبق مقررات