ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج

خلاصهٔ رأی

از رأی صادره فرجام‌خواهی نموده و وکیل فرجام‌خواه با عنوان نمودن دلایل ابرازی در مراحل قبلی نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه (2۳) ارجاع گردیده است.

متن کامل

ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج پیام: محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء رفتار بوده و عرفاً با توجه به وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد؛ بنابراین با یک بار درگیری و ایراد ضرب، حسب عرف، زوجه در عسر و حرج قرار نمی گیرد. مستندات: ماده 1130 قانون مدنی - شماره دادنامه قطعی : 9309980704900209 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/07/15 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده خانم ف. ب. دادخواستی به طرفیت آقای س.ط. ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (صدور حکم طلاق) تقدیم دادگاه‌های حقوقی شهرستان شیراز نموده و در شرح دادخواست توضیح داده که به موجب فتوکپی مصدق سند نکاحیه پیوست همسر شرعی و قانونی خوانده می‌باشم که در تاریخ 1390/11/۲1 به عقد دائم خوانده درآمده‌ام که متأسفانه خوانده به دفعات متعدد ضمن آزار روحی و جسمی اینجانب مرا مورد ضرب و شتم قرار داده است که به جهت تداوم زندگی مشترک صرف‌نظر نموده‌ام اما خوانده مذکور با ادامه رفتار سوء نسبت به اینجانب زندگی مشترک را برای بنده غیرممکن ساخته است که مؤید این امر احکام صادره از محاکم است از جمله دادنامه 699 صادره از شعبه 113 دادگاه جزائی بر محکومیت خوانده و محکومیت به پرداخت دیه به علت ضرب و شتم می‌باشد همچنین خوانده با بیرون کردن بنده از منزل مشترک از پرداخت نفقه و خرجی به اینجانب استنکاف نموده‌اند که دادنامه 1338 صادره از شعبه 25 دادگاه خانواده شیراز و همچنین دادنامه 1219 صادره از شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز مؤید آن می‌باشد لذا بنا به مراتب فوق و با توجه به تحقق بند 1 و 2 شروط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق را دارم رسیدگی به شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز محول گردیده است خانم س. ی.م. به وکالت از خوانده وارد پرونده شده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹3/06/01 با حضور زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است و اختلاف از دوران نامزدی و عقد شروع شده است ایشان یعنی خوانده سرکار نمی‌رفت دروغ می‌گفت در شرکت کار می‌کنم اعتماد کردم تحقیق نکردم در دوران عقد بداخلاقی شروع شد، بددهنی می‌کرد، فحاشی می‌کرد تا زندگی مشترک شروع شد دست بزن دارد چندین ماه مرا می‌زد و دخالت خانواده‌اش از یک طرف بوده و تا حالا هم که پای یک بچه به میان نیامده، بیاید مرا طلاق دهد ایشان سوء رفتار دارد و چندین بار مرا زده است وکیل زوج اظهار داشته در پاسخ ادعای خواهان به استحضار می‌رساند حسب اظهارات موکل در ایام زندگی مشترک هیچگاه نسبت به زوجه بدرفتاری نداشته است و نفقه و معاش وی را تأمین نموده است متأسفانه به لحاظ پاره‌ای سوء‌تفاهمات که در اوایل زندگی مشترک زوجین به وجود می‌آید که با اندک تأملی قابل حل است به لحاظ رفتارهای بستگان تشدید و منجر به طرح دعاوی و تشکیل پرونده‌های متعدد وی گردیده است علی‌هذا موکل ضرب و شتم عمدی را مردود و اظهار می‌دارد برای جلوگیری از ترک منزل دست‌های زوجه را گرفته که این‌چنین شاید کبودی ایجاد شده باشد که این امر به هیچ وجه دلالت بر ضرب و شتم نمی‌نماید به ویژه اینکه با تدقیق در گواهی پزشکی و حکم صادره از دادگاه جزائی بدون صدمات کاملاً محرز است بنابراین این موضوع حتی بر فرض صحت به لحاظ نوع صدمات و میزان آن نمی‌تواند دلیل بر ایراد ضرب و جرح عمدی و سوء‌رفتار زوج باشد علیرغم عدم تمکین و خروج زوجه از منزل در حال حاضر موکل ماهیانه نفقه را مطابق حکم صادره از شعبه 25 به حساب زوجه واریز می‌نماید که فتوکپی فیش‌های پرداختی تقدیم می‌گردد و حکم صادره از شعبه 26 دادگاه مبنی بر رد دعوی الزام به تمکین با عنایت به حکم مؤخر صادره از شعبه هفتم دادگاه خانواده شیراز مؤثر در مقام نمی‌باشد زیرا تمکین یا عدم تمکین امری است که با تغییر شرایط طرفین قابل تغییر است و در حال حاضر این زوجه است که با وجود تهیه مسکن و پرداخت نفقه از تمکین زوج خارج شده و به لحاظ یک بار محکومیت کیفری امتناع می‌نماید زوجه جهیزیه خود را مسترد نموده مهریه خود را به صورت اقساطی دریافت می‌نماید و نفقه را نیز ماهیانه اخذ می‌کند و هیچ دلیلی که مؤید عسر و حرج می‌باشد و یا حکایت از سوء‌رفتار و معاشرت زوج بنماید ارائه ننموده است و با توجه به دوران کوتاه زندگی ترک ادعایی وی در این خصوص فاقد وجاهت قانونی است دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده و زوجین هر یک داور خود را معرفی و در نهایت تلاش داوران در جهت سازش فیمابین زوجین مؤثر واقع نشده است دادگاه زوجه را جهت تست حاملگی به پزشکی قانونی معرفی و گواهی مورخ ۱۳۹3/09/04 حکایت از عدم حمل و بارداری وی دارد دادگاه زوجین را به مرکز مشاوره و کمیسیون بانوان معرفی نموده که ظاهراً در این کمیسیون و مرکز مشاوره زوجین سازش نموده‌اند لیکن پس از آن زوجه با بذل تعداد یکصد سکه از مهریه خویش و ارائه چند فقره دادنامه و اجراء حکم 30 ضربه شلاق ضمیمه پرونده نموده و تقاضای صدور حکم طلاق نموده است دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه 1903 – ۱۳۹3/12/12 ضمن احراز علقه زوجیت با توجه به اظهارات زوجه که بیان داشته همسرش در زندگی مشترک دارای سوء‌رفتار و معاشرت بوده و به دفعات متعدد و ضمن آزار روحی و روانی وی را مورد ضرب و شتم قرار می‌داده و نفقه وی را پرداخت نمی‌کرده است و ایشان را از منزل بیرون نموده و حتی با خانواده وی درگیر می‌شود و با توجه به مفاد دادنامه 1338 صادره از شعبه 25 دادگاه خانواده شیراز و محکومیت زوج به دیات به لحاظ ایراد ضرب و جرح عمدی بدنی و مفاد دادنامه قطعی به شماره 1219 صادره از شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز و بطلان دعوی الزام به تمکین به لحاظ مظنه خوف ضرر جانی زوجه و با توجه به اظهارات و دفاعیات وکیل زوج که دخالت‌های بستگان منجر به اختلاف زوجین و تشدید آن و طرح دعاوی و پرونده‌های متعدد شده است و با توجه به اینکه مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات‌البین مؤثر واقع نشده و با توجه به اینکه اختلاف زوجین به سایر اعضاء خانواده آنان نیز سرایت کرده به طوری که موجب شکایت کیفری خواهر زوج، ایشان محکوم به مجازات توهین به 30 ضربه شلاق محکوم گردیده است لذا بنا به مراتب دعوی عسر و حرجی بودن زندگی مشارالیها را ثابت دانسته و مستنداً به ماده 1130 ق . م حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن زوجه صادر نموده و نوع طلاق به لحاظ بذل یکصد سکه بهار آزادی از مهریه خلع است زوجین فرزند مشترک ندارند و حسب گواهی پزشکی زوجه حامله نمی‌باشد آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. نسبت به رأی صادره اعتراض و تجدیدنظرخواهی نموده است و رسیدگی به شعبه بیست و ششم دادگاه تجدیدنظر استان فارس محول گردیده که ضمن پاره ای اقدامات و رسیدگی و اخذ اظهارات تجدیدنظرخوانده مبنی بر اینکه جهزیه را مسترد نموده‌ام و نسبت به جهزیه ادعایی ندارم نفقه گذشته و اجرت المثل را بذل می‌کنم و نسبت به نفقه گذشته ادعایی ندارم و یکصد سکه بذل کردم و مابقی مهریه را به اجراء گذاشته‌ام و حکم صادر شده و تقسیط گردیده است و باردار نیستم و فرزند مشترک نداریم دادگاه به موجب دادنامه 561 – ۱۳۹4/04/25 با این استدلال که از سوی تجدیدنظرخواه دلیل مؤثر و موجهی که موجبات نقض دادنامه گردد ارائه نشده و با توجه به اینکه تجدیدنظرخوانده (زوجه) علاوه بر بذل یکصد سکه اجرت‌المثل و نفقه گذشته خود را بذل نموده و نسبت به جهیزیه ادعایی نداشته و نسبت به مابقی مهریه به موجب دادنامه تعیین تکلیف شده و تقسیط گردیده ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید نموده است که در این مرحله آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. از رأی صادره فرجام‌خواهی نموده و وکیل فرجام‌خواه با عنوان نمودن دلایل ابرازی در مراحل قبلی نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه (2۳) ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای احمدی عضو ممیز و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام‌خواسته مألاً مخدوش و واجد ایراد است زیرا هر چند خواهان در دادخواست علت درخواست طلاق را تحقق بندهای اول و دوم شرایط مندرج در عقدنامه را عنوان نموده است لیکن دادگاه عمدتاً به لحاظ وقوع زوجه در عسر و حرج حکم به محکومیت زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر می‌کند که حسب محتویات پرونده مدرک قابل توجهی راجع به سوء‌رفتار زوج به حدی که زندگی را برای زوجه غیرقابل تحمل کرده باشد اقامه نگردیده است و محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء‌رفتار و عرفاً با توجه به وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد و در وضعیتی که یکبار درگیری و ایراد ضرب حسب عرف وقوع زوجه در عسر و حرج محسوب نمی‌گردد، دادگاه درباره سوء‌رفتار مستمر زوج بررسی لازم به عمل نیاورده است، مضافاً دادگاه در تأیید سوء‌رفتار زوج به دادنامه شماره 1219 – ۱۳۹2/09/30 صادره از شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز مبنی بر رد دعوی زوج علیه زوجه استناد نموده است حال آنکه بعد از رأی مذکور حسب دادنامه شماره 278 -93 شعبه هشتم دادگاه خانواده ادعای وجود خوف ضرر جانی و امنیتی زوجه در توجیه عدم تمکین پذیرفته نشده و وی به تمکین از زوج محکومیت یافته و رأی مزبور در مرجع تجدیدنظر قطعی شده است توجهی نکرده است بنا به مراتب به لحاظ اینکه راجع به سوء‌رفتار مستمر زوج و در تگنای قرار گرفتن زوجه دراین رابطه بررسی لازم انجام نشده است، رأی صادره در وضعیت حاضر قابلیت تأیید را ندارد و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادرکننده رأی منقوض محول می‌گردد . رئیس و مستشار شعبه 23 دیوان عالی کشور یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است