مصادیق سهو قلم در دعوای طلاق

خلاصهٔ رأی

دادخواستی بخواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم نموده که در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد در جلسه رسیدگی مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵ که با حضور زوجین و وکیل خواهان تشکیل گردیده وکیل خواهان اظهار داشت خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است.

متن کامل

مصادیق سهو قلم در دعوای طلاق Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: مصادیق سهو قلم در دعوای طلاق پیام: عدم تعیین نوع طلاق در حکم دادگاه از موارد سهو قلم خواهد بود و دادگاه راسا و بدون درخواست ذینفع می تواند نسبت به تصحیح حکم اصلی اقدام نماید. مستندات: ماده 309 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی- شماره دادنامه قطعی : تاریخ دادنامه قطعی : 1400/01/14 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ۱۳۹۶/۱۱/۷ خانم س. ف. ب. لت از طرف اقای م. ح. ج. بطرفیت خانم م. ح. ا. دادخواستی بخواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم نموده که در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد در جلسه رسیدگی مورخ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵ که با حضور زوجین و وکیل خواهان تشکیل گردیده وکیل خواهان اظهار داشت خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است.موکل در مورخه ۱۳۸۸/۱۱/۲۰ با خوانده ازدواج نموده و نتیجه زندگی دو فرزند مشترک باسامی م. تینا متولد ۱۳۹۳ و ا. متولد ۱۳۷۹ می باشد. موکل تمام حق و حقوق خوانده را پرداخت می کند. خوانده دفاعا اظهار داشت من میخواستم زندگی کنم حال که خواهان دادخواست طلاق داده است.چنانچه اصرار دارد. حق و حقوق مرا پرداخت کند مهریه من ۵ عدد سکه تمام بهار ازادی می باشد. و در خصوص نفقه از تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۱ که زوج درب منزل را به روی من بسته است.تا زمان صدور حکم و اجرای حکم خواستارم هم چنین نفقه ایام عده را خواستارم که طبق نظر کارشناس تعیین شود. و نیز اجرت المثل ایام زوجیت ازتاریخ ۱۳۸۸/۱۱/۲۰ تا تاریخ ۱۳۲۹۶/۱۰/۲۱ که با هم زندگی کردیم خواستارم وکارهای منزل را به قصد گرفتن مزد انجام داده ام وحاضرم قسم بخورم که کارهان منزل را به قصد گرفتن مزد انجام داده ام و با توجه به شرایط اجرت المثل خواستار اجرت المثل نمی باشم و تقاضا دارم. به جای ان نحله تعیین گردد. و با توجه باینکه دخترم چهار ساله می باشد. خواستار حضانت وی تا هفت سالگی می باشم و فرزند پسرم از سن حضانت خارج است.اما با من زندگی می کند و خواستار نفقه فرزند انم می باشم و تقاضای انجام کارشناسی جهت تعیین نفقه فرزند انم را دارم. جهیزیه نزد خودم می باشد. و در این خصوص هیچ ادعایی ندارم. سپس دادگاه جهت تعیین نفقه معوقه و جاریه و ایام عده و نیز نحله زوجه و نفقه فرزند ان از تاریخ تقدیم دادخواست موضوع را بکارشناس ارجاع نموده و هم چنین جهت ایجاد صلح و سازش بین زوجین قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. کارشناس منتخب دادگاه بشرح نظریه کتبی تقدیم نفقه معوقه زوجه از تاریخ ۹۶/۱۰/۲۱ لغایت تقدیم دادخواست ( ۱۳۹۶/۱۱/۸ ) مبلغ ۳/۲۴۰/۰۰۰ ریال و نفقه جاریه زوجه از زمان طرح دادخواست ( ۹۶/۱۱/۸ ) لغایت اجرای حکم از قرار ماهیانه مبلغ ۵/۴۰۰/۰۰۰ ریال و نفقه ایام عده زوجه را ماهیانه مبلغ ۶/۵۰۰/۰۰۰ ریال و نفقه فرزند مشترک ذکور از زمان طرح دادخواست لغایت اجرای حکم ماهیانه مبلغ ۴/۳۰۰/۰۰۰ ریال و نفقه فرزند مشترک اناث از زمان طرح دادخواست ( ۱۳۹۶/۱۱/۸ ) لغایت زمان اجرای حکم ماهیانه مبلغ ۳/۸۰۰/۰۰۰ ریال و میزان نحله استحقاقی زوجه را جمعا مبلغ ۱۶۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال تعیین و اعلام نموده است.وکیل خواهان به نظریه کارشناس اعتراض نموده و دادگاه موضوع را به هیات سه نفره کارشناسان ارجاع نموده است. داوران منتخب هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند و هیات کارشناسان بشرح نظریه کتبی تقدیمی مبالغ تعیین شده توسط کارشناس بدوی در خصوص نحله و نفقه زوجه اعم از معوقه و جاریه و ایام عده را خالی از ایراد و اشکال تشخیص داده و نظریه کارشناس واحد را در این قسمت عینا تایید نموده اند لیکن نفقه جاریه فرزند ذکور از تاریخ تقدیم دادخواست به بعد را ماهیانه ۳/۹۰۰/۰۰۰ ریال و میزان نفقه فرزند اناث را از تاریخ تقدیم دادخواست به بعد ماهیانه ۳/۳۰۰/۰۰۰ ریال تعیین و اعلام نموده اند اعتراضی نسبت به نظریه هیات کارشناسان از سوی طرفین دعوی در پرونده مشهود نمی باشد. دادگاه پس از اظهار عقیده قاضی مشاور ختم دادرسی را اعلام و بموجب دادنامه شماره ۴۸۷ مورخ ۱۳۹۷/۴/۲۸ پس از ذکرخواسته خواهان و اقدامات انجام شده و احراز وجود علقه زوجیت دائم بین طرفین و اعلام اینکه مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین موثر واقع نشده لذا مستندا به مواد۲۴ و۲۶ و۲۹ و ۳۴ و۳۵ و ۳۶ و۳۷ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ و مواد ۱۱۳۳ و۱۱۴۳ و۱۱۴۷ و۱۰۹۲ قانون مدنی گواهی عدم امکان سازش بین زوجین جهت اجرای صیغه طلاق از نوع رجعی صادر و مدت اعتبار گواهی مذکور را سه ماه پس از ابلاغ رای قطعی اعلام و زوج را مکلف نموده که مهریه ما فی القباله زوجه به تعداد پنج سکه تمام بهار ازادی و نفقه معوقه زوجه از تاریخ ۱۳۹۶/۱۰/۲۱ لغایت تاریخ تقدیم دادخواست ( ۱۳۹۶/۱۱/۸ ) با احتساب هزینه مسکن جمعا مبلغ ۳/۲۴۰/۰۰۰ ریال و نفقه جاریه زوجه از تاریخ تقدیم دادخواست ( ۱۳۹۶/۱۱/۸ ) تا پایان سال ۱۳۹۶ با احتساب هزینه مسکن ماهیانه مبلغ ۵/۴۰۰/۰۰۰ ریال و نفقه ایام عده زوجه را ماهیانه مبلغ ۶/۵۰۰/۰۰۰ ریال و نفقه فرزند مشترک ذکور بنام ا. را از زمان طرح دادخواست مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۸ تا زمان اجرای حکم با احتساب هزینه مسکن ماهیانه مبلغ ۳/۹۰۰/۰۰۰ ریال و نفقه فرزند مشترک اناث بنام ماهتینا را از زمان طرح دادخواست ( ۹۶/۱۱/۸ ) لغایت اجرای حکم با احتساب هزینه مسکن مبلغ ۳/۳۰۰/۰۰۰ ریال و هم چنین مبلغ یکصد و شصت و پنج میلیون ریال بابت نحله زوجه در حق زوجه پرداخت نماید. و توضیح داده با توجه یه اینکه حضانت فرزند صغیر ( دختر ) تا هفت سالگی با زوجه می باشد. لذا زوج حق دارد. هر هفته دو روز از ساعت ۱۶ عصر چهارشنبه تا ساعت ۱۶ عصر روز جمعه فرزند خود را ملاقات نماید. و ثبت طلاق موکول به تادیه حقوق مالی زوجه از سوی زوج می باشد. دادنامه صادره در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۱ به زوجه و وکیل زوج ابلاغ گردید.اعتراضی نسبت به ان در پرونده مشهود نیست و سپس دادگاه طی جوابیه مورخ ۱۳۹۷/۶/۲۶ در پاسخ به استعلام دفتر خانه رسمی ازدواج و طلاق ۹۰/۷ *اعلام نموده که دادنامه شماره *در تاریخ ۱۳۹۷/۴/۲۸ به زوجین ابلاغ و با توجه به گذشت مهلت زمان قانونی قطعی و اجرای ان بلامانع می باشد. زوجه طی لایحه تقدیمی اعلام نموده که چون در رای صادره در مورد نفقه جاریه اینجانب از تاریخ ۹۷/۱/۱ لغایت *که طلاق ثبت شده تعیین تکلیف نشده است.لذا تقاضای اصلاح رای صادره را جهت تعیین نفقه جاریه خود در ایام مذکور نموده است.وکیل خواهان ( زوج ) با تقدیم لایحه ای اعلام نموده که موکل و زوجه دفعه سوم هست که از یکدیگر جدا شده اند بنابراین نوع طلاق باین و بدون عده بوده و تعیین نفقه ایام عده وجاهت قانونی ندارد. تقاضای اصلاح دادنامه صادره را در این قسمت نموده است. دادگاه مراتب را از اداره ثبت احوال *استعلام نموده و در جوابیه مورخ ۱۳۹۷/۹/۱۱ اعلام شده که با مراجعه به سند سجلی نامبردگان ( م. ح. ج. فرزند ا. و خانم م. ح. ا. فرزند س. م. ) نامبردگان در تاریخ ۷۷/۱۰/۲۹ دفتر ازدواج ۲/۱۰۱۸ *ازدواج نموده اند و در تاریخ ۸۲/۱۱/۹ دفتر طلاق ۵/۱۸۶۰ *طلاق فیما بین واقع شده است.و مجددا در تاریخ ۸۳/۵/۱۲ دفتر ازدواج ۴۱۶۷/۱۴۲ *ازدواج نموده اند و در تاریخ ۸۵/۶/۲ دفتر طلاق ۴/۱۰۲۱ *طلاق فیما بین واقع شده است. نامبردگان مجددا در تاریخ ۸۸/۱۱/۲۰ دفتر ازدواج ۱۰۸/۸۶۸ *ازدواج نموده اند و تحولات ازدواج و طلاق دیگری ثبت نشده است. سپس دادگاه بموجب رای تصحیحی شماره ۱۱۷۶ مورخ ۱۳۹۷/۹/۱۳ بشرح زیر رای صادر نموده است. نظر باینکه در دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۷/۴/۲۸ در سطر دهم نفقه جاری زوجه از تاریخ ۱۳۹۷/۱/۱ تا تاریخ ۱۳۹۷/۷/۱۸ ذکر نشده است.و در سطر ۲۵ نوع طلاق رجعی و عده ان سه طهر می باشد. اعلام شده است.در صورتیکه نفقه جاری زوجه برای تاریخ مذکور حق زوجه می باشد. و حسب استعلام از اداره ثبت احوال شهرستان *مشخص گردید.قبلا دو طلاق بین خواهان و خوانده واقع شده است.و این طلاق سوم می باشد. که نوع طلاق باین و فاقد عده می باشد. و این اشتباه به جهت سهو قلم حادث شده است.لذا دادگاه با استناد به ماده ۳۰۹ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فوق را در سطر های مزبور بدین شرح اصلاح می نماید.: در سطر دهم نفقه جاری زوجه از تاریخ ۱۳۹۷/۱/۱ تا تاریخ ۱۳۹۷/۷/۱۸ ماهیانه به پرداخت مبلغ ۵/۴۰۰/۰۰۰ ریال تعیین می گردد. و در سطر ۲۵ ( نوع طلاق بلحاظ اینکه طلاق سوم بین زوج و زوجه می باشد. باین و فاقد عده می باشد. ) بنابراین زوجه مستحق نفقه ایام عده نمی باشد. این رای به تبع رای اصلی قابل تجدید نظر خواهی در دادگاه تجدید نظر *می باشد. . دادنامه اخیرالذکر در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۱۳ به زوجه ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۲۲ نسبت به ان تجدید نظر خواهی نموده و در لایحه اعتراضیه نسبت به تغییر نوع طلاق از رجعی به باین اعتراض نموده و اعلام داشته که طلاق اول رجعی و طلاق دوم خلعی بوده و طلاق سوم می تواند رجعی باشد. و چون در طلاق قبلی رجعی نبوده لذا طلاق سوم نمی تواند باین باشد. و بعلاوه باتوجه به قطعی شدن حکم صادره قبل از فوت شوهرم طلاق رجعی در دفتر خانه اجرا گردیده است.وتغییر نوع طلاق در زمان عده و حکم صادره موجب تضییع حق بنده بعنوان همسر متوفی می باشد. در جریان تبادل لایحه خانم س. ف. با تقدیم وکالتنامه از جانب خانم س. ش. ا. از وراث مرحوم م. ح. ج. اعلام وکالت نموده و در لایحه جوابیه اعلام نموده که اصلاح دادنامه در زمان حیات مرحوم م. ح. ج. صورت گرفته است.و چند روز پس از درخواست اصلاح بنده ایشان به رحمت ایزدی پیوسته است.و طبق بند ۴ ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی بعمل میاید اعم از اینکه وصلت در نتیجه رجوع باشد. یا در نتیجه نکاح جدید این طلاق باین می باشد. و خواهان از وراث مرحوم ارث میبرد و تنها اصلاح دادنامه موجب تضییع حق فرزند ان خ.د شد زیرا مستمری مشمول دو فرزند ( پسر ۱۸ ساله و دختر ۴ ساله ) میگردد. و با تلاش تجدید نظر خواه تنها از مبلغ مستمری فرزند ان کاسته خ.د شد. صیغه طلاق قبلا اجرا شده است.و نیاز به اجرای مجدد صیغه طلاق نیست و تنها عده وجود ندارد. پرونده پس از وصول بمرجع تجدید نظر *حسب الارجاع در شعبه *ثبت و شعبه مرجوع الیه در وقت فوق العاده با اعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۳ با اعلام اینکه برابر رونوشت گواهی وفات شماره ۷۰/۵۶۶۶۱۷ ف اداره ثبت احوال *تجدید نظر خوانده در تاریخ ۹۷/۹/۳ فوت نموده و با وصف مذکور اثری بر دعوی نامبرده مترتب نیست لذا دادگاه ضمن نقض دادنامه تجدید نظر خواسته به استناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی و بند ۷ ماده ۸۴ قانون مرقوم قرار رد دعوی خواهان بدوی را صادر نموده است. دادنامه مزبور در تاریخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۳ بوکیل خانم س. ش. ح. ابلاغ شد و نامبرده درتاریخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به ان فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوانعالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع که در نوبت رسیدگی هیا ت شعبه به موضوع رسیدگی وطی دادنامه شماره *بشرح زیر انشای رای نموده است. دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۳ شعبه *که بموجب ان بلحاظ فوت خواهان بدوی ( زوج ) در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۳ و اینکه بر دعوی نامبرده اثری مترتب نبوده ضمن نقض دادنامه اصلی شماره *متضمن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق از نوع رجعی و دادنامه اصلاحی شماره *متضمن تغییر نوع طلاق از رجعی به باین و نیز تعیین نفقه جاریه برای زوجه ، مستندا به بند ۷ ماده ۸۴ قانون ایین دادرسی مدنی قرار رد دعو ی خواهان بدوی صادر گردیده است.و از طرف وکیل ا. از وراث خواهان بدوی ( زوج ) مورد فرجامخواهی قرار گرفته بجهات ذیل واجد ایراد قانونی بوده و در خور نقض می باشد. اولا – زوجه خانم م. ح. ا. در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۲۲ صرفا نسبت به دادنامه اصلاحی فوق الذکر در قسمتی که بموجب ان نوع طلاق مندرج در دادنامه اصلی از رجعی به باین تصحیح گردیده بادعای اینکه این طلاق سوم شرعا و قانونا موجب تغییر نوع طلاق از رجعی به باین نبوده تجدید نظر خواهی نموده و اساسا از طرفی نامبرده نسبت به دادنامه اصلی هیچ اعتراضی بعمل نیامده است.و حسب مفاد ماده ۳۴۹ قانون ایین دادرسی مدنی دادگاه محترم تجدید نظر می بایست فقط به اعتراض مطروحه نسبت به همان دادنامه اصلاحی در قسمتی که مورد اعتراض قرار گرفته رسیدگی قانونی معمول و انشای رای نماید. بنابراین چون دادنامه اصلی مورد اعتراض تجدید نظر خواه نبوده لذا اقدام دادگاه به نقض ان و صدور قرار رد دعوی خواهان بدوی با اصول و قواعد دادرسی مغایرت داشته و مخدوش می باشد. ثانیا – زوج ( خواهان بدوی ) حسب گواهی فوت پیوست پرونده در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۳ فوت نموده و دادنامه تصحیحی مورد اعتراض در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۱۳ صادر و زوجه ( خوانده بدوی ) در تاریخ ۱۳۹۷/۹/۲۲ نسبت به ان با تقدیم دادخواست بطرفیت زوج متوفی تجدید نظر خواهی نموده است.و چون تجدید نظر خواهی بطرفیت زوج متوفی وجاهت قانونی نداشته لذا اقتضا داشته که دادگاه محترم در اجرای ماده ۱۰۵ قانون ایین دادرسی مدنی دادرسی را متوقف و پس از تعرفه وراث متوفی و طی تشریفات قانونی نسبت به رسیدگی به تجدید نظر خواهی مطروحه و صدور رای شایسته اقدام نماید. از این رو رسیدگی دادگاه به تجدید نظر خواهی مطروحه و صدور رای در خصوص ان بدون رعایت ترتیبات مرقوم در فوق با موازین قانونی مطابقت نداشته و از این حیث دادنامه معترض عنه واجد ایراد قانونی می باشد. ثالثا – زوجه و هم چنین وکیل ف. در لوایح تقدیمی در مراحل تجدید نظر و فرج