وحدت رویه - تصرف عدوانی و لزوم سبق تصرف
شمارهٔ 672 — هیئت عمومی دیوان عالی کشور
خلاصهٔ رأی
در دعوای تصرف عدوانی اثبات سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف خوانده کافی است و نیازی به اثبات مالکیت نیست.
متن کامل
بسمهتعالی رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور موضوع: شرایط اثبات دعوای تصرف عدوانی در مال غیرمنقول خلاصه جریان پرونده: اختلاف در این بود که در دعوای تصرف عدوانی آیا خواهان باید علاوه بر سبق تصرف، مالکیت خود را هم ثابت کند یا خیر. برخی شعب اثبات سبق تصرف را کافی میدانستند. استدلال هیأت عمومی: مواد ۱۵۸ تا ۱۷۷ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ دعاوی تصرف را تنظیم میکند. ماده ۱۵۸ صراحتاً مقرر میدارد که در دعوای تصرف عدوانی خواهان باید اثبات کند: اول، سابقه تصرف خود بر مال مورد تنازع، دوم، لحوق تصرف خوانده به تصرف خواهان، سوم، عدوانی بودن تصرف خوانده. مالکیت شرط نیست. این ویژگی دعاوی تصرف را از دعاوی مالکیت متمایز میکند. حتی مستأجر، عاریهگیرنده، یا هر متصرف با حق میتواند دعوای تصرف عدوانی اقامه کند. هدف قانونگذار حمایت از نظم متصرفانه است. رأی هیأت عمومی: در دعوای تصرف عدوانی خواهان باید سبق تصرف خود، لحوق تصرف خوانده و عدوانی بودن تصرف را ثابت کند. اثبات مالکیت شرط نیست. دعوای تصرف عدوانی مستقل از دعوای مالکیت است. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری لازمالاتباع است. رئیس هیأت عمومی دیوان عالی کشور