وحدت رویه - شرط صحت شهادت شهود

شمارهٔ 699 — هیئت عمومی دیوان عالی کشور

خلاصهٔ رأی

شهادت شهود باید مستند به مشاهده حسی و بالفعل باشد و شهادت بر اساس استنباط و حدس و گمان فاقد اعتبار شرعی و قانونی است.

متن کامل

بسمه‌تعالی رأی وحدت رویه شماره ۶۹۹ — هیأت عمومی دیوان عالی کشور خلاصه جریان پرونده: اختلاف‌نظر در خصوص شرایط اعتبار شهادت شهود و لزوم مبتنی بودن آن بر مشاهده حسی مطرح گردید. استدلال و مبانی رأی: بر اساس مواد ۲۲۹ و ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی و ماده ۱۳۱۵ قانون مدنی، شهادت وقتی معتبر است که شاهد از روی حس و مشاهده عینی شهادت دهد نه بر اساس شنیده‌ها یا حدس و گمان. شرایط شاهد عبارت است از: بلوغ، عقل، عدالت، ایمان، طهارت مولد، و عدم وجود نفع شخصی. شهادت بر اساس استنباط شخصی، شنیده از دیگران (شهادت سماعی) یا حدس و گمان شرعاً و قانوناً فاقد اعتبار است. منطوق رأی: شهادت شهود باید مستند به مشاهده حسی و بالفعل باشد و شهادت بر اساس استنباط و حدس و گمان فاقد اعتبار شرعی و قانونی است.