مسئولیت شرکا در پرداخت دیه

خلاصهٔ رأی

پیام: در صورت تحقق شرکت در جنایت موجب دیه، صدور حکم به پرداخت دیه به نحو تضامن، فاقد وجاهت قانونی است.

متن کامل

مسئولیت شرکا در پرداخت دیه Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: مسئولیت شرکا در پرداخت دیه پیام: در صورت تحقق شرکت در جنایت موجب دیه، صدور حکم به پرداخت دیه به نحو تضامن، فاقد وجاهت قانونی است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9409970907600120 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/03/25 گروه رأی : کیفری آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده در این پرونده ر. خانم الف. و ر. طی شکایتی به دادسرای عمومی و انقلاب حوزه قضایی ک. اعلام داشتند ف. و تعدادی افراد ناشناس و از اراذل و اوباش در روز جمعه 1386/09/16 بدون دلیل این‌جانبان را مورد ضرب و شتم قرار داده اند که آثارش مشهود می‌باشد. لذا هیچ‌گونه تأمین جانی و مالی نداریم، تقاضای تعقیب قانونی نامبردگان مورد استدعاست. (ص1) شکوائیه جهت بررسی به کلانتری ... ارجاع، از شکات خانم الف. و ر. و الف. تحقیق مقدماتی انجام شد، مجدداً الف. طی شکوائیه دیگری به دادسرای ک. اعلام نموده است. در تاریخ 1389/09/16 ساعت5:30 عصر ف. به همراه چند نفر ناشناس در ک. خیابان ... با چوب و میله آهنی برادرم را مورد ضرب و شتم قرار داده که وی به علت شدت جراحات در ساعت 2:35 مورخ 1386/09/19 در بیمارستان ب. فوت نموده است (ص9). ر. و الف. به پزشکی قانونی معرفی از نامبردگان معاینه به‌عمل‌آمده است، حسب گزارش پزشکی قانونی ک. آثار جراحت بخیه شده ( دامیه) در گوشه خارجی ابروی راست و ساییدگی حارصه توأم با کبودی داخلی مخاطی لب فوقانی ر. مشهود که ضایعات فوق به دنبال اصابت با جسم سخت حدود چهار روز پیش حادث گردیده است. همچنین در خصوص الف. اعلام نمودند آثار جراحت بخیه شده ( دامیه ) ناحیه پیشانی و پس سری ( هرکدام جداگانه ) و کبودی وسیع بازوی چپ مشهود که این ضایعات به دنبال اصابت با جسم سخت حدود 4 روز پیش حادث گردیده است (ص 13 و 14ا). از الف. تحقیق شد، اعلام نموده است ساعت 6 بعدازظهر مورخ 1389/09/16 در خیابان ... سرکوچه ایستاده بودم که یک ماشین پژو مشکی به زیر برادرم ر. زد و بعد از دقایقی که گذشت من الف. و ر. سر کوچه ایستاده بودیم به ما حمله کردند و با چوب و میله و شمشیر به ما هجوم آوردند و یک میله توی سر ر. که در حال حاضر در کما می‌باشد و دو تا میله به سر الف. و دو تای دیگر به بازو و کمر من زدند. در همین حین برادرم رسید که او را هم زدند و سر او را هم شکستند و بعد فرار کردند. اسامی آن‌ها: ف. و ز. که برادر هستند و م. می‌باشند. از الف. تحقیق شد که اظهارات برادرش را تأیید نمود. از خانم ر. تحقیق شد، اظهار داشتند که از ف. و ز.م. به علت کتک‌کاری برادرش شاکی می‌باشند. نتایج تحقیقات اولیه از سوی کلانتری ... ک. به دادسرای ک. گزارش پرونده به بازپرسی شعبه سوم ارجاع و حسب دستور ادامه تحقیقات به پلیس آگاهی ک. محول تا نسبت به دستگیری کلیه افرادی که در درگیری دخالت داشته‌اند اقدام و جسد به پزشکی قانونی منتقل شود تا علت تامه مرگ را مشخص نمایند. حسب تحقیقات اولیه پلیس آگاهی حوزه ی ک.: در ساعت 16:54 مورخ 1386/09/16 در پی اختلاف و درگیری قبلی برادر داماد مقتول به نام ر. با ت.، احدی از دوستان آنان به نام م. به درب منزل ر. مراجعه و با ترفند آشتی‌کنان، وی را به داخل کوچه هدایت نمود که به‌محض حضور وی یک دستگاه خودروی سمند مشکی با تعدادی سرنشین به رانندگی آقای د. در کنار وی ظاهر و مبادرت [به] نزاع با وی می‌نمایند. در همین حین مقتول به همراه خواهرش که ساکن همان کوچه بوده‌اند درصحنه حاضر و شاهد حضور افرادی به نام‌های ف. وت. و م. و د. و دیگر دوستانش می‌گردند و به‌طور طبیعی با مواجهه شدن [با] چنین صحنه هایی درصدد دفاع و جلوگیری از نزاع و ضرب و شتم ر. می‌شوند. در همین حین خواهر مقتول با نامزدش الف. تماس گرفته و وی به‌اتفاق ج. در صحنه حاضر و احدی از متهمان فراری به نام ت. با ضربات میله به سر مقتول وی را نقش بر زمین می‌نماید و افراد دیگر حاضر در صحنه نیز مبادرت به ضرب و شتم ر. و الف. از ناحیه سر می‌نمایند. به بیمارستان ب. منتقل که به علت شدت جراحات و ضربه به سر در ساعت 2:35 مورخ 1386/09/19 فوت می‌نماید. سه نفر از متهمین به نام‌های 1- ت.ف. ( که برادران ناتنی متهمان فراری می‌باشند ) و س. دستگیر از آنان تحقیق، اظهاراتی به شرح ذیل داشته‌اند: توضیح این‌که از منزل م. ت. مشروب و مواد مخدر کشف گردید. الف – م. ت. : مواد و آلات کشف شده در منزل ما بوده‌اند بنده سابقه شرب خمر و مصرف مشروبات الکلی دارم و تاکنون دو مرتبه دستگیر شدم ، جریان نزاع را از زبان برادرانم ف. و ز. و م. شنیده‌ام که آنان گفته‌اند ت. با ضربات میله مقتول را به قتل رسانده است و هم‌اکنون از محل اختفاء آنان بی‌اطلاع هستم. ب – ف.: بنده به لحاظ ترک اعتیاد در منزل پدری بوده‌ام و به مواد مخدر از نوع هروئین اعتیاد دارم از محل اختفاء برادرانم اطلاعی ندارم. ج –س. : فقط چند روزی را در منزل م.ت. که سابقه دوستی چندین با وی دارم اسکان داشته‌ام مشروب مصرف نکرده‌ام. ( ص 41 – 42 – 43) اتهام معاونت در فراری دادن قاتل و نیز نگهداری مشروبات الکلی به ت. تفهیم در دفاع اظهار داشت: در قتل و فراری دادن هیچ دخالتی نداشته‌ام، مشروب در خانه ما بود متعلق به برادرم ف. و ز. می‌باشد. (ص48) اتهام مذکور به آقای س. تفهیم در دفاع اعلام نمودند من در دعوی نبودم جهت احوالپرسی به خانه ت. رفته که توسط مأمورین دستگیر شدم (51) اتهام موصوف به آقای ت. تفهیم در مقام دفاع اظهار داشتند: در دعوی شرکت نداشتم. نگهداری تریاک به میزان کمتر از یک گرم را قبول دارم از نگهداری مشروبات الکلی خبر ندارم. ( ص 52 ) سوابق ف. م. ت. و س. استعلام شد. برابر اعلام دایره تشخیص، دارای سوابقی در امر مواد مخدر و سرقت بوده‌اند ( ص 56 ، 57 ، 58 ). در هنگام دستگیری آقای س. دو فقره چک سفید متعلق به ع. کشف که از وسط دسته‌چک وی جدا گردیده بود. از ع. تحقیق که از دارنده آن شاکی و خواهان پیگیری موضوع گردید، در این خصوص تحقیق اعلام نموده یک هفته قبل از دستگیر آن‌ها را از جلو منزل شاکی پیدا کرده است.(ص 60 و 61 ) متعاقباً ع. طی رضایت‌نامه تنظیمی در دفترخانه شماره ... حوزه ثبتی ک. رضایت خود را از س. اعلام داشتند. (ص64) پزشکی قانونی ک. بر اساس پرونده بالینی علت مرگ مرحوم ر. ضربه‌مغزی و عوارض ناشی از آن براثر اصابت جسم سخت تعیین و اعلام نموده است. ( ص 71 ) با تلاش مأمورین نیروی انتظامی و با کمک و هدایت منابع و مخبرین النهایه بعد از چهار ماه ت. جلب، از ایشان تحقیق شد و اظهار داشت: ما شش نفر بودیم که من چوب داشتم ز. و ف. لوله داشتند. من با چوب یک ضربه به سر گردن ر. زدم او افتاد ما از ترس فرار کردیم و به ی. رفتیم آن‌ها با برادرم دعوی کرده بودند و چند ضربه چاقو به برادرم و برادرخانم برادرم زده بودند. برای آشتی کردن رفتیم که دعوی شد م. و ح. چیزی ( وسیله لایی ) نداشتند برادرانم با لوله بودند تقاضای عفو و بخشش دارم. ص 112 – 113- 114- 125-126-127 ف. جلب از ایشان نیز تحقیق اظهار داشت: علت نزاع درگیری قبلی ر. با ز. و ر. بود من و ز. میله داشتیم ت. چوب داشت م. سنگ داشت خ. فحش می‌داد. اول ز. با ر. و بعد من با الف. و ت. و ر. درگیر شدند الف. و پسرخاله‌اش آمدند به‌طرف من که میله را بگیرند من مقاومت کردم الف. مشت زد به صورتم و من با میله به سر او زدم و سر او شکست ت. یک مشت به صورت ر. زد بعد یک نفر با موتور 250 آمد به صورت ز. مشت زد و فرار کرد و به این صورت دعوی شروع شد. ت. که برادرم می‌باشد با چوب با مقتول درگیر بود خودش تعریف کرد من با چوب به مقتول زدم من دیدم که ت. با مقتول درگیر است. ( ص 116 – 117 – 118 – 128 – 129- 130 ) م. جلب و از ایشان نیز تحقیق شد و اعلام نموده که ی. با الف. و ر. دعوی کرده بود و با ز. به آنجا رفته بودند. دوتایی ر.با تیغ ز. و ی. بود و بعد از چند بار الف. به در خانه ف. آمده بود ما را برای آشتی می‌خواست ببرد روز جمعه ش. با ف. و د. به درب خانه ما آمدند و من را برای آشتی کردن به آنجا بردند. بعد از صحبت ت. به گوشی ف. زده بود که این‌ها می‌خواهند ف. و م. را بزنند ز. و ف. و خ. با ماشین آمدند ز. با مشت به صورت ر. زد و دعوی تمام شد یک نفر از روی موتور پیاده شد و از پشت به صورت ز. ضربه‌ای زد که دعوا شد. د. لوله ایی از ماشین درآورد و به ف. داد که الف. با یکی از دوستانش لوله ف. را گرفته بودند، ز. چوب داشت ف. یک لوله از بچه‌ها گرفت من هم سنگ به دست داشتم بعد از درگیری اول همه داخل ماشین نشستند که دوباره ر. سنگ برداشت و از سر کوچه به طرف ما دوید. ر. سنگ را به ف. یک چوب به کمر او زد مرحوم ر. با چوب قهوه‌ای‌رنگ به سر کوچه آمد یک چوب از بغل به صورت ف.و ت. زد و ت. با چوب با یک ضربه به سر او زد ... و بعد از درگیری با همان ماشین به خانه ف. و بعد به ر. رفتیم. ( ص 121- 122 – 123 – 131 – 132 ) از ت. تحقیق شد اعلام نموده است من و برادرم برای آشتی به خانه ر. رفتیم. ر. به من فحش داد بعد من زدم توی گوشش ر. چوب داشت هم چوب داشت ف. با یک ضربه زد توی سرش افتاد روی زمین و ... ( ص 134 – 135 – 142 – 143 ). در بازسازی صحنه قتل ت. اظهار داشت که اول اینجا دعوی شد، برادرم ف.[زد] توی گوش ر. و دعوی شروع شد و سر کوچه آجر می‌زدند و نمی‌گذاشتند برویم و ما می‌خواستیم برویم.‌ ر. سر کوچه چوب داشت و یک ضربه به دماغ من و به پهلوی من زد و من با چوب یک ضربه به وی زدم و به صورت وی خورد و افتاد من سوار ماشین شدم و رفتیم ... ( ص146). از د. تحقیق شد و اعلام نموده است: من لوله ایی که روی زمین بود برداشتم هنوز کنار ماشین بودم که ف. دوید و لوله را از من گرفت و رفت به طرف دعوی. در همین موقع من دوباره سوار ماشین شدم و رفتم داخل کوچه که دوستانم را سوار کنم و برویم ولی موقعی که رفتیم من به ت. گفتم برویم، همگی سوار ماشین ت. پژو عدسی که پشت ماشین من بود شدند.‌ زمانی که می‌خواستند دنده‌عقب از داخل کوچه خارج شوند، ناگهان صدای ح. را شنیدم که فحش و ناسزا می‌گفت و همگی از ماشین ت. پیاده شدند و دوباره به داخل کوچه رفتند. در این موقع من از ترس این‌که برای خودم و ماشینم اتفاقی بیافتد رفتم انتهای کوچه و ماشین را دور زدم و در تاریکی ته کوچه با ماشین ایستادم که دیدم ت. و دوستانش داخل ماشین ت. نشستند و فرار کردند. ت. چوب در دست داشت و ف. و ت. هر دو لوله در دست داشتند ... و بعد باهم به ی. رفتیم. ( ص156 لغایت 161) از اولیاء دم مقتول ر. و پدر و مادر و همسر تحقیق همگی خواهان قصاص قاتل بوده‌اند. (ص 211 ، 212 ، 213 ،‌262 ) اتهام معاونت در قتل عمدی مرحوم ر. و ایراد ضرب‌وجرح عمدی نسبت به ر. و الف. به متهمین ف. ز. م. و ت. تفهیم و از آنان خواسته شده است آخرین دفاع خود را اعلام دارند و متهمین دفاعیاتی به شرح ذیل داشته‌اند: ...1-ف.: در صحنه قتل حضور داشتم ولی الف. ر. را چاقو نزدم فقط در صحنه بودم. 2-ز. قبول دارم که در صحنه قتل و درگیری بودم ولی ر. و الف. مرا چاقو زدند و من آن‌ها را نزدم. 3- م. من در صحنه قتل بودم ولی به‌عنوان اینکه با هم آشتی کنیم رفتیم ... با ر. و الف. درگیری نداشته‌ام .4- م. قبول ندارم من در صحنه قتل نبودم، نگهداری مشروبات الکلی را قبول دارم. اتهام قتل عمدی مرحوم ر. و همچنین ایراد ضرب‌وجرح عمدی نسبت به ر. و الف. به ت. تفهیم در آخرین دفاع اظهار داشت: قتل عمدی مرحوم ر. را قبول دارم ولی الف. و ر. را من چاقو نزده‌ام و قبول ندارم. ( ص 262 – 263 – 343) اتهام مساعدت در فراری دادن متهمان به قتل و ایراد ضرب‌وجرح عمدی به آقای د. تفهیم، متهم در آخرین دفاع اظهار داشت: هیچ دخالت فیزیکی در وقوع درگیری و نزاع نداشته‌ام، صرفاً‌ به‌عنوان راننده آژانس و با گرفتن کرایه آنان را جابجا کردم (ص 290 – 291 ). اتهام شرکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل به آقای ی. تفهیم وی در دفاع اعلام نموده قبول ندارم من با کسی درگیر نشدم در دعوی حضور نداشتم و در آخرین دفاع اعلام داشته قبول ندارم در لحظه نزاع در منزل مادرزن بودم( ص306 ). اتهام شرکت در نزاع دسته‌جمعی منتهی به قتل به خ. تفهیم، در دفاع اعلام نموده است: من فقط فحاشی کردم که دعوی خاتمه پیدا کند ولی نشد و طرف فحاشی من مقتول و دوستانش بودند ... ( ص 320 – 321 – 322 ). پرونده با صدور قرار مجرمیت (ص 275 – 276 – 277 – 278 و 350 ) و کیفرخواست ( ص 454 – 455 )به محاکم کیفری استان ک. ارسال و به نتیجه اول ارجاع گردید. اولیاء دم مقتول ر. با حضور در دفترخانه ... حوزه ثبتی ک. رضایت تامه و بی قید و شرط خود را نسبت به ت. اعلام داشته‌اند. ( ص 465 ) جلسه دادرسی در تاریخ 1391/11/30 تشکیل اولیاء دم به لحاظ انصراف از شکایت در جلسه حاضر نشده و نماینده دادستان اعلام نموده است به شرح کیفرخواست تنظیمی و مستندات ابرازی، تقاضای صدور حکم شایسته را دارند. در ادامه جلسه ر. در جلسه دادگاه حاضر و اعلام نموده است بر رضایت خودم نسبت به متهم ردیف اول باقی و بر سایر شکایت خودم از سایر متهمین شاکی می‌باشم. وکیل مدافع اولیاء دم اعلام نموده دفاعیات به شرح لایحه ایی است که تقدیم خواهد شد. دادگاه خطاب به ر. شکایت خودتان را بیان نمایید؟ پاسخ: بنده از ف. ت. م. به دلیل ایراد ضرب شکایت دارم. دلایلم همان دلایلی است که در کیفرخواست دادستان آمده است. دادگاه خطاب به ر. از چه کسانی شاکی هستید ؟ پاسخ: این‌جانب از ف.و ت. و م. به لحاظ ایراد ضرب شکایت دارم. دادگاه خطاب به ز. متهم هستید به ارتکاب قتل عمدی مرحوم ر. از خودتان دفاع کنید؟ بله اتهام را قبول دارم ق