(1)- رابطه مفارقت جسمانی و عسر و حرج (2)- مصادیق عسر و حرج زوجه

خلاصهٔ رأی

بخواسته تقاضای صدور حکم مبنی بر طلاق بلحاظ تخلف زوج از شروط ضمن عقد ( سوی معاشرت ) تقدیم دادگستری شهرستان *نموده که جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه خانواده این دادگستری ارجاع گردیده است.

متن کامل

(1)- رابطه مفارقت جسمانی و عسر و حرج (2)- مصادیق عسر و حرج زوجه Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: (1)- رابطه مفارقت جسمانی و عسر و حرج (2)- مصادیق عسر و حرج زوجه پیام: (1)- مطابق نظریه برخی از فقهای عظام شش ماه مفارقت جسمانی برای یک زن جوان مصداق بارز عسر و حرج محسوب می شود. (2)- اگر زوجه مدعی سوء معاشرت زوج باشد و عنوان نماید که همسر اول زوج به دلیل سوء معاشرت همسرش اقدام به خودکشی نموده در صورت صحت چنین ادعایی هیچ تردیدی در احراز عسر و حرج زوجه وجود ندارد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : تاریخ دادنامه قطعی : 1400/04/21 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده خانم ط. ه. فرزند م. ( خواهان ) در تاریخ ۹۹/۲/۲۰ دادخواستی را بطرفیت اقای م. ر. فرزند م. ع. بخواسته تقاضای صدور حکم مبنی بر طلاق بلحاظ تخلف زوج از شروط ضمن عقد ( سوی معاشرت ) تقدیم دادگستری شهرستان *نموده که جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه خانواده این دادگستری ارجاع گردیده است. خواهان در توضیح خواسته خود اعلام نموده است: در سال ۸۸ با خوانده ازدواج نموده و حاصل ان یک فرزند است.مدت زیادی است.که همسرش نسبت به او سوی معاشرت دارد. و او را تهدید مینماید. لذا ادامه زندگی برای او مشکل و دچار عسر و حرج میباشد. از دادگاه محترم تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق را دارم. ( ص ۱۴ ) اولین جلسه دادگاه در تاریخ ۹۹/۳/۲۱ با حضور خوانده و بدون حضور خواهان تشکیل گردیده است. خوانده خطاب بدادگاه اعلام نمود: من به همسر و فرزند م علاقمندم و حاضر بطلاق نمی باشم حدود سه سال است.که همسرم سر ناسازگاری دارد. و جدا از یکدیگر زندگی می کنیم و نفقه ایشان را پرداخت می نمایم و مهریه را هم بصورت قسطی می پردازم تقاضای رد درخواست ایشان را دارم. ( ص۱۸ ) دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر و اعلام نموده است. ( ص ۱۹ ) داور زوجه در نظریه مورخه ۹۹/۴/۷ خطاب بدادگاه اعلام نموده است: شخصا به این نتیجه رسیده ام که ادامه زندگی برای سلامت زوجه و ارامش روحی فرزند ش بصلاح نیست و از انجا که زوج مواد مخدر صنعتی مصرف می نمود و بارها در کمپ جهت ترک اعتیاد بستری شده است.رفتار نا متعادل دارد. و در حال شکنجه روحی همسرش میباشد. ( ص ۲۳ ) دادگاه در تاریخ ۹۹/۴/۲۳ به زوجه اعلام نمود: سوابق بستری شدن زوج در کمپ ترک اعتیاد را اعلام نموده و به دفتر نیز دستور داده است.تا سوابق کیفری زوج را استعلام نماید. صفحه ۲۶ پرونده حکایت از ان دارد. که چند پرونده در رابطه با موضوعاتی مانند مهریه ، اجرت المثل و نفقه در رابطه با خوانده مطرح بوده و در پرونده های کیفری نیز خوانده شاکی و متهم شخص ثالث غیر از زوجه میباشد. ( ص ۲۶۲۷ ) زوجه با تقدیم لایحه ای خطاب بدادگاه اعلام نمود: ۱ همسرم دارای سابقه بستری شدن در کمپ ترک اعتیاد را دارد. و برادر ایشان زحمت بستری شدن ایشان را تقبل می نمود. ( در دو مرحله ۲۱ روزه در کمپ بهبودی واقع در *معرفی نمودیم ، ضمنا او را نزد دکتر غ. جهت متادون درمانی واقع درخیابان *بردیم. بارها عضو انجمن ترک اعتیاد جهانی شدند اما بعد از مدتی باز دچار لغزش میشدند ۲ همسرم یک سال و چهار ماه است.که ترک منزل نموده و و هیچ اطلاعی از صحت سلامت ایشان ندارم. ( ص ۳۰ ) داور زوج نیز در نظریه اعلامی خود به دادگاه اصلاح ذات البین را میسر ندانسته و اعلام نمودند: علیرغم مساعی بعمل امده توفیقی در جهت مصاحبت و حل اختلاف بدست نیاوردند. ( ص ۳۵ ) ضمنا زوج اعلام نمود تا ۷ سال قبل مواد مصرف می کردم ولی ترک نموده و دیگر استفاده نمی کنم و گاهی غیر ارادی او را در زمانیکه مواد مصرف می کردم مورد کتک کاری قرار میدادم. همسرم بدلیل عدم پرداخت اقساط مهریه مرا به زندان انداخت ( ص ۳۵۳۶ ) در جلسه مورخ ۹۹/۶/۲۵ که با حضور زوجین تشکیل گردیده است.خواهان اعلام نمود خواسته بشرح دادخواست است. از اول اسفند ۹۷ بدلیل وجود اختلافات جدا از یکدیگر زندگی می کنیم البته من و فرزند م در منزل مشترک اما همسرم ما را ترک نموده است ، در خصوص حقوق مالی خودم اقدام نمودم و احکام ان نیز صادر شده است ، همسرم شیشه مصرف می نمود و اکنون نمی دانم که ادامه می دهد یا خیر ، بداخلاق است ، دست بزن دارد. ، چون در عسر وحرج قرار دارم. حاضرم در برابر طلاق یکصد عدد سکه از مهریه را بذل نمایم. اجرت المثل را دریافت کردم نفقه ام را می خواهم ، تقاضای طلاق دارم. ( ص ۳۹۴۰ ) زوج در پاسخ اظهارداشت حاضر به طلاق نیستم هر کس در زندگی اشتباهاتی دارد. من هم داشتم ، تقاضای رد دعوی را دارم. ، اعتیاد هم داشتم اما هفت سال است.دیگر مصرف نمی کنم. ( ص ۴۱ ) قاضی محترم مشاور نیز در نظریه مورخ ۹۹/۶/۱۱ اعلام نمود: اظهارات زوجه مبنی بر سوی رفتار و معاشرت و تهدید در حد ادعا بوده و انها را به اثبات نرسانده در خصوص اعتیاد زوج هم اعتیاد فعلی خوانده مسجل نشده و اعتیاد سابق را نیز نمی توان به وضع فعلی تسری داد لذا مستندا به مفهوم ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی نظر بر صدور حکم بر بطلان دعوی خواهان را دارم. ( ص ۴۷ ) دادگاه در تاریخ ۹۹/۶/۱۲ ختم رسیدگی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت به صدور رای نموده است: باالتفات به جامع اوراق محتویات پرونده و استماع اظهارات اصحاب دعوی و اینکه زوجه ادله اثباتی عسر و حرج ناشی از سوی معاشرت و تحقق شروط ضمن عقد را ارائه نداده است.دادگاه دعوی خواهان را با عنایت به نظریه مشاور محترم دادگاه غیر وارد تشخیص داده و مستندا بماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و ماده ۱۹۷ایین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی نامبرده را صادر می نماید. ( ص ۴۹ ) صفحه ۶۳ پرونده منعکس کننده استشهادیه ای با امضای هفت نفر از مطلعین است.که اعلام نمودند: شهادت می دهند زوج از تاریخ ۹۷/۱۲/۱ منزل مشترک را ترک نموده و در منزل پدرش زندگی می نماید. این افراد اعلام نمودند حاضرند در دادگاه نیز شهادت دهند. ( ص ۶۳ ) زوجه به رای صادره اعتراض و پرونده جهت رسیدگی به اعتراض ایشان بدادگاههای تجدیدنظر *ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.این شعبه نیز در تاریخ ۹۹/۸/۱۴ ختم رسیدگی را اعلام نموده و رای صادره از سوی دادگاه بدوی را ضمن رد تجدیدنظر خواهی زوجه ، عینا تایید نموده است. ( ص ۶۹ ) . زوجه از رای صادره فرجامخواهی نموده و در لایحه فرجامخواهی اعلام نموده است.زوج قبلا نیز ازدواج نموده که بنابر اظهارات اشنایان همسر اول ایشان به واسطه اعمال و رفتار ایشان خودکشی نموده و به رحمت خدا رفته است. ( ص ۷۶ ) پرونده در راستای رسیدگی فرجامی به دیوانعالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم دیوان ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۸/۱۴ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رای شعبه فرجامخواهی خانم ط. ه. فرزند م. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۸/۱۴ صادره از شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۶/۱۲ صادره از شعبه *که بموجب ان حکم بر بطلان دعوی زوجه به خواسته الزام زوج به طلاق بلحاظ فقد دلیل صادر شده است.باتوجه به ایرادات ذیل مالا در خور پذیرش میباشد.: ۱ ترک زندگی مشترک از تاریخ ۹۷/۱۲/۱ توسط زوج و مفارقت جسمانی زوجین از یکدیگر که مطابق نظریه برخی از فقهای عظام شش ماه مفارقت جسمانی برای یک زن جوان مصداق بارز عسر و حرج محسوب میشود. که در اینخصوص می بایست دادگاه در خصوص ادعای زوجه تحقیقات لازم را انجام میداد. ۲ عدم توجه به استشهادیه هفت نفر از مطلعین از زندگی مشترک زوجین که همگی با امضای استشهادیه منعکس در صفحه ۶۳ پرونده اعلام نمودند جهت ادای شهادت در دادگاه حاضر و پیرامون موضوع معنون شهادت دهند که ضروری است.دادگاه محترم نسبت به دعوت انان به دادگاه و ادای شهادت انان اقدامات لازم را معمول نماید. ۳ عدم بررسی ادعای زوجه مبنی بر اینکه همسر اول زوج بدلیل سوی معاشرت همسرش اقدام به خودکشی نموده که در اینرابطه نیز میبایست دادگاه محترم پیرامون موضوع تحقیق و صحت و سقم ادعای زوجه را مشخص می نمود در صورتیکه چنین ادعایی مقرون به صحت بوده باشد. هیچ تردیدی در احراز عسر و حرج زوجه نباید بخرج داد. ۴ باتوجه به سابقه هفت ساله اعتیاد زوج و قبول این موضوع از سوی ایشان جهت اطمینان از موضوع و تردید زوجه مبنی بر اینکه نمیدانم الان دوباره به اعتیاد برگشته است.یا خیر و همچنین سوابق بستری شدن در کمپ ترک اعتیاد مجددا جهت اطمینان خاطر می بایست به پزشکی قانونی جهت تست اعتیاد معرفی شوند. ۵ وجود سابقه کتک کاری و ایراد ضرب و پذیرش صریح ان از سوی زوج ، و سایر موارد منعکس در پرونده نشاندهنده ان است.که زوجه تحت فشارهای مختلف روحی و جسمی قرار گرفته و طلاق عاطفی فیمابین انان محقق گردیده و خواهان پایان بخشیدن به زندگی است.که در واقع وجود خارجی ندارد. و زوج نیز با ترک منزل به مدت یکسال و نیم ( حسب ادعای زوجه ) نشان داده است.که دوام و استحکام زندگی مشترک متزلزل گردیده و باتوجه به اینکه این دوام و استحکام که براساس مودت قلبی که یک امر درونی است.نه امر فیزیکی که بخواهد با اجبار و زور محقق شود. دیگر وجود ندارد. و فلسفه اصلی زندگی مشترک خدشه دار گردیده است. ضمن توجه دادن دادگاه محترم به مجموعه علل و عوامل مذکور رای صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید ندارد. و به جهات نقص اسعاری باستناد بند ۵ از ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی نقض میگردد. و رسیدگی بعدی باستناد بند الف ماده ۴۰۱ قانون مارالذکر به همان شعبه صادر کننده رای منقوض محول میگردد. تا با بررسی همه جانبه و متنوع بودن مصادیق عسر و حرج و فلسفه وضع ان در جهت حل مشکلات زنان و همچنین شخصی و گسترده بودن این قاعده و برای جلوگیری از ضرر و اسیب های بیشتر و توصیه شارع مقدس به نهی و پرهیز از کالمعلقه نمودن زنان و قاعده فقهی لاضرر ، رسیدگی و رای مقتضی را صادر فرمایند. شعبه مرجوع الیه پس از وصول پرونده در تاریخ ۱۴۰۰/۱/۲۸ تشکیل جلسه داده و پس از استماع اظهارت زوجین اقدام به استماع شهادت چهار نفر از شهود تعرفه شده توسط زوجه نموده است. که همگی بر سوی معاشرت زوج و ایراد ضرب نسبت به زوجه شهادت داده اند. ( ۹۰ الی ۹۴ ) همچنین زوجه تصویری از پیامک های رد و بدل شده که حکایت از توهین و افترا نسبت به ایشان را دارد. به دادگاه تقدیم و ضمیمه پرونده گردیده است. ( ۹۵ الی ۹۹ ) علاوه بر این زوج از دستور دادگاه مبنی بر اعزام به پزشکی قانونی در تاریخ مقرر سرپیچی نموده که این امر در صفحه ۱۰۴ پرونده مورد تایید ریاست محترم دادگاه نیز قرار گرفته است. دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۱/۳۱ ختم رسیدگی را اعلام نموده و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای نموده است: تجدیدنظرخواهی خانم ط. ه. از دادنامه شماره *صادره از شعبه *وارد و دادنامه در خور نقض است.زیرا باتوجه به محتویات پرونده و اظهارات طرفین و ابرازی ، مفارقت جسمانی دو ساله و توجها به اظهارات گواهان مبنی بر ترک زندگی توسط زوج و سابقه مصرف مواد مخدر ایشان و حاضر نشدن زوج جهت رفتن به پزشکی قانونی جهت تست اعتیاد و با عنایت به رهنمودهای دیوانعالی کشور و بذل ۲۰۰ سکه از مهریه توسط زوجه عسر و حرج محرز و ثابت است.و باستناد مواد ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی و ۱۱۳۰ قانون مدنی و ۲۹ قانون حمایت خانواده ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم الزام زوج به طلاق زوجه صادر میگردد. ( ۱۰۷ ) زوج از رای صادره فرجامخواهی نموده و پرونده در این راستا به دیوانعالی کشور ارسال و باتوجه به سبق ارجاع جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم دیوانعالی ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای دکتر ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۱/۳۱ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی متن رأی فرجامخواهی اقای م. ر. فرزند م. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۱/۳۱ صادره از شعبه *که بموجب ان با نقض دادنامه شماره *صادره از شعبه *بلحاظ شهادت شهود ، اعتیاد زوج و امتناع ایشان از اعزام به پزشکی قانونی جهت تست اعتیاد ، مفارقت دو ساله جسمانی زوجین از یکدیگر و ترک زندگی توسط زوج حکم الزام زوج به طلاق زوجه صادرگردیده است.وارد و موجه نمیباشد. ، دادنامه فرجامخواسته باتوجه به دلایل مذکور و سایر موجود در پرونده مطابق موازین و مقررات قانونی صادر گردیده و ایراد و اعتراض موجه و موثری که موجبات نقض دادنامه فرجامخواسته را فراهم نماید. ارائه نگردیده است. لذا مستندا به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی با رد فرجامخواهی بعمل امده دادنامه فرجامخواسته را تایید و ابرام می نماید./ا۴۰۰/۴/۲۳ شعبه * رییس شعبه : ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار