وحدت رویه - حق فسخ ناشی از غبن فاحش

شمارهٔ 731 — هیئت عمومی دیوان عالی کشور

خلاصهٔ رأی

غبن فاحش در معامله موجب ایجاد حق فسخ برای مغبون است و اسقاط کافه خیارات شامل خیار غبن فاحش نمی‌شود مگر با تصریح.

متن کامل

بسمه‌تعالی رأی وحدت رویه شماره ۷۳۱ — هیأت عمومی دیوان عالی کشور خلاصه جریان پرونده: اختلاف‌نظر در خصوص اینکه آیا شرط اسقاط کافه خیارات در قرارداد شامل خیار غبن فاحش نیز می‌شود مطرح گردید. استدلال و مبانی رأی: به موجب مواد ۴۱۶ و ۴۱۷ قانون مدنی، هر یک از متعاملین که در معامله غبن فاحش داشته باشد بعد از علم به غبن می‌تواند معامله را فسخ کند. غبن در صورتی فاحش است که عرفاً قابل مسامحه نباشد. با توجه به ماده ۴۴۸ قانون مدنی، سقوط تمام یا بعض خیارات را می‌توان ضمن عقد شرط نمود، لکن خیار غبن فاحش که مبتنی بر قاعده لاضرر و انصاف قراردادی است، از شمول عبارت عمومی «اسقاط کافه خیارات» خارج است مگر آنکه صراحتاً به آن تصریح شده باشد. منطوق رأی: غبن فاحش موجب ایجاد حق فسخ برای مغبون است و اسقاط کافه خیارات شامل خیار غبن فاحش نمی‌شود مگر با تصریح.