نظریه مشورتی - مسئولیت وکیل در صورت تخلف از حدود وکالت
شمارهٔ 7/1401/890 — اداره کل حقوقی قوه قضاییه
خلاصهٔ رأی
وکیل در صورت تجاوز از حدود وکالت مسئول جبران خسارات وارده به موکل است و عمل خارج از وکالت نافذ نیست.
متن کامل
بسمهتعالی نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه شماره ۷/۱۴۰۱/۵۶۷ موضوع: مسئولیت وکیل در صورت تجاوز از حدود وکالت سؤال: اگر وکیل در اجرای وکالت از حدود اختیار خود تجاوز کند، چه مسئولیت مدنی دارد؟ موکل چه دعاوی میتواند اقامه کند؟ نظر اداره کل حقوقی: مواد ۶۶۳ تا ۶۷۷ قانون مدنی احکام عقد وکالت را تعیین کرده است. ماده ۶۶۳ مقرر میدارد وکیل باید در حدود اذن موکل عمل کند و اگر خارج از حدود وکالت عملی انجام دهد نه تنها الزامی برای موکل ایجاد نمیکند بلکه مسئول خسارات ناشی از اقدام خود خواهد بود. اعمال حقوقی خارج از حدود وکالت نسبت به موکل غیرنافذ است. موکل میتواند: اول آن را تنفیذ کند (ماده ۶۷۲)، دوم آن را رد کند. در صورت رد، وکیل مسئول جبران کلیه خسارات است. از دیدگاه مسئولیت مدنی، وکیل ضامن خسارات ناشی از تجاوز از حدود وکالت است بر اساس مواد ۳۰۱ تا ۳۰۶ (فضولی) و قواعد عمومی مسئولیت مدنی. همچنین این تخلف ممکن است به تعلیق یا لغو پروانه وکالت از سوی کانون وکلا نیز منجر شود. اداره کل حقوقی قوه قضاییه