مرجع رسیدگی به اختلاف در وقفیت ملک

خلاصهٔ رأی

پیام: درصورتی که ملکی سابقه ثبتی غیروقف داشته و ادعای وقفیت آن ابتدا به ساکن، به موجب سندی عادی آغاز شود؛ در فرض عدم پذیرش ادعای وقفیت از سوی وارث مالک اولیه، رسدگی به وقفیت و اعلام آن در صلاحیت محاکم دادگستری بوده و از صلاحیت هیأت تحقیق اداره اوقاف خارج است.

متن کامل

مرجع رسیدگی به اختلاف در وقفیت ملک Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: مرجع رسیدگی به اختلاف در وقفیت ملک پیام: درصورتی که ملکی سابقه ثبتی غیروقف داشته و ادعای وقفیت آن ابتدا به ساکن، به موجب سندی عادی آغاز شود؛ در فرض عدم پذیرش ادعای وقفیت از سوی وارث مالک اولیه، رسدگی به وقفیت و اعلام آن در صلاحیت محاکم دادگستری بوده و از صلاحیت هیأت تحقیق اداره اوقاف خارج است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9409970908900613 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/12/22 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9209984435100641 شماره دادنامه : 9409970908900613 تاریخ : 1394/12/22 خلاصه جریان پرونده آقای ح. م. دادخواستی بطرفیت 1- مؤسسه توان بخشی بهزیستی مادر شهرستان خوی 2- اداره اوقاف وامور خیریه شهرستان خوی 3- اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان خوی بخواسته اعتراض به نظریه شماره 300 - 90/3/30 مشعر بر اعلام وقفیت پلاک ثبتی 2841/75 بخش یک خوی صادره از شعبه حقوقی اداره تحقیق اوقاف استان آذربایجان شرقی و الغای نظریه مذکورو اقدامات ثبتی صورت گرفته تقدیم محاکم عمومی شهرستان خوی نموده که پرونده به شعبه اول عمومی حقوقی خوی ارجاع شده است . شرح دادخواست اجمالاً اینستکه شادروان خورشید منصور مالک ششدانگ یک باب خانه به شماره پلاک ثبتی مذکور درفوق ( به استثنای ثمینه اعیانی ) درتاریخ 89/3/5 فوت کرده است و وراث حین الفوت وی بر اثر گواهی حصر وراثت که پیوست پرونده است می باشند پس از وفات بانوی یاد شده مؤسسه توان بخشی مادرخوی با رو کردن یک برگ مبایعه نامه با مضمون وقف بتاریخ 88/7/10 مدعی شد که مرحومه خورشید در زمان حیاتش پلاک مبحوث عنه را درحق مؤسسه مذکور وقف کرده است و متعاقباً از طریق اداره ثبت موضوع را در شعبه حقوقی اداره تحقیق اوقاف خوی مطرح و شعبه مرقوم برابر نظریه 300 - 90/3/30 رأی بر وقفیت پلاک مذکور صادر نموده است و اداره ثبت اسناد خوی نیز متعاقباً با اتکاء بر نظریه موصوف که برایش لازم الاتباع هم نبوده یک سری اقداماتی را در خصوص ثبت وقفیت ملک یاد شده انجام داده است در حالی که مبایعه نامه 88/7/10 یا به اصلاح وقف نامه متکی به قصد و اراده خانم خورشید نبوده است . وی در حالتی که در بیمارستان نفسهای آخرش را می کشیده اثر انگشت و مهرش روی ورقه منقش شده که باتوجه به اینکه بموجب رأی وحدت رویه شماره 508 - 67/3/4 هیأت عمومی دیوان عالی کشور صلاحیت رسیدگی به دعوی وقفیت را دارد . رأی شعبه حقوقی تحقیق اداره تحقیق اوقاف مورد اعتراض است و رسیدگی و صدور حکم مقتضی را درخواست کرده است . خواهان متعاقباً طی لایحه ای نیز اظهار داشته که مطالب وی بشرح دادخواست است اداره اوقاف شهرستان خوی نیز طی لایحه ای با ایراد اینکه اداره تحقیق اوقاف خود شخصیت حقوقی مستقلی است و حقا" باید طرف دعوی قرارگیرد درماهیت دعوی وقفنامه عادی تنظیمی را که در بنگاه معاملات شاه ولدی خوی تنظیم شده و به تأیید تعدادی از معتمدین محلی نیز رسیده ، ایرادات خواهان را درخصوص عدم رعایت تشریفات قانونی جهت تنظیم وفقنامه مردود و بی اساس دانسته و با استناد به ماده 56 قانون اوقاف آنرا صرفاً با ایجاب واقف و قبولی طبقه اول موقوف علیهم یا قائم مقام قانونی آنها محقق دانسته و با التفات به اینکه قبض مالی موقوفه از شرایط صحت وقف است با صحیح دانستن وقف مذکور رد دعوی را درخواست کرده است . در جلسه مورخ 93/2/31 دادگاه که با حضور خواهان و نمایندگان حقوقی خواندگان تشکیل شده است خواهان دعوی را بشرح دادخواست اعلام کرده است . نماینده حقوقی موسسه توان بخشی مادر خوی با ا شاره به وفقنامه اولیه و تأیید آن توسط اداره تحقیق اوقاف اشاره کرده و سپس نماینده حقوقی اداره اوقاف نیز مطالب را بشرح لایحه تقدیمی عنوان کرده است و با رد ادعای خواهان طرح دعوی بطرفیت اداره اوقاف را صحیح ندانسته و اداره تحقیق را دارای شخصیت حقوقی علیحده دانسته است و در ماهیت دعوی نیز با اشاره به وقف کردن ملک توسط خانم خورشید منصور در بنگاه معاملات املاک ادعای عدم رعایت تشریفات را نادرست خوانده و در ادامه با تکرار مطالب لایحه تقدیمی و استناد به کتاب تحریر الوسیله حضرت امام خمینی ( ره ) رد دعوی را خواستار شده است . در ادامه دادگاه حسب دادنامه 100279 - 93/2/31 با رد درخواست صدور دستور موقت نظر به عدم فوریت آن که در دادخواست درخواست شده بود و با توجه به اینکه در اصل دعوی اعتراض به نظریه اداره تحقیق اوقاف آذربایجان غربی بوده است لذا دعوی را قابل استماع ندانسته و قرار رد دعوی را صادر کرده است . با تجدید نظرخواهی خواهان اولیه نسبت به دادنامه مرقوم شعبه 11 دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی حسب دادنامه شماره 500589 - 93/6/30 با پذیرش تجدیدنظرخواهی قرار موصوف را نقض و پرونده را جهت رسیدگی ماهوی به مرجع بدوی اعاده نموده است دادگاه وضعیت ثبتی ملک مذکور را از اداره ثبت استعلام کرده است که پاسخ مربوطه از اینقرار است ..... ششدانگ یک باب خانه به پلاک ثبتی 2841/75 اصلی بخش یک خوی بنام مصیب زینالی ثبت و سند صادر شده سپس بنام آقای محمد قلیزاده و متعاقباً آقای یوسف منصور انتقال و قطعی داده شده که وی نیز فوت و وراث مشارالیه بانوان خورشید منصور ( دختر ) و فرنگیس بیانلو ( عیال ) معرفی شده اند که بعداً خانم خورشید نیز فوت و وراث مشارالیه خانم زهرا بهستانلو ( خاله ) و ح. م. ( عمو) می باشند . پس از آن دادگاه طی دادنامه 101543 - 93/10/17 اینگونه رأی داده است .... نظر به محتویات پرونده اولاً برابر قرارداد شماره 7551 - 88/7/10 تنظیمی توسط خانم خورشید منصور خانه پلاک 75 فرعی از 2841 اصلی بخش یک خوی با اراده شخصی وی وقف شده و این وقف اعتبار قانونی خود رامادام که ابطال نگردیده دارا می باشد . ثانیاً احد از وراث خانم خورشید بنام زهرا بهستانی پس از فوت خانم خورشید به اعلام وقف خانه مسکونی خانم خورشید شهادت داده است-2- شعبه حقوقی تحقیق اداره اوقاف پس از معاینه و تحقیقات محلی و احراز صحت موضوع به وقفیت پلاک مذکور اظهار نظر کرده است . علیهذا نظریه مذکور با رعایت اصول و موازین قانونی صحیحاً انجام یافته و خدشه ای به آن مترتب نیست و لذا با رد اعتراض نظریه مذکور عیناً تأیید می شود با تجدید نظرخواهی آقای ح. م. نسبت به این رأی شعبه 11 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی حسب دادنامه 500538 - 94/5/6 با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را مورد تأیید قرارداده است که اینک در این مرحله آقای ح. م. نسبت به دادنامه 500538 - 94/5/6 شعبه 11 دادگاه تجدیدنظر فرجامخواهی کرده که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به این شعبه و ثبت وتکمیل پرونده توسط دفتر اینک پرونده تکمیلاً تحت نظر قرار دارد . لایحه اعتراضیه فرجامخواه هنگام شور قرائت خواهد شد پرونده بیش از این حکایتی ندارد .بتاریخ فوق شعبه پنجم دیوان عالی کشور بتصدی امضاء کنندگان زیر تشکیل است . پرونده کلاسه فوق تحت نظر قراردارد . پس از بررسی محتویات پرونده و قرائت گزارش عضو ممیزو انجام مشاوره بشرح آتی انشاء رأی می نماید رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی نسبت به دادنامه فرجامخواسته از این جهت وارد است که با بررسی محتویات پرونده های امر ونظریه اداره تحقیق استان آذربایجان غربی و پاسخ استعلام ثبتی واصله به دادگاه ملک موضوع دعوی بنام ملک طلق درآن اداره دارای سابقه بوده و به ثبت رسیده است ، النهایه برابر بیع نامه عادی مورخ 88/7/10 مالک آن خانم خورشید منصور آنرا به موسسه توانبخشی بهزیستی مادر انتقال داده که درماده 3 قرارداد موصوف در موضوع ثمن معامله درج گردیده وقف قطعی و بدون دریافت وجه می باشد . هرچند قرائن و دلایلی در ارتباط با وقفیت عملی ملک یاد شده و نظریه شعبه مذکور مورد اشاره و استناد قرارگرفته است اما قدرمسلم موضوع اینستکه پلاک موصوف سابقه ثبتی ملک غیر وقف داشته و ادعای وقفیت آن ابتدا به ساکن با بیع نامه مذکور که از آن مستفاد وقفیت میشود شروع شده است و لذا اصولاً ورود هیأت تحقیق اداره اوقاف درمسأله و اعلام وقفیت آن از مصادیق و اختیارات هیأت مذکور نبوده است خصوصاً که وارث مالک اولیه اصولاً ادعای وقفیت را قبول نداشته و مدعی عدم صحت وقف می باشد ، بنابر این رسیدگی به این ادعا با التفات به آنچه فوقاً بیان شد در صلاحیت محاکم عمومی است و توجهاً به رأی وحدت رویه شماره 508 - 67/3/4 هیأت عمومی دیوان عالی کشور که درتأیید این امر باشد هیأت یاد شده صالح به رسیدگی به ادعای وقفیت ملک مذکور نبوده است و تأیید آن از سوی دادگاه صحیح بنظرنمیرسد بناء" علیهذا و توجهاً به مراتب فوق از آنجا که رأی صادره بر خلاف مفاهیم فوق اصدار یافته واجد اشکال قانونی بوده در خور تأیید نمی باشدو لذا به تجویز بند ج ماده 401 قانون آئین دادرسی مدنی پرونده را به شعبه دیگر دادگاه تجدید نظر استان آذربایجان غربی ارجاع می شود. شعبه 5 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار مهدی اسلامی - محمدحسن جلیلی تقویان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است