مالکیت بهره‌برداری از نرم‌افزارهای رایانه‌ای

خلاصهٔ رأی

به او گفتم چه می کنی؟ کامپیوتر لب تاب دارای اطلاعات محرمانه است.

متن کامل

مالکیت بهره‌برداری از نرم‌افزارهای رایانه‌ای Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: مالکیت بهره‌برداری از نرم‌افزارهای رایانه‌ای پیام: انحصار بهره برداری از نرم افزارهای رایانه ای در صورتی متعلق به پدیدآورنده آن است که در شورای عالی انفورماتیک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا مرجع ثبت شرکت ها ثبت شده باشد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9109970907900376 تاریخ دادنامه قطعی : 1391/10/03 گروه رأی : کیفری آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 17/1/89 آقای م.ظ. مدیر عامل شرکت تولیدی صنعتی ف. به دادسرای عمومی اعلام نموده که شرکت صنعتی ف. یکی از بزرگترین شرکت های تولیدی کشور است که در تولید لوله های جی آرپی فعالیت می کند. این شرکت با استفاده از تجربیات و تخصص کارشناسان داخلی و خارجی خود و میلیاردها تومان هزینه، اقدام سرمایه گذاری در ساخت ماشین آلات تولید لوله های جی آرپی که از ابداعات این شرکت می باشد، نموده. شرکت اخیراً متوجه شده که تعداد زیادی از نقشه ها و اطلاعات در شرکت ‌های دیگر مورد سوءاستفاده قرار گرفته و با استفاده از همین نقشه ها، ظاهراً قصد ساخت ماشین آلاتی دارند که هم اکنون توسط شرکت ف. به صورت انحصاری تولید و در داخل و خارج کشور به فروش می رسد. با توجه به سرقت نقشه های مزبور از داخل کارخانه ف.، خواهشمند است دستور فرمایید از کسانی که با این نقشه ها در ارتباط بوده یا به آن دسترسی داشته، نسبت به کشف جرم، پیگیری مجازات سارقین و جلوگیری از استفاده از غیر مجاز از نقشه ها اقدام فرمایید. آقای م.ج. 26 ساله یکی از کارمندان شرکت شاکی در تاریخ 18/1/89 اظهار داشته، ع.ش. کارمند سابق شرکت ف. به وی گفته، پس از آنکه در سال 87 با شرکت ف. تسویه حساب کرده و بیرون رفتیم، آقای ظ. کارمند سابق، از او دعوت کرد در شرکت م.ص. اشتغال یابم. دستگاه مشابه دستگاه شرکت ف. بوده و ابتداء گفتند برای کشور سوریه ساخته شده، ولی بعداً مشخص شد برای شرکت م.ص. ساخته اند. آقای ج.ب. احد دیگر از کارمندان شرکت شاکی، اظهار داشته، م.الف. تکنیسین برق کارخانه، روزی با نصب فلش حافظه به کامپیوتر لب تاب وی، اقدام به کپی برداری از نقشه ها و اطلاعات موجود در کامپیوتر نموده که در دوربین مدار بسته دیدم. به او گفتم چه می کنی؟ کامپیوتر لب تاب دارای اطلاعات محرمانه است. م.خ. نیز گفته در تاریخ 1/4/88 به درخواست مهندس ب. دوربین را بررسی کردم، مشاهده شد م.الف. پرسنل واحد برق، وسیله ای را به کامپیوتر مهندس ب. وصل کرده بود. بعد از این جریان، تمام وسایل و کمد م.الف. را گشتیم، اما چیزی پیدا نکردیم. چند هفته بعد م.الف. فلش را به من نشان داد که حاوی اطلاعات سیستم ها و سالن بوده. م.الف. گواه دیگر نیز اظهاراتی در مورد بهره برداری از کامپیوتر های ب. نموده است و اقداماتی برای احضار م.الف. انجام گرفته که به نتیجه نرسیده و متعاقب آن شاکی طی نامه شماره 29/2/89ـ895/126 از دادسرای خواسته، با نیابت قضایی به دادسرای ، نقشه ها و اطلاعات و قطعات به سرقت رفته که در شرکت م.ص. واقع است و ممکن است مورد سوء استفاده قرار گیرد و آقای م.الف. نیز در آن شرکت مشغول به کار می باشد. با توجه به اینکه احتمال از بین بردن آن ها زیاد نباشد، اقدام نمایند و با صدور قرار معاینه محل، همراه با اخذ نظر کارشناسی، نسبت به حفظ و ضبط آثار جرم و چگونگی نحوه استفاده شرکت مذکور از اطلاعات و قطعات به کار رفته، با مقایسه نقشه ها و قطعات این شرکت، اقدام نمایند و از دو قطعه خصوصاً نام برده است، به اسامی سنسور ماسه که توسط کارشناسان آلمانی این شرکت خریداری شده و دیگری قفل نرم افزار سی تک، مربوط به دستگاه فوق می باشد. از ع.ش. در دادسرای تحقیق شده، اظهار داشته مدت 5/5 سال در شرکت ف. اشتغال داشتم. پس از جدا شدن از شرکت در شرکت م.ص. مشغول شدم. در آن زمان 80% دستگاه ساخته شده بوده، نقشه های مکانیک، نقشه های شرکت ف. بوده که با تغییرات اندک همراه بوده است. آقای م.م. احد دیگر از متهمین اظهار داشته، به وسیله آقای م.ر. با شرکت م.ص. آشنا شدم؛ به رفتم. آن ها گفتند در حال وارد کردن دستگاه GRP از خارج هستند و با توجه به سابقه به من احتیاج هست. آن ها قسمت های دستگاه را قبلاً تهیه و هیچ احتیاجی به اطلاعات ما ندارند و بعد از صحبت ها قرار شد با ما تماس بگیرند که تماس نگرفتند و هزینه ایاب و ذهاب مرا پرداختند. از م.ر. 24 ساله دانشجو تحقیق شده، وی اظهار داشته در شرکت ن.گ. (شرکتی که در آن اشتغال داشته اند)، کاتولوک شرکت م.ص. را مشاهده نمودم. به همکارم آقای م. نشان دادم. آقای م. با شرکت م.ص. تماس گرفت، بدون آنکه من در جریان باشیم و خواست با آن شرکت همکاری کند. طی تماس های پیاپی شرکت م.ص. و اعلام به پرداخت پول و هزینه ایاب و ذهاب، آقای م. را دعوت به کار کردند و شرکت م.ص. اعلام نموده، ما در حال واردات دستگاه GRP هستیم. آقای م. مسئله را با من در میان گذاشت، به خاطر مشکلات مالی که در امر تحصیلم وجود داشت و در شرکت ن.گ. کار نمی کردم، حاضر به همکاری با آقای م. شدم و با توجه به سابقه کار و آشنایی به تمامی قسمت های مکانیکی، حاضر به همکاری با آن شرکت شدم و آن شرکت به ما اعلام کرد، ما تمامی نقشه ها و اطلاعات لازم را در اختیار داریم و هیچ گونه نیازی به اطلاعات شما نداریم و شما را صرفاً برای کار روی نقشه های خودمان می خواهیم و اطلاعات شما را برای پیش بینی و برآورد هزینه های دستگاه می خواهیم. ما نمی دانستیم که شرکت م.ص. قصد استفاده از اطلاعات ما را دارند و ما به رفتیم. اطلاعات ما دو عدد سی دی بوده که در شرکت م.ص. با آقای پ. و آقای ه. و الف. دیدن کردیم و آقای پ. گفت اطلاعات را نمی خواهم. از آنجا که ما یک لب تاب از شیراز، برای اینکه سوءاستفاده نشود، به همراه خود برده بودیم که در آنجا لب تاب خراب شد و هر کاری کردیم روشن نشده و آقای پ. پیشنهاد کرده سی دی ها را به ما بدهید تا آن ها را چک کنیم، ببینیم شما به تمام مشخصات اشراف کامل دارید یا خیر و آقای الف. سی دی ها را از ما گرفت و بعد از ده دقیقه آوردند و گفتند از آن ها کپی نگرفتیم و من با پیشنهاد آن ها مشغول کار شدم. بعد از دو ماه فهمیدم کار آن ها غیر قانونی بوده، کار را تعطیل کردم. م.الف. 27 ساله اظهار داشته، اتهام را قبول دارم، اشتباه کردم. ماجرا این است که از سال 81 تا 88 در شرکت ف. به کار مونتاژ تابلو، نصب قطعات و رفع عیب خرابی های دستگاه اشتغال داشتم. در سال 88 با شرکت ف. مشکل پیدا کردم، مرا اخراج کردند. دلیل اخراج را رفتن سر کامپیوتر مهندس ب. می گفتند. وقتی آمدم بیرون، آقای ش. با من تماس گرفت، از من خواست کاری برای او انجام دهم. قرار شد قطعاتی را بعد از تست خریداری کنم. بعد از خرید، گفتند برایمان مونتاژ کن. گفتم برای کجا است. گفتند سوریه، که در شیراز قطعات را مونتاژ می کردم. بعد کارهای دیگر خواستند که گفتم در مورد نرم افزار اطلاع ندارم، عذر مرا خواستند. در مورد استفاده لب تاب، فلش را زدم روی لب تاب تا اطلاعات را بردارم که آقای ب. آمد. من هم فلش را کشیدم و در یک تابلو انداختم و بعد سریع آن را بردم گذاشتم توی ماشین. البته موفق به انجام کپی نشدم که بازرسی کرده و فهمیدند خالی است. وی گفته وقتی رفتم به شرکت م.ص.، دیدم که دستگاه های مکانیکی دقیقاً عین ف. است. ولی گفتند ما از شرکت، جنس خریده ایم و قصد داریم شما و تعداد نیروی دیگر استخدام کنیم. وقتی به دیدن آقای خ. رفتم، یک سی دی به او دادم، او روی لب تاب خود کپی کرد و گفت چیز به دربخوری نیست و مدت شش ماه خرید قطعات و مونتاژ و کابل کشی طول کشید. آقای ش. گفته بوده، مرا راضی کند که با آقای خ. و ب. صحبت کنم. من با آن ها صحبت کردم، قبول نکردند. آقای ب. گفت اگر یک پروژه کامل به من بدهند، من هستم. من تا بعد از مونتاژ تابلوها، هنوز اطلاع نداشتم برای کجا است؛ تولیدی است یا نه؛ ولی شباهت زیادی با تابلوهای ف. داشتند. زمانی که خواستم بفرستم، آدرس را دادند. بعد که رفتم آنجا، کارخانه را دیدم که دستگاه های مکانیکی دقیقاً عین ف. است و می گفتند از شرکت چینی خریده ایم. من گفتم اطلاعی از نرم افزار ندارم. بعد از کابل کشی و اینکه من نمی توانستم برنامه را بیاورم، حرف از یک نفر آلمانی می زدند که من سریعاً به آقای الف. مدیر عامل ف. گفتم که یک شرکت می خواهد نرم افزار کارخانه شما را از آقای گ. بخرد. من هیچ گونه اطلاعاتی به آن ها ندادم، فقط برایشان خرید کردم و تابلو مونتاژ کردم و کابل کشی انجام دادم، ولی هدف آن ها بیشتر برنامه بوده؛ چون فهمیدندکه من نمی توانم برنامه را به آن ها بدهم، گفتند فعلاً به شما نیاز نداریم و آن ها یک نفر دیگر به نام دکتر م. را استخدام کردند. آقای ص. وکیل شرکت ف. در 14/2/89 از دادستان تقاضا کرده، با اعطاء نیابت به دادسرای جهت جلوگیری و از بین بردن آثار جرم، نسبت به پلمپ و توقیف ماشین آلات که هم اکنون با سوء استفاده از نقشه ها و اطلاعات شرکت در حال ساخت است، اقدام نمایند و از آقای ع.پ. مدیرعامل شرکت به عنوان یکی از عوامل اصلی سرقت نیز شکایت نموده است. آقای دادستان دادسرای ، با اعطاء نیابت قضایی به دادستان ، درخواست نموده با راهنمائی م.الف. نسبت به پلمپ و توقیف دستگاه ها و قطعات نقشه ها و داده ها که مربوط به ابداعات و اختراعات شرکت شاکی بوده، اقدام نماید آقای م.م. به وکالت آقای ع.پ.، نسبت به توقیف دستگاه و پلمپ آن به دادسرای اعتراض نموده است و آقای دادستان عمومی طی شماره 8910117167000177 ـ 12/2/89 به دادسرای عمومی نیابت داده اند که با توجه به سرقت داده ها و قطعات شرکت شاکی و به کارگرفتن آن ها در شرکت م.ص.، نیروهای ضابط و تحت الامر آن مرجع، در معیت کارشناسی این شرکت، با اذن ورود به کارخانه، پس از جستجو و رؤیت، ضمن بررسی و تطبیق نقشه های آن شرکت با نقشه های شرکت شاکی، در صورت تطابق و الگوبرداری، نسبت به حفظ و ضبط موارد مسروقه و تنظیم صورت مجلس لازم اقدام نمایند و نحوه و کیفیت استفاده آن شرکت و نحوه تحصیل آن ها مشخص و تحقیق شود و مشخص گردد چه شخصی یا اشخاص، اقدام و داده ها را در اختیار شرکت قرار داده است. آقای مهندس م.الف. انتخاب شده و در 23/3/89، اجمالاً نظریه ای به این شرح داده، دستگاه ساخته شده دقیقاً مشابه نقشه های دستگاه خواهان بوده است و با فرض اینکه نقشه های ارائه شده، دقیقاً مربوط به دستگاه خواهان (شاکی) باشد، کپی برداری از دستگاه خواهان تأیید می گردد و در مورد کپی برداری از نرم افزار و مدارک کنترل فرمان و الکتریکی، نیاز به بررسی بیشتر و بازدید از دستگاه خواهان می باشد. در بند 3 این نظر آمده است: قطعه حساس سنسور ماسه از نوع VEGASAWingGI نبوده و با توجه به اظهارات نماینده فنی، با نوع مشابه در کارخانه یکسان نبوده است (یادآور می شود این دستگاه از کارخانه او به سرقت رفته است) و در بند 4 مرقوم گردیده، تعلیق مدارات تابلوهای کنترل و فرمان الکتریکی به علت نبوده نقشه مسیر نشد. ...) مأمورین که به منظور بازدید کارخانه رفته اند، به موجب صورت جلسه تنظیمی مورخه 24/3/89 مرقوم داشته اند که آقای پ. مالک کارخانه، با آن ها همکاری نکرده است. آقای دادستان در تاریخ 15/4/89 نیابت دیگری در خصوص پلمپ و توقیف دستگاه ها، قطعات نقشه ها و داده هایی که مربوط به ابداعات و اختراعات شرکت شاکی بوده و در صورت توجه اتهام به شخصی یا اشخاص، نسبت به صدور قرار تأمین متناسب و موارد دیگر به دادسرا داده که در صفحه 180 پرونده مضبوط است و آقای بازپرس شعبه 806 انجام آن را به اداره آگاهی محول نموده است. متعاقب نیابت قضایی مذکور، آقای ع.پ. مدیر عامل شرکت م.ص. اظهار داشته دستگاه و نقشه های آن را از شرکت پ. آلمان خریداری کرده و مدارک آن موجود است. م.الف. گفته کارهای سرقتی دستگاه را انجام داده و در شیراز مونتاژ کرده و نصب آن را با کمک نیروهای خودشان انجام داده و نقشه هایی که برای او فکس می شد، در شیراز انجام می دادم. آقایان الف.ق. و ر.الف. به وکالت از شرکت م.ص.، طی لایحه ای به عنوان بازپرس دادسرا که نیابت قضایی را انجام می داده، اعلام نموده اند که شرکت موکل حدود 100 نفر پرسنل داشته و از 15 سال قبل، سابقه کار صنعتی در حوزه های نفت و گاز و پتروشیمی دارد و این شرکت از دو سال قبل شروع به ساخت تخصص رشته پیچی پیوسته کرده است و نقشه های میکانیکی و برقی مربوطه را از شرکت پ. آلمان خریداری کرده و دیگر قطعات و سخت افزارها نیز از کشورهای مختلف اروپائی و بعضاً ایرانی خریداری شده که مدارک و فاکتورها تقدیم می گردد و همچنین نرم افزار اتوماسیون دستگاه، توسط کارشناسان خبره این شرکت، پس از صرف ماهها وقت ساخته شده و شرکت ف. تکنولوژی را از شرکت خارجی ت. ثابت خریداری نموده و به منظور خارج نمودن رقیب از میدان، اقدام به کارشکنی نموده و در صدد تخریب این شرکت به هر قیمتی برآمده و اتهامات واهی به مدیران شرکت وارد نموده تا از فعالیت شرکت جلوگیری نماید. دستگاه کامپیوتری این شرکت متضمن بر پایه ها و نقشه های بسیار محرمانه می باشد که در صورت دسترسی رقبا، به ویژه شرکت شاکی، به آن فعالیت های ذی قیمت این شرکت در معرض نابودی قرار خواهد گرفت. در حالی که شاکی مدعی تعلق قطعات سخت افزاری خط تولید شرکت موکل به خود شده که هیچ دلیلی بر مالکیت خود به این سیستم و ماشین آلات و برنامه نرم افزاری آن ارائه نکرده. در خصوص ابداعات و اختراعات هرکسی می تواند مدعی مالکیت گردد که به نام او ثبت شده باشد و شاکی در صورتی می تواند ادعا