نظریه مشورتی - دعوای خلع ید مستأجر

شمارهٔ 7/1401/345 — اداره کل حقوقی قوه قضاییه

خلاصهٔ رأی

در صورت انقضای مدت اجاره و عدم تخلیه، مالک باید دعوای تخلیه طرح کند نه خلع ید. دعوای خلع ید ناظر به تصرف غاصبانه است.

متن کامل

بسمه‌تعالی نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه شماره ۷/۱۴۰۱/۴۴۹ موضوع: تمایز دعوای خلع ید از دعوای تخلیه سؤال: در چه مواردی دعوای خلع ید مطرح می‌شود و در چه مواردی دعوای تخلیه؟ آیا می‌توان از هر دو هم‌زمان استفاده کرد؟ نظر اداره کل حقوقی: دو دعوا از نظر ماهیت کاملاً متفاوتند: دعوای خلع ید: مالکی است که مال او بدون مجوز در تصرف دیگری است. یعنی تصرف غاصبانه است. مالک باید سند مالکیت داشته باشد. این دعوا بر اساس مواد ۳۰۸ تا ۳۲۸ قانون مدنی (غصب) و ماده ۱۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی اقامه می‌شود. دعوای تخلیه: مالک یا ذیحق بودن متصرف را می‌پذیرد اما می‌خواهد پس از انقضای مجوز، ملک را پس بگیرد. مثلاً اجاره تمام شده. این دعوا بر اساس قوانین روابط موجر و مستأجر اقامه می‌شود. امکان جمع این دو در یک دعوا وجود ندارد زیرا پایه آن‌ها متناقض است. خواهان باید یکی را انتخاب کند. اداره کل حقوقی قوه قضاییه