(1)- نوع خیار به جهت عدم تادیه اقساط ثمن (2)- تعیین انقضای مدت خیار شرط در تعهدات موجل

خلاصهٔ رأی

ازدادنامه شماره824مورخ 94/2/25 صادره ازشعبه محترم 156 دادگاه عمومی حقوقی تهران که بموجب آن دعوی تاییدفسخ معامله ومطالبه وجه التزام وخسارات و استردادمبیع محکوم به بطلان

متن کامل

(1)- نوع خیار به جهت عدم تادیه اقساط ثمن (2)- تعیین انقضای مدت خیار شرط در تعهدات موجل Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: (1)- نوع خیار به جهت عدم تادیه اقساط ثمن (2)- تعیین انقضای مدت خیار شرط در تعهدات موجل پیام: چنانچه طرفین در عقد چنین توافق کرده باشند که هرگاه قسطی ازاقساط ثمن درمهلت معین پرداخت نگردد مشروط له بتواند به این جهت عقد را فسخ کند، با توجه به اینکه مبنای این خیارنقض عهدی است که ازجانب متعهد صورت گرفته، خیار شرط نبوده و از مصادیق خیار تخلف از شرط محسوب می شود. رویه قضائی درعقودی که اجرای تعهدات به نحو موجل باشد و طرفین بایکی ازآنان دارای خیار باشند که برمبنای قانون ویا قصد طرفین اعمال آن منوط به تعیین مدت باشد، پایان مدت و زمان اجرای حق فسخ را تازمان فرارسیدن اجرای آخرین تعهد موجل تعبیر می کنند و این رویه به جهت جلوگیری ازبطلان عقودی است که متعاقدین به نحو صحیح آن را منعقد کرده اند. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9509972130700396 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/03/24 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی درخصوص دعوی خواهان الف. س. با وکالت ع. س. بطرفیت خوانده الف. د.پ. به خواسته تائید فسخ قرارداد عادی شماره 413467 مورخ 93/10/10 به جهت شرط فسخ قراردادی و الزام خوانده به تخلیه وتحویل ملک و خسارات دادرسی به این شرح که وکیل خواهان درتوضیح خواسته دعوی اظهار نموده طرفین به شرح مندرجات ظهر مبایعه نامه مذکور توافق نموده اند چنانچه هریک از چکهای موضوع پرداخت الباقی ثمن معامله با گواهی عدم پرداخت مواجه شود خواهان حق فسخ قرارداد داشته و با عنایت به صدور گواهی عدم پرداخت چک شماره 835507281 و اعلام اراده خواهان مبنی بر فسخ طی اظهارنامه مورخ 94/5/21 تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را نموده اند خوانده دعوی در مقابل اظهار نموده هر چند توافقنامه مندرج درظهر دادخواست را امضاء نموده ولی در تاریخ 94/4/7 و موخر بر توافق مذکور اراده دیگری نموده اند و توافق ظهر قرارداد مورد تائید ایشان نمی باشد لهذا هرچند توافقنامه عادی مورخ 94/4/7 که مورد قبول طرفین است تاثیری در مندرجات ظهر مبایعه نامه استنادی نداشته و هرچند تقدیم دادخواست پرونده حاضر درتاریخ 94/5/24 و قبل از ابلاغ اظهارنامه به خوانده قابل پذیرش نمی باشد نظر به اینکه به تصریح ماده 401 قانون مدنی چنانچه برای شرط حق فسخ یکی از طرفین مدت خاصی مشخص نشده باشد بشرط مذکور باطل بوده و قرینه خاصی در توافق موجود نمی باشد تا زمان خیارشرط را برآن حمل نمود لهذا با توجه به باطل بودن شرط استنادی اعمال خیارشرط مذکور قانونی نبوده و حکم به بطلان دعوی خواهان به همین جهت صادر می گردد . رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس ازابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران می باشد . رئیس شعبه 156 دادگاه عمومی حقوقی تهران - علی حمزه شریفی رأی دادگاه تجدیدنظر استان درخصوص تجدیدنظرخواهی آقای ع. س. بوکالت ازآقای الف. س. بطرفیت آقای الف. د.پ. ازدادنامه شماره824مورخ 94/2/25 صادره ازشعبه محترم 156 دادگاه عمومی حقوقی تهران که بموجب آن دعوی تاییدفسخ معامله ومطالبه وجه التزام وخسارات و استردادمبیع محکوم به بطلان شده به این شرح که درتاریخ1393/10/10تجدیدنظرخواه ملکی که باثمن معین به تجدیدنظرخوانده فروخته ومقرر شده قسمتی ازثمن معامله ازطریق چکهای صادره پرداخت گردد ضمانت نقض عدم تامین محل چک خیارتخلف ازشرط برای فروشنده پیش بینی گردیده ولی علیرغم عدم تامین محل یک فقره چک درسررسید دادگاه بدوی با این استدلال که خیارفوق خیار شرط بلامدت میباشدودرنتیجه حق فسخ محکوم به بطلان است دعوی راوارد ندانسته دادگاه نظربه اینکه صرفنظرازنتیجه گیری دادگاه استدلال دادگاه به دوجهت موافق قانون وقراردادنمیباشد اول اینکه برخلاف نظربعضی که این شرط ازمصادیق خیارشرط میدانند شرط فوق ازمصادیق بارزخیار تخلف ازشرط است زیرا متعاملین دررابطه قراردادی وشروط عقد چنین توافق نموده اند که هرگاه قسطی ازاقساط ثمن درمهلت معین پرداخت نگردد مشروط له بتوئاند به این جهت عقد رافسخ کند وملاحظه میشودمبنای این خیارنقض عهدی است که ازجانب متعهد صورت گرفته برخلاف خیارشرط که مبنای ایجادآن توافق وقصد متعاملین وسبب اعمال آن اراده ذی خیار وصاحب حق است واجرای آن منوط به تحقق فعل ترک فعل یا شرط دیگری نیست ثانیاٌ: استدلال دادگاه موافق قانون نیز نمیباشد زیرا درصورتی که شرط فوق ازمصادیق خیارشرط وبه لحاظ بلامدت بودن باعث غرر معامله گردد دراین صورت نه تنها شرط که اصل معامله نیز به حکم ماده 401قانون مدنی که مقررداشته اگربرای خیار شرط مدت معین نشده باشد هم شرط هم بیع باطل است بوده وبطلان شرط به عقد سرایت میکند ثالثاً: استنباط دادگاه موافق رویه قضائی نیز نمیباشد زیرا رویه قضائی شرط فوق ازمصادیق خیارتخلف ازشرط میداند وحتی درعقودی که اجرای تعهدات به نحو موجل باشد وطرفین بایکی ازآنان دارای خیار می باشد که برمبنای قانون ویا قصد طرفین اعمال آن منوط به تعیین مدت باشد پایان مدت وزمان اجرای حق فسخ را تازمان فرارسیدن اجرای آخرین تعهد موجل تعبیر مینماید لذا بافرضی که حق فسخ محل نزاع ازمصادیق خیارشرط باشد دارای مدت قراردادی یعنی انقضای آن همزمان با انقضای آخرین زمان اجرای سایرتعهدات موجلاست واین رویه نیز علاوه بر این که ازقصد متعاملین حاصل میگردد به جهت جلوگیری ازبطلان عقودی است که متعاقدین بنحو صحیح آن را منعقدنموده وهمگام با اصاله الصحه میباشد ولی نتیجه گیری دادگاه به بطلان دعوی موافق قانون است زیرا برخلاف استدلال آقای وکیل تجدیدنظرخواه که ادعا نموده توافق نامه 94/4/7 مرتبط با عقوددیگر ومنصرف ازعقد بیع وشروط محل نزاع میباشدموافق توافقات صریح مذکور درآن است ومتعاقدین ضمانت اجرای نقص تعهدات خودرادراین توافقنامه براساس اصل آزادی اراده به تعیین وجه التزام قراردادی کاهش داده اند تجدیدنظرخواهی رابشرح استدلال مذکور درمتن این رای وارد ندانسته وبه استنادمواد348 و358 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب درامورمدنی رای تجدیدنظرخواسته رانتیجتاٌ تایید مینماید ودرخصوص تجدیدنظرخواهی نسبت به آن قسمت ازرای که حکم به بطلان دعوی مطالبه وجه التزام 300000000ریال ناشی ازنقض متعهد به موجب ظهرسند عادی بیع مورد مطالبه قرارگرفته نظربه اینکه آقای وکیل باحق استرداددعوی تجدیدنظرخواهی خودرانسبت به این قسمت بموجب لایحه 95086 مورخ 95/1/21 تقدیمی به شعبه محترم دادگاه بدوی مسترد نموده لذا به استناد ماده 363 این قانون قرارابطال دادخواست تجدیدنظرصادرواعلام میگردد رای حضوری وقطعی است. شعبه 62 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار یوسف یعقوبی محمودآبادی - محمدعلی اسفنانی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است