قابلیت فرجام از حکم الزام زوج به ثبت نکاح

خلاصهٔ رأی

پس از قرائت گزارش آقای عبدالعلی ناصح عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمدحسین ارجمند دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر صدور رأی شایسته با توجه به محتویات پرونده مورد استدعاست.

متن کامل

قابلیت فرجام از حکم الزام زوج به ثبت نکاح Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: قابلیت فرجام از حکم الزام زوج به ثبت نکاح پیام: حکم بر الزام زوج به ثبت واقعه نکاح قطعی محسوب می‌شود و قابل فرجام خواهی نیست. مستندات: ماده 368 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب (در امور مدنی) - شماره دادنامه قطعی : 9409970925600127 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/02/27 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده خانم ن. م. فرزند ه. با وکالت آقای غ. الف. به طرفیت آقای م. ع.ب. فرزند الف. در تاریخ 1393/5/22 دادخواستی به خواسته ثبت واقعه ازدواج دائم فیمابین که در تاریخ 1392/8/7 با مهریۀ 400 عدد سکه تمام بهار آزادی با یک سفر حج تمتع حسب مفاد استشهادیه ای که دلالت بر وقوع آن نزد 4 نفرمسجلین استشهادیه که توسط عاقد آ. ح. صیغۀ عقد جاری شده است دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین و به نشانی طرفین ابلاغ شده است ( توضیح اینکه در متن دادخواست تاریخ عقد 1392/8/1 اعلام شده است ) در جلسۀ دادرسی مورخ 1393/6/19 وکلای طرفین حضور داشته اند آقای وکیل خواهان خواسته را به شرح دادخواست اعلام و گفته است لازم به ذکر می باشد که درخصوص ادعای موکله صیغه ائی خوانده شده که شهود وجود دارند در صورت صلاحدید حاضر به ادای شهادت می باشند و وکیل خوانده آقای الف. ب. در پاسخ به اظهارات وکیل خواهان گفته است مدارک پیوستی دادخواست بیانگر این مطلب است که صرفاً قرار بر ازدواج گذاشته شده است نه وقوع عقد و درخصوص جاری شدن صیغه عقد با عنایت به اینکه مستند خواهان شهادت شهود می باشد لذا متقاضی احضار آنان هستم دادگاه قرار استماع شهادت شهود را صادر نموده است و طرفین را جهت رسیدگی در جلسۀ مورخ 1393/7/5 دو نفر از شهود به اسامی ح. ن. و ه. م. 60 ساله و 50 ساله اولی گفته است در تاریخ 1392/8/1 در مراسم بله برون خواهان حضور داشته است و شوهر خاله خواهان و همسایۀ ایشان است در این مراسم مهریه 400 عدد سکه و یک سفر حج تمتع تعیین شده و بعد از چهار روز از مراسم برای صرف شام دعوت شدیم زیرا زوجین جهت جاری شدن صیغۀ نکاح دائم نزد آیت الله... با مهریۀ توافق شده رفته بودند به این سبب ما در مراسم شام شرکت داشتیم و اصولاً عنوان مهمانی را بدین جهت عروس و داماد عنوان کردند که صیغۀ نکاح دائم با مهریۀ توافق شده توسط آیت الله ... جاری شده است و پس از مدتی از قضیه گذشت متوجه شدیم که اشکالاتی پیش آمده است عقد قبل از مغرب و عشا جاری شده و پس از نماز مغرب و عشا زوجین به منزل پدر و مادر بازگشتند و فرد دوم که بازنشسته گذرنامه بوده است گفته است من در دفترخدمات گذرنامه مشغولم در برج 8 سال گذشته که خانم م. به اتفاق مردی که لباس اسپرت بر تن داشت وارد دفتر شدند و یک جعبه شیرینی هم در دستشان بود و ایشان را بعنوان شوهر خود معرفی کردند و اظهار داشته که صیغه عقد نکاح توسط آیت اله ... خوانده شده و آقای ع.ب. نیز با تکان دادن سر اظهارات خانم م. را تصدیق کردند بعد همگی از ایشان شیرینی عروسی و بعد غذا خواسته خانم م. غذا سفارش داد و پرسنل خوردند ولی از میزان مهریه اطلاعی ندارم وکیل خوانده گفته است موکل ادعای خواهان را در مورد عقد زوجیت تکذیب و انکار می نماید اظهارات شهود نیز با توجه به اینکه نوشته ای با امضاء آقای آیت الله ... ارائه نشده مورد قبول نیست اتخاذ تصمیم شایسته مورد تقاضاست دادگاه پس از این جلسه با وصف اینکه حضور طرفین ضرورت دارد با صدور دستور تعیین وقت جهت رسیدگی مقرر نموده است وکلای طرفین با موکلین شان جهت توضیح حاضر شوند در لایحه ای که آقای ه. م. و خانم ا. م. والدین خانم ن. م. تقدیم نموده اند و در برگ 28 پرونده پیوست شده است بر وقوع عقد دائم به تاریخ 1392/8/7 بین دخترشان با آقای م. ع.ب. با مهریه چهار صد سکه بهار آزادی و یک سفر حج تمتع که صیغۀ عقد توسط حجت الاسلام ... جاری شده و در آن مجلس آقای م. ع.ب. و سرکار خانم خ. ط. حضور داشته اند تأکید نموده اند و سه برگ عکس که روی هر برگ 2 عکس چاپ شده است پیوست نموده اند که ظاهراً با حضور یک نفر روحانی چهار قطعه آن از این عکس ها گرفته شده و وکیل خواهان در برگ 29 پرونده این عکس ها و نامه والدین خانم ن. م. را دلیل اجرای صیغۀ نکاح با مهریۀ مشخص دانسته است در جلسۀ مورخ 1393/7/26 خانم ن. م. گفته است اواخر شهریور سال 1392 آقای م. ع.ب. به واسطه خواهر و شوهر خواهرشان از بنده خواستگاری کردند و پس از آشنائی اولیه با توجه به آشنائی نسبی با خانوادۀ خواهرشان قرار بله برون را برای شب عید غدیر گذاشتیم و قرار بر این شد که عقد نکاح قبل از عروسی گذاشته شود امّا با توجه به اینکه منزل مادر ایشان میگون بوده و ما برای رفت و آمد از لحاظ محرمیت مشکل داشتیم قرار صیغۀ محرمیت را با آقای ح. ز. گذاشتیم و هم چنین مهریه درشب بله برون با حضور اقوام من و ایشان 400 سکه بهار آزادی و یک سفر حج تعیین و توسط حضار ثبت و امضاء شده روزی که حضور آقای ... رفتیم ( 1393/8/7 ) ایشان گفتند اگر تصمیم جدی به ازدواج دارید الآن صیغۀ محرمیت عقد دائم را با مهریه تعیین شده جاری می کنم و از پدر و مادر من و مادر ایشان که حضور داشتند اجازه گرفتند و صیغۀ عقد جاری شد در ادامه اظهارات خود گفته است آمادگی برای ادای سوگند برای صیغۀ عقد نکاح دائم توسط آقای آیت اله.... با مهریه دارم وکیل آقای ع.ب. گفته است موکل حسب اظهارات منکر حضور در دفتر آیت اله ... نمی باشد و حتی منکر اجرای صیغه عقد اما اظهار می دارد صیغۀ موقت با مهریه 6 سکه بهار آزادی خوانده شده است حتی پدرشان اعلام می نماید از هیچ نظر آماده شرایط عقد دائم نبوده است چرا که بیشتر از مادر ایشان هیچ یک از بستگان و خانواده درجه یک حضور نداشته اند کمااینکه عکس های تقدیمی از ناحیه خواهان مؤید این مسئله می باشد تقاضای احضار آیت اله ... و استماع شهادت ایشان را دارم چرا که اگر چنین اقدامی از ناحیه ایشان در صورت اجرای صیغۀ عقد نکاح دائم صورت گرفته باشد تخلف محسوب می گردد بدون قید و ثبت در دفاتر رسمی لذا تقاضای احضار ایشان مورد استدعاست دادگاه پس از اخذ توضیحات فوق الذکر با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامۀ 1093/93 بدین شرح انشاء رأی نموده است ( رأی دادگاه )» خانم ن. م. دادخواستی به طرفیت آقای م. ع.ب. فرزند به خواسته ثبت واقعه نکاح دائم با مهریه 400 عدد سکه بهار آزادی وسفر حج تمتع تسلیم نموده اند ووکیل خواهان مدعی جاری شدن صیغه نکاح دائم توسط حجت الاسلام ....با مهریه فوق گردیده است وکیل خوانده ضمن رد دعوی مطروحه وقوع نکاح موقت توسط عاقد در حضور والدین زوجین را با مهریه 6 عدد سکه بهار آزادی پذیرفته است با امعان نظر به محتویات پرونده صرفنظر از اینکه در صورت اختلاف در نوع نکاح اصل بر نکاح دائم است با توجه به اینکه وکلای طرفین وقوع عقد از ناحیه فرد کاملا مطلع از مسائل شرعی را تایید نموده اند وبا توجه به عدم تجویز نکاح موقت برای دختران باکره در شریعت اسلام وبا در نظر گرفتن شهادت شهود وسایر قرائن وامارات با لحاظ اینکه در سند عادی تنظیمی در مراسم خواستگاری مهریه با ترتیب درخواست شده قید گردیده است دادگاه دعوی را وارد تشخیص داده وبا احراز وقوع عقد نکاح دائم حکم فیمابین طرفین مستندا به ماده 1062 قانون مدنی وماده10 قانون ثبت احوال حکم به ثبت واقعه نکاح دائم با مهریه 400 عدد سکه بهار آزادی وسفر حج تمتع فیمابین خانم ن. م. وآقای م. ع.ب. صادر واعلام می نماید.» از این رأی آقای م. ع.ب. با وکالت دو نفر از وکلای پایه 1 دادگستری تجدیدنظرخواهی نموده است و عمده اعتراض وکلای تجدیدنظر خواه این است که اظهارات والدین تجدیدنظر خوانده که ذینفع در دعوی محسوب می شوند و نیز شهادت فردی که در جلسۀ عقد نبوده است کافی بر اثبات زوجیت با توجه به انکار موکل نبوده و تحقیق از عاقد آقای ... ضرورت داشته است رسیدگی مجدد و نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را خواستار شده است پرونده پس از تبادل لوایح به شعبه 11 تجدیدنظر استان ارجاع شده است دادگاه با تعیین وقت جهت رسیدگی و دعوت طرفین به خواهان تذکر داده است آقای ... را بعنوان عاقد در روز رسیدگی معرفی نمایند در جلسۀ مورخ 1393/11/12 وکیل تجدیدنظرخواه گفته است در پرونده هیچگونه شهادتی دلیل بر وقوع عقد به صورت شرعی وجود ندارد عاقدی که اعلام شده است ادای شهادت ننموده است تقاضای دادنامه تجدیدنظرخواسته را دارم دادگاه خطاب وکیل تجدیدنظر خوانده مطالب خود را بیان نمایند. پاسخ داده است با اقرار صریح تجدیدنظر خواه در صحن دادگاه محترم مبنی بر اجرای صیغه ازدواج توسط آقای ... دادگاه را بی نیاز از رسیدگی به هر دلیل دیگر می نماید صرفنظر از اینکه موضوع شهادت در محضر دادگاه محترم بدوی صورت گرفته در صورت صلاحدید درخواست احضار شهود مورد استدعاست دادگاه تحقیق از حاج آقا ... را که اظهارات وی مؤثر در قضیه است ضروری دانسته لذا اجرای این امر را به عهده احد از مددکاران دانسته که در معیت طرفین در محل سکونت حاج آقا ز. مراجعه و اجرای صیغۀ نکاح اعم از دائم یا موقت را استعلام و نتیجه را اعلام نمایند در برگ 66 پرونده گزارش مددکار در تحقیق از حاج آقا ... که مردی روحانی می باشد ولی از نظر جسمانی مشکلات دارد و از نظر عقلی در سلامت کامل قرار داشته است بدین شرح اعلام شده من دفتر ازدواج ندارم گاهی به جهت آشنائی با افراد و یا اگر خانوادۀ شهدا باشند بین افراد صیغۀ عقد جاری می کنم و هرگز عقد موقت جاری نمی کنیم و حضور ذهن ندارم که زوجین حاضر نزد من آمده اند لیکن اگر من عقد آنان را جاری نموده ام یقیناً عقد دایم بوده است من عقد موقت جاری نمی کنم وی حاضر به امضاء اظهارات خود نگردید دادگاه تجدیدنظر با اعلام ختم دادرسی در تاریخ 1393/12/5 تجدیدنظرخواهی آقای م. ع.ب. با وکالت آقای ر.الف. ل. و م. د.ف. با توجه به اینکه رأی بدوی صحیحاً و موجهاً صادر شده و مستندات رأی صحیح بوده و نقص که موجب نقض رأی شود در پرونده مشاهده نمی شود از لحاظ رعایت اصول و قواعد دادرسی بلا اشکال است لذا با رد تجدیدنظرخواهی وکلای آقای م. ع.ب. رأی بدوی را عیناً تأیید نموده است اکنون از این رأی وکلای آقای ع.ب. فرجام خواهی نموده اند که هنگام شور لایحۀ آنان نیز با گزارش پرونده قرائت می شود.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای عبدالعلی ناصح عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمدحسین ارجمند دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر صدور رأی شایسته با توجه به محتویات پرونده مورد استدعاست. درخصوص دادنامه شماره 2164 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور صرفنظر از اینکه صدور حکم بر الزام زوج به ثبت واقعه نکاح فی نفسه قابلیت فرجامخواهی با توجه به ماده 368 قانون آئین دادرسی مدنی ندارد و رأی صادره از دادگاه تجدیدنظر قطعی محسوب می شود. چون دادگاه محترم در ماهیت عقد نکاح نیز رسیدگی نموده است و نتیجۀ رسیدگی بعمل آمده نیز مؤید اثبات حقانیت زوجه بر خواسته بوده است اصرار وکلای محترم بر مخدوش دانستن رابطه زوجیتی که با عقد متکی به ایجاب و قبول زوجین منعقد و برقرار شده است فاقد توجیه به نظر می رسد زیرا در رسیدگی های معموله هیچگاه صریحاً منکر وقوع عقد نکاح فیمابین نبوده اند بلکه سعی در مخدوش ساختن اظهارات شهود و خانم ن. م. داشته اند درحالیکه وی همواره بر وقوع عقد زوجیت دائم با مهریه اعلامی تأکید داشته که شهود تعرفه شده و والدین او نیز بر این امر گواهی داده اند و رأی دادگاه براساس محتویات پرونده از حیث موازین شرعی و قانونی واجد ایراد و اشکال درخور نقض می باشد نتیجتاً با رد فرجام خواهی بعمل آمده مستنداً به ماده 37 قانون آئین دادرسی مدنی رأی فرجام خواسته را ابرام می نماید. شعبه 41 عالی کشور - رئیس و مستشار و عضومعاون علی رازینی - عبدالعلی ناصح - محسن یکتن خدائی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است