مسئولیت شرکای بزه کلاهبرداری نسبت به رد مال

خلاصهٔ رأی

پیام: محکومیت شرکا بزه کلاهبرداری به رد مال به صورت تضامنی، فاقد مجوز قانونی بوده و هر یک ازشرکا به میزان مالی که اخذ کرده محکوم به رد مال است.

متن کامل

مسئولیت شرکای بزه کلاهبرداری نسبت به رد مال Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: مسئولیت شرکای بزه کلاهبرداری نسبت به رد مال پیام: محکومیت شرکا بزه کلاهبرداری به رد مال به صورت تضامنی، فاقد مجوز قانونی بوده و هر یک ازشرکا به میزان مالی که اخذ کرده محکوم به رد مال است. عنوان: نحوه ی اعمال مقررات تخفیف در جزای نقدی پیام: در صورت اعمال کیفیات مخففه نسبت به جزای نقدی، از آنجا که محکومیت به رد مال براساس میزان مال اخذ شده می باشد، جزای نقدی نیز باید مبلغی کمتر از مال اخذ شده باشد. عنوان: نحوه اعمال کیفیات مخففه نسبت به حبس پیام: در صورت اعمال کیفیات مخففه نسبت به مجازات حبس، صرف درجه پائین تر ملاک نیست بلکه مجازات قضایی نباید از حداقل مجازات قانونی بیشتر باشد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9209982132600037 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/11/27 گروه رأی : کیفری آراء منتخب پرونده: دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقایان 1-ر. ط. ، متولد 1346، اهل اردبیل، ساکن تهران، فاقد پیشینه محکومیت کیفری، دایر بر کلاهبرداری از طریق وعده فروش درهم امارات متحده عربی منتهی به بردن اموال (وجوه نقدی) شکات ( 1- آقای ع. ع.ص. به مبلغ 3/200/000/000 ریال 2- آقای ا. الف. به مبلغ 5/000/000/000 ریال 3- آقای ک. الف. به مبلغ 15/917/500/000 ریال 4- آقای م. د.ن. به مبلغ 3/460/000/000 ریال 5- آقای ح. ح.ح. به مبلغ 7/709/500/0000ریال 6- آقای ش. ب.ن. به مبلغ 14/569/355/300ریال 7- آقای م. ط. به مبلغ 168/968/000/000 ریال 8- شرکت بازرگانی ج. به مبلغ 20/360/000/000 ریال 9- شرکت ف. به مبلغ 3/690/000/000 ریال)2- آقای م. ف.الف. ، متولد 1348 ، باسواد، متاهل، فاقد پیشینه محکومیت کیفری، اهل تبریز، مقیم تهران، کارگر صرافی ف.، بازداشت از تاریخ 1 *** /5/6لغایت 1 *** /12/11به جهت عجز از تودیع وثیقه و از تاریخ 1 *** /12/11آزاد با تودیع وثیقه، متهم است به مشارکت در کلاهبرداری با متهم ردیف اول از طریق مذاکره و جلب اعتماد شکات و افتتاح حساب بانکی به نام خویش برای دریافت وجوه ریالی شکات سپس انتقال وجوه به حساب‌های مورد نظر متهم ردیف اول 3- آقای ر. ح.ب.، متولد 1348، باسواد، متاهل، دارای پیشینه محکومیت کیفری (حسب الاقرار مواد مخدر و اعتیاد)، اهل و مقیم اردبیل، دارای شغل ساختمان‌سازی، بازداشت از تاریخ1 *** /4/30لغایت 1 *** /5/27با صدور قرار بازداشت موقت و از تاریخ 1 *** /5/27لغایت 1 *** /10/9با صدور قرار وثیقه و عجز از تودیع وثیقه و از تاریخ 1 *** /10/9آزاد با تودیع وثیقه، متهم است به : مشارکت در کلاهبرداری با متهم ردیف اول از طریق افتتاح حساب بانکی به نام خویش و استفاده از آن برای جابه جایی و انتقال وجوه ریالی شکات به حساب‌های مدنظر متهم ردیف اول، بدین توضیح که آقای ر. ط. عضو و رئیس هیات مدیره شرکت تضامنی ر. و شرکاء با سوء استفاده از نام صرافی ف. (شرکت مزبور مالک صرافی ف. می‌باشد ) با همکاری و مشارکت دو نفر از دوستان و همکاران خود به نام آقایان م. ف.الف. و ر. ح.ب. علیرغم اینکه شرکت تضامنی ر. و شرکاء مطاق مجوز شماره ... بانک مرکزی تنها اجازه فعالیت صرافی نوع اول را داشته و صرفاً مجاز به خرید و فروش نقدی ارز بوده و اعتبار مجوز نیز در تاریخ 1390/7/27منقضی گردیده بود، مبادرت به فروش وعده‌دار درهم امارات نموده و به جای استفاده از حساب صرافی برای دریافت وجوه ریالی مشتریان با استفاده از حساب آقایان م. ف.الف. و ر. ح. و بعضاً با حساب خودش مبالغ پرداختی آنان را از حساب‌های فوق خارج و به نفع خویش برداشت و تصاحب نموده سپس متواری گشته حال دادگاه با عنایت به جمیع اوراق و محتویات پرونده، شکایت شکات و وکلای منتخب آنان به شرح مضبوط در پرونده، مجموع تحقیقات انجام شده توسط بازپرس محترم، عدم اخذ مجوز صرافی در بحث خرید غیرنقدی و وعده‌دار، نظریه کارشناس رسمی دادگستری در خصوص نحوه عمل و وجوه دریافتی و واریزی به حساب متهمان و عدم مغایرت نظریه ابرازی با اوضاع و احوال مسلم و محقق پرونده، اظهارات مطلعین به شرح صفحات 646 ، 903 ، 907 ،170 ، 171 ، 153 ، 898 ، اظهارات و اقاریر متهمین بدین توضیح که آقای م. ف.الف. در اظهارات خود در تاریخ۱۳۹2/5/6 بیان داشته اینجانب کارمند صرافی ف. بودم و از سال 88 نزد آقای ق. فعالیت داشته ... آقای ر. ط. نیز اعلام نموده که من درهم مدت‌دار دارم که همین امر سبب شده تا ایشان به کرات درهم بفروشد و دوستان و آشنایان نیز در آن صرافی خریداری می‌کردند بعداً در اواخر سال 90 نتوانستند تعهدات خود را انجام دهند تعدادی از خریداران با آقای ط. ، تعدادی با آقای ق. مذاکره می‌کردند و اگر هم قرار بود نرخ بدهند آقای ط. اعلام می‌کرد، صفحات 205 الی 498، نامبرده در اظهارات خود در ۱۳۹2/7/6بیان داشته چون در محل صرافی ارز درهم فروش می‌رفته و درهم ها مربوط به آقای ط. قبلاً نیز به بعضی از شکات فروخته شده و تحویل داده شده بود ... صفحات 642 و 643، آقای ر. ح. نیز در جلسه مورخ ۱۳۹2/5/25بیان کرده اینجانب حساب نداشتم با آقای ط. رفتیم و حساب باز کردیم که شاید یک زمانی وام بگیریم و حساب‌ها خوب کار کند پول‌ها به حساب من واریز بعداً به حساب خودشان واریز می‌گردید اینجانب کارمندی بیش نبودم همیشه چک را اینجانب امضاء می‌کردم و موقعی که خودم نبودم آقای ط. خودشان می‌نوشتند و به طلبکاران می‌دادند صفحات 566 الی 568 و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده و با این توضیح که دادگاه اتهام متهم ردیف سوم آقای ر. ح.ب. را به جهت عدم مشارکت نامبرده در عنصر مادی جرم و نظر به اینکه نامبرده با افتتاح حساب و واریز و برداشت پول از حساب خود در حقیقت با علم و اطلاع ارتکاب جرم را تسهیل نموده است عنوان اتهامی را معاونت در بزه انتسابی به متهمان ردیف اول و دوم دانسته با توضیح فوق دادگاه بزهکاری متهمان را محرز دانسته مستنداً به ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء اختلاس و کلاهبرداری حکم به محکومیت متهم ردیف اول به تحمل پنج سال حبس تعزیری، پرداخت مبلغ 228/305/000/000 ریال به عنوان جزای نقدی در حق صندوق دولت و رد مال متضامناً با متهم ردیف دوم در حق آقای ع. ع.ص. مبلغ سه میلیارد و دویست میلیون ریال، آقای الف. ع. الف. پنج میلیارد ریال، آقای ک. الف. مبلغ پانزده میلیارد و نهصد و هفده میلیون و پانصد هزار ریال، در حق آقای م. د.ن. سه میلیارد و چهارصد و شصت میلیون ریال، آقای ح. ح.ح. هفت میلیارد و هفتصد و نه میلیون و پانصد هزار ریال، آقای م. ط. صد و شصت و هشت میلیارد و نهصد و شصت و هشت میلیون ریال، شرکت بازرگانی ج. بیست میلیارد و سیصد و شصت میلیون ریال، شرکت ف. سه میلیارد و ششصد و نود میلیون ریال، متهم ردیف دوم به تحمل چهار سال حبس تعزیری و پرداخت 228/305/000/000ریال ریال به عنوان جزای نقدی و رد مال متضامناً با متهم ردیف اول به شرح بیان شده در ردیف محکومیت متهم ردیف اول در حق شکات، و آقای ر. ح.ب. در راستای ماده 126 و 127 قانون مجازات اسلامی مصوب 1 *** به تحمل دو سال حبس تعزیری صادر و اعلام می‌گردد بدیهی است احتساب حبس با دوران بازداشت قبلی می‌باشد و اما در خصوص اتهام متهمان دایر بر کلاهبرداری نسبت به آقای ش. ب.ن. نظر به اینکه بر اساس محتویات پرونده بالاخص اظهارات شاکی (ش. ب.ن. در صورت‌جلسه مورخ ۱۳۹3/11/14) نظر به اینکه تمامی اعمال مجرمانه اعم از مانور متقلبانه، اغفال و واریز وجه در شهر اردبیل صورت گرفته و محل وقوع بزه انتسابی شهر اردبیل می‌باشد و با لحاظ ماده 54 قانون آئین دادرسی کیفری که دادگاه صالح را محل وقوع بزه اعلام نموده این مرجع خود را صالح ندانسته قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی دادگاه عمومی جزایی اردبیل صادر و اعلام می‌دارد. رای صادره در ماهیت پرونده حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد. شایسته است دفتر در مرود قرار عدم صلاحیت بدل تهیه به مرجع صالح ارسال گردد. نصرت حیدری ـ رئیس شعبه 1057 دادگاه عمومی تهران ویژه رسیدگی به جرائم کارکنان دولت رأی دادگاه تجدیدنظر استان رای اصلاحی با توجه به اظهارات خانم م. ر.ز. وکیل آقایان ح. و ف.الف. بر اینکه از کل طلب شرکت ج. مبلغ ششصد میلیون تومان داده شده لکن در رای صادره سهواً اصل طلب قید شده است و با عنایت به اینکه وکلاء شرکت ج. آقایان ح. س. و ت. س. اعلام نموده‌اند که مبلغ اعلام شده به شرکت داده شده و در حال حاضر کل طلب شرکت مبلغ یک میلیارد و چهارصد و سی وشش میلیون تومان و با در در نظر گرفتن اینکه در سطور نوزده و بیست و یک ص 4 دادنامه 1467- ۱۳۹4/11/27 صادره از این محکمه و هم در رای صادره به جای مبلغ یک میلیارد و چهارصد و سی و شش میلیون تومان مبلغ 20/360/000/000 ریال قید شده است فلذا وقوع سهو در محاسبه محرز است و بدین جهت مبلغ مندرج در دادنامه را به شرح مقید در سطور 19و 21 دادنامه (20/368/000/000 ریال) به مبلغ یک میلیارد و چهارصد و سی و شش میلیون تومان معادل14/360/000/000 ریال تبدیل و رای و دادنامه صادره مذکور را در پرونده امر تصحیح کرده و اعلام می‌دارد رای اصلی توام با رای اصلاحی حاضر قابلیت اقدام و اجرا دارد رای صادره قطعی است . رئیس و مستشار شعبه 4 دادگاه تجدیدنظر استان تهران هدایت اله جوادی - بهزادسعادت زاده رأی دادگاه تجدیدنظر استان آقای ر. ط. با وکالت اولیه آقای ع. ا. و پیگیری بعدی آقای ح. و آقای م. ف.الف. و آقای ر. ح. با پیگیری بعدی خانم م. ر.ز. نسبت به دادنامه به شماره 0492 مورخ ۱۳۹3/11/18 صادره از شعبه 1057 دادگاه عمومی جزائی تهران در خصوص محکومیت خویش از بابت ارتکاب بزه کلاهبرداری نسبت به آقای ر. ط. و مشارکت در کلاهبرداری نسبت به آقای ف.الف. و معاونت در کلاهبرداری نسبت به آقای ر. ح. به تحمل حبس تعزیری و جزای نقدی هر کدام به مبلغ 228/305/000/000 ریال جزای نقدی و رد مشارکتی 1-مبلغ 3/200/000/000 ریال به آقای ع. ع.ص. 2-مبلغ 5/000/000/000 ریال به آقای الف. ع. الف. 3-مبلغ 15/917/500/000 ریال به آقای ک. الف. 4-مبلغ 3/460/000/000 ریال به آقای م. د. 5-مبلغ 7/709/000/000 ریال به آقای ح. ع. ح.ح. 6-168/968/000/000 ریال به آقای م. ط. 7-مبلغ 20/360/000/000 ریال به شرکت بازرگانی ج. 8-مبلغ 3/690/000/000 ریال به شرکت ف. و حبس تعزیری نسبت به ر. ح. تجدیدنظرخواهی نموده‌اند که با در نظر گرفتن مفاد لوایح تقدیم شده از سوی وکلاء طرفین دعوی و اظهارات طرفین دعوی به شرح منعکس در صورت‌جلسات دادرسی‌های معموله در محکمه تجدیدنظر و با در نظر گرفتن دلایل منعکس در دادنامه معترض‌عنه و عنایتاً به تظاهر به وجود قابلیت در تأمین درهم امارات متحده عربی به نرخ بازار با توسل به امر پیش فروش برخلاف اساسنامه صرافی و بدون وجود هرگونه مجوز قانونی و نظر به تظاهر به بهره‌مندی از منابع مختلف داخلی و خارجی در تأمین ارز و جلب اعتماد شکات با انجام مانورهای متقلبانه و مغرور ساختن آنان به منافع موهوم و نتیجتاً تحصیل و تصاحب وجوهات تقدیمی شکات و سایر محتویات پرونده ایراد و اعتراض موجه و مدللی در ماهیت امر معمول نشده است لکن در زمینه رد مال و میزان رد مال معینه در مورد آقای الف. ادعا وارد است چرا که مشارالیه وجهی مستقیماً به نامبردگان نداده است و مدعی شده طلبی از آقای ق. ی داشته و از وی خواسته بوده که طلب وی را به آقای ر. ط. یا ف.الف. بدهند و این ادعا از سوی آقای ق. ی تکذیب شده و آقای ق. ی اعلام نموده مستقیماً یا به نحو غیرمستقیم هیچ یک از شکات به توسط وی وجهی نپرداخته‌اند و با توجه به اینکه آقای ک. الف. در ازای وجوهات سه فقره چک به شرح منعکس در گردش کار تحصیل و نسبت به دو فقره با مراجعه به مرجع قضائی صرف‌نظر از نتیجه حاصله اقدام نموده و حق مطالبه مجدد ندارد و با عنایت به اینکه طی چک تضمین هفتاد و شش میلیون تومان از مجموع وجوهات آقای د. تأدیه شده است و ادعای وی بر اینکه از بابت اختلاف حساب دیگر وصول شده نه تنها مستند به دلیل خاصی نیست مورد تکذیب دهنده وجه هم قرار گرفته است لذا نظر به مراتب فوق الذکر اولاً- شکایت آقای الف. الف. را نسبت به کل مورد ادعا وارد ندانسته و مستنداً به بند ب از ماده 455 از قانون آئین دادرسی مدنی و اصل 37 از قانون اساسی ضمن نقض دادنامه مورد اعتراض در این خصوص حکم برائت متهمین را صادر و اعلام می‌دارد. ثانیاً-با توجه به اینکه آقای م. ط. نسبت به مبلغ 168/968/000/000 ریال و آقای ح. ع. ح.ح. نسبت به مبلغ 7/709/500/000 ریال اعلام گذشت کرده‌اند و به آقای ع. ع.ص. به مبلغ 3/200/000/000 ریال از طریق ق. ی داده شده است و با عنایت به اینکه با دادن 3 فقره چک و اقدام به وصول دو فقره چک از سه فقره چک تحویلی به آقای ک. الف. مانده وجوهات وی 2/760/000/000 ریال می‌باشد و با عنایت به اینکه با پرداخت 76 میلیون تومان به آقای د. مانده وجوهات وی 2/700/000/000 ریال است و با در نظر گرفتن اینکه با پرداختن مبلغ ششصد میلیون تومان به شرکت ج. مانده وجوهات شرکت در کل 20/368/000/000 ریال می‌باشد علیهذا با وصف مذکورالذکر میزان رد مال قابل پرداخت را 1-2/760/000/000 ریال به آقای ک. الف. با اخذ چک مربوطه و تسلیم آن به دهنده 2-مبلغ 2/700/000/000 ریال به آقای د. 3-مبلغ 20/360/000/000 ریال به شرکت بازرگانی ج. با رد چک‌های مأخوذه و تسلیم به دهنده 4-مبلغ 3/690/000/000 ریال با رد چک مأخوذه و تسلیم به شرکت ف. معین کرده