قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن مقتول (م 303 ق.م.ا)

خلاصهٔ رأی

متهم نیز در تمام مراحل تحقیق و دادرسی بیان داشته این عکس العمل وی اولا: بنا به درخواست پدر و مادرشان بوده است.

متن کامل

قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن مقتول (م 303 ق.م.ا) Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: قتل با اعتقاد به مهدور الدم بودن مقتول (م 303 ق.م.ا) پیام: با عنایت به محتویات پرونده بنظر شعبه دیوان عالی کشور رای دادگاه بدوی واجد ایراد و غیر قابل ابرام می باشد؛ زیرا برخلاف استدلال دادگاه بنا به گزارش مامورین انتظامی حاضر در صحنه جرم و اظهارات گواهان حاضر در محل، برادر متهم فعلی، در صحنه جرم با ضربه مقتول به وسیله سلاح سرد در مقابل پدر و مادرش فوت کرده و یا در وضعیتی بوده که والدین وی و گواهان حاضر در محل فکر می کردند، او مرده است؛ لذا والدین وی، از دیگر فرزندشان می خواهند که قاتل فرزندشان را قصاص نماید و متهم هم با همان اعتقاد اقدام به ایراد جرح به مقتول نموده که منتهی به مرگ وی گردیده است و با وضعیتی که برادر متهم در صحنه جرم داشته، این میزان عکس العمل والدین وی و ایضا متهم، طبیعی می باشد که ضارب و قاتل فرزندشان و برادرشان مستحق چنین عقوبتی باشد. متهم نیز در تمام مراحل تحقیق و دادرسی بیان داشته این عکس العمل وی اولا: بنا به درخواست پدر و مادرشان بوده است. ثانیا: بعنوان اینکه از قاتل برادرش قصاص می نماید، بوده است. و والدین وی هم این درخواست خود از متهم را با اعتقاد به مرگ فرزندشان تایید نموده اند و اعتقاد و باورهای عامه مردم هم این عکس العمل را معقول می داند و در آن لحظه نباید انتظار داشت اینکه متهم که یک فرد عامی است، بتواند با تجزیه و تحلیل موضوع و تفکیک اینکه این دفاع حق وی هست یا نه؟ تصمیم دیگری و اقدام دیگری معمول دارد. و ادعای متهم تا حدود زیادی بنظر شعبه با لحاظ استدلالات موجود در رای دادگاه با ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی انطباق داشته و قرائن و امارات موجود هم حکایت از صحت ادعای وی دارد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : تاریخ دادنامه قطعی : 1401/06/13 گروه رأی : کیفری آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: در تاریخ ۱۳۹۸/۳/۴ در جریان یک نزاع دسته جمعی بر سر چراگاه احشام دو نفر از دو طرف به هویتهای ۱- ع. ح. ز. ۲- ع. م. ت. پ. با سلاح سرد ( قیچی پشم زنی گوسفند ) به شدت مجروح می شوند و ع. ح. ز. طبق گزارش اخیر دادگاه در مسیر اعزام به بیمارستان و ع. م. ت. پ. هم در بیمارستان فوت می نمایند بحکایت محتویات پرونده قتل مرحوم ح. ز. به وسیله مرحوم ع. م. ت. پ. اتفاق افتاد و متعاقب ایراد جرح توسط نامبرده به ع. ح. ز. اقای م. ح. ز. هم با همان سلاح مذکور که در خورجین داشته اقای ع. م. ت. پ. را مورد جرح عمیق قرار می دهد که منتهی به مرگ وی در بیمارستان می گردد. به موجب دادنامه شماره ۸۸۶۹ – ۱۴۰۰/۷/۱۸ پیرامون اتهامات متهمین حکم صادر گردیده که از جمله مشتمل بوده بر محکومیت اقای م. ح. ز. س. به قصاص نفس بابت مباشرت در قتل مرحوم ع. م. ت. پ. و در مورد قتل مرحوم ع. ح. ز. توسط ع. م. ت. پ. هم به لحاظ فوت قاتل قرار موقوفی تعقیب صادر گردیده بوده با فرجام خواهی وکیل م. ح. ز. رای دادگاه صرفا در مورد محکومیت نامبرده به قصاص نفس بدلیل نقص تحقیقاتی نقض و در سایر موارد بلحاظ عدم فرجام خواهی قطعی می گردد. پس از ارجاع پرونده به دادگاه جهت انجام تحقیقات و رسیدگی مجدد در تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۹ در وقت مقرر جلسه دادگاه کیفری یک *با حضور اولیای دم و وکیل انان تشکیل می گردد. وکیل شکات با استناد به گواهی حصر وراثت مرحومه س. ا. که مادر مرحوم ع. م. ت. پ. بوده و بعدا قتل نامبرده فوت شده است.از سوی وراث به عنوان جانشین ان مرحومه درخواست قصاص متهم را می نماید. و در مورد اینکه متهم با اعتقاد به مهدورالدم بودن حدود مقتول و از باب قصاص برادرش مرتکب قتل گردیده باشد. بیان می دارد. مرحوم ع. ح. ز. که در صحنه توسط مرحوم ع. م. ت. پ. مجروح شده بود فوت نکرده بوده بلکه وی در مسیر اعزام به بیمارستان فوت شده است.فلذا موضوع اعتقاد مهدورالدم بودن منتفی است.و قتل از مصادیق عمد موجب قصاص می باشد. اولیای دم حاضر در دادگاه هم شخصا اعلام شکایت و درخواست قصاص متهم را می نمایند تعداد هشت نفر ص ۵۰۲ الی ص۵۰۴ و با تبدیل قرار بازداشت متهم ( م. ح. ز. ) به وثیقه ملکی به مبلغ بیست میلیارد تومان و تودیع وثیقه وی از زندان ازاد می گردد. ص ۷۲۴ پزشکی قانونی با بررسی الت قتاله ( قیچی پشم چینی گوسفند بکار رفته در قتل ) اعلام کرده الت قتاله می باشد. ص ۷۲۵ دادگاه با تشکیل مجدد برای رسیدگی و دعوت طرفین در تاریخ ۱۴۰۱/۳/۱۶ در وقت مقرر جلسه دادرسی با حضور وکیل اولیای دم متهم و وکیل وی تشکیل می گردد. نماینده دادستان با وصف دعوت حضور نداشته وکیل شکات با تکرار شکایت از جانب موکلین خود دلایل خود را در مورد اینکه مرحوم ع. ح. ز. در صحنه درگیری فوت نشده بوده بلکه در حین انتقال به بیمارستان فوت نموده لذا ادعای قتل مرحوم م. ت. پ. با اعتقاد قصاص و مهدورالدم بودن وجاهت ندارد. ارائه نموده است.و بیان می دارد. بعلاوه استناد وکیل محترم متهم به ماده ۳۰۲ صحیح نیست چراکه ماده مذکور مربوط به صاحب حق قصاص است.که موکل ایشان صاحب قصاص نیست ضمن اینکه در زمان مصدوم شدن برادرش توسط م. ت. پ. وی اصلا متوجه قضیه نبوده و با تلفن همراه خود صحبت می کرده و اصل ورود ضربه را هم ندیده است.لذا درخواست قصاص متهم را می نماید. ص ۷۳۷ در این لحظه نماینده دادستان در جلسه حاضر شده و درخواست مجازات متهم بر اساس کیفرخواست را نموده است.به متهم تفهیم اتهام گردیده مبنی بر قتل عمدی وی پاسخ می دهد بله قبول دارم. من خودم این کار را کردم با همان توجیهاتی که قبلا ارائه نموده ام وکیل متهم در دفاع بیان داشته موکل با اعتقاد مهدورالدم بودن مرتکب این عمل شده زیرا قتل برادرش در محل اتفاق افتاده و ولی دم ان مرحوم پس از فوت مرحوم ع. ح. ز. موجب تحریک متهم به ایراد جرح به مقتول می گردند و با حضور حق قصاص در حق ولی دم و تحریک انها موکل از جانب انها مرتکب عمل گردیده است.و با این وصف وی ماذون در قصاص بوده اند بعلاوه چندین نفر قبلا در پرونده گواهی داده اند مرحوم ع. ح. ز. در صحنه درگیری فوت شده بوده و فوت وی در مسیر اعزام به بیمارستان نبوده گواهان عبارتند ۱- و. ص ۲۹٫۲- ح. ت. ص ۲۱٫۳- م. ف. ص ۲۶٫۴- ج. خ. ص۳۲٫۵- م. ع. ا. ص ۳۵ و ما به قرار منع تعقیب محرک اصلی نزاع بنام ح. م. ت. پ. هم اعتراض داشته ایم که تاکنون در ان خصوص اقدامی صورت نگرفته است. ( اساسا چنین اعتراضی به دادگاه از سوی دادسرا اعلام نشده است.عضو ممیز ) متهم در پاسخ سوال دادگاه بیان می دارد. در زمان ایراد ضربه به برادرم که منجر به مرگ وی شد در صحنه حضور داشتم برادرم افتاد جلوی مادرم و مادرم گفت بزن بکش بچه را کشتند من رفتم از داخل ماشین دو کارد برداشتم و یک ضربه به داخل شکم او زدم و به داخل شکم مقتول زدم و برادرم در پیش مادرم خرناس کشید و تمام کرد ( یعنی اخرین نفس را کشید ) دادگاه پس از اخذ اخرین دفاع متهم به شرح دادنامه شماره *۱۴۰۱/۳/۱۸ اقای م. ح. ز. س. را به اتهام مباشرت در قتل مرحوم ع. م. ت. پ. با استدلال به اینکه موضوع اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول منتفی است.و برادر متهم هم در صحنه درگیری فوت نشده بوده بلکه در مسیر اعزام به بیمارستان مرده است.به قصاص نفس محکوم می نماید. وکیل متهم از رای به طرفیت اولیای دم مقتول فرجام خواهی می نماید. و در لایحه خود اجمالا چنین بیان می دارد. ۱- دادگاه به اظهارات گواهان مبنی بر اینکه مرحوم ع. ح. ز. در صحنه جرم و قبل از مصدومیت ع. م. ت. پ. فوت کرده بوده توجه ننموده و اظهارات گواهان را نادیده گرفته است.۲- ایراد جرح موکل بنا به درخواست اولیای دم ع. ح. ز. که حق قصاص داشته اند صورت گرفته و نه راسا با تصمیم خودش و پلیس هم در صحنه اول پرونده گزارش نموده که ع. ح. ز. و در محل صحنه درگیری فوت نموده است.و به اوضاع و احوال قضیه و تعاریف دقیق قتل عمد توجه نشده و بلاجهت حکم قصاص صادر گردیده است.لذا درخواست نقض ان را دارد. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ع. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ح. س. س. دادیار دیوان عالی کشور مبنی بر اینکه اولا با توجه به تبصره ۱ ماده ۳۰۲ ق. ج. ا و بند پلاک ان ماده اقدام در خصوص مستحق قصاص باید از جانب صاحب حق قصاص باشد. و او می تواند در صورت ارتکاب قتل قاتل به جهت استحقاق قصاص نفس ادعای مهدورالدم کند ثانیا باید قتل از قبل با فاصله مدیدی ارتکاب یافته باشد. و قتل ثانوی بعد از مدتها طبق تصمیم و اعتقاد اولیه به مهدورالدم بودن ثالثا در ابتدای محاکمه متهم یا قاتل ادعای مهدورالدم را بنماید. و تحت تلقین وکیل در پایان جلسه دادرسی ادعا ننموده باشد. رابعا برادر مقتول نمی تواند ادعای مهدورالدم کند زیرا صاحب حق قصاص نیست و در قتل جدید عامد و قاصد بوده و مستحق قصاص است.مگر اینکه مصالحه صورت گیرد در خصوص دادنامه شماره ۵۷۲۷ – ۱۴۰۱/۳/۱۸ مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه در خصوص فرجام خواهی وکیل اقای م. ح. ز. س. نسبت به دادنامه شماره ۵۷۲۷ – ۱۴۰۱/۳/۱۸ صادره از شعبه *حاوی محکومیت فرجام خواه به قصاص نفس بابت مباشرت در قتل عمدی مرحوم ع. م. ن. پ. با ایراد جرح با سلاح سرد ( قیچی پشم زنی گوسفند ) با عنایت به محتویات پرونده بنظر شعبه رای واجد ایراد و غیر قابل ابرام می باشد. زیرا برخلاف استدلال دادگاه بنا به گزارش مامورین انتظامی حاضر در صحنه جرم در ص۱ و اظهارات گواهان حاضر در محل ع. ح. ز. ( برادر متهم فعلی ) در صحنه جرم با ضربه مرحوم ع. م. ت. پ. به وسیله سلاح سرد در مقابل پدر و مادرش فوت کرده و یا در وضعیتی بوده که والدین وی و گواهان حاضر در محل فکر می کردند. او مرده است.لذا والدین مرحوم ع. ح. ز. ا. متهم ک. فرزند د. بوده می خواهند که از قاتل فرزند شان قصاص نماید. و متهم هم با همان اعتقاد اقدام به ایراد جرح به مرحوم ع. م. ت. پ. نموده که منتهی به مرگ وی گردیده و با وضعیتی که مرحوم ع. ح. ز. در صحنه جرم داشته این میزان عکس العمل والدین وی و ایضا متهم طبیعی می باشد. که ضارب و قاتل فرزند شان و برادرشان مستحق چنین عقوبتی باشد. که متهم مرتکب گردیده و متهم نیز در تمام مراحل تحقیق و دادرسی بیان داشته این عکس العمل وی اولا بنا به درخواست پدر و مادرشان بوده ثانیا بعنوان اینکه از قاتل برادرش قصاص می نماید. بوده است.و والدین وی هم این درخواست خود از متهم را با اعتقاد به مرگ فرزند شان تایید نموده اند و اعتقاد و باورهای عامه مردم هم این عکس العمل را شروع و معقول می داند و در ان لحظه نباید انتظار داشت اینکه متهم که یک فرد عامی است.بتواند با تجزیه و تحلیل موضوع و تفکیک اینکه این دفاع حق وی هست یا نه تصمیم دیگری و اقدام دیگری معمول دارد. و این میزان عکس العمل اقدم متعارف و طبیعی یک ضرر عادی و عامی در چنین وضعیت می باشد. و ادعای متهم تا حدود زیادی بنظر شعبه با لحاظ استدلالات موجود در رای دادگاه با ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی انطباق داشته و قرائن و امارات موجود هم حکایت از صحت ادعای وی دارد. و متهم در عمل خود مستحق مجازات قصاص نبوده و رای از این حیث واجد ایراد می باشد. علیهذا مستندا به بند ۴ شق ب ماده ۴۶۹ ق.ا.د.ک رای فرجام خواسته نقض و جهت رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع می گردد./ح شعبه * رییس: ذ. ا. مستشار:م. ق. عضومعاون: ت. ح. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است