فوریت در خیار تخلف از شرط

خلاصهٔ رأی

دادخواستی دایر به صدور حکم دایر به فسخ قرارداد عادی مورخ ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ مقوم به ۶۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی تقدیم داشته و چنین بیان نموده است.

متن کامل

فوریت در خیار تخلف از شرط Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: فوریت در خیار تخلف از شرط پیام: حکم فوری بودن اعمال خیار مختص خیاراتی چون خیار عیب ، غبن و تدلیس است که سبب آنها آنی است و در مورد خیار تخلف از شرط که اسباب آن مستمر است، با بقای تخلف، حق مذکور نیز وجود خواهد داشت. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9909982321200257 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/04/18 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه ۹۹۰۹۹۸۲۳۲۱۲۰۰۲۵۷ شعبه ۱ دادگاه عمومی شهرستان مهدیشهر تصمیم نهایی شماره ۹۹۰۹۹۷۲۳۲۱۲۰۰۶۵۵ خواهان: بانک صنعت و معدن با وکالت اقای ا. ت. فرزند صفر به نشانی * خوانده: اقای ح. م. فرزند ج. ب. به نشانی *-منزل م. ان خواسته ها: ۱. تایید فسخ قرارداد ( مالی ) ۲. مطالبه خسارات دادرسی ۳. مطالبه حق الوکاله به درخواست وکیل گردش کار: در پرونده حاضر خواهان بانک صنعت و معدن با وکالت اقای ا. ت. به طرفیت خوانده اقای ح. م. دادخواستی دایر به صدور حکم دایر به فسخ قرارداد عادی مورخ ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ مقوم به ۶۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی تقدیم داشته و چنین بیان نموده است. …. ۱. موکل بدوا اقدام به عقد قرارداد عادی مورخ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ با موضوع بیع عرصه و اعیان پ ثبتی ۲۸۴۹/۲۴۱ بخش ۳ *- نموده. ۲. متاسفانه خوانده محترم به عنوان خریدار به هیچ یک از تعهدات قراردادی خود از جمله پرداخت ثمن معامله اقدام ننموده و همچنین علی رغم چندین نوبت دعوت تلفنی و ارسال اظهار نامه رسمی دعوت به منظور مذاکره و توافق متاسفانه مراجعه ای به بانک موکل نکرده اند. ۳. النهایه موکل با رعایت بند ۷-۴ و حسب تجویز بند ۱-۴ قرارداد مذکور و همچنین ارای صادره از شعبه دوم دادگاه عمومی شهرستان مهدی شهر و شعبه ششم دادگاه تجدید نظر استان سمنان، اقدام به فسخ قرارداد فیمابین نموده و مراتب را از طریق ارسال اظهارنامه رسما به خوانده اعلام گردیده که فتوکپی ان به پیوست دادخواست تقدیم می گردد. لذا بنا به مراتب و مدارک تقدیمی از ریاست محترم دادگاه تقاضای صدور حکم مبنی بر تایید فسخ قرارداد عادی مورخ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ به انضمام هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل را استدعا دارد. . خوانده در لایحه تقدیمی ۱۳۹۹/۰۷/۰۸ دفاع نموده و به خلاصه اظهار داشته که ضمانت تسهیلات دریافتی شرکت الماس مهدیشهر را نموده است.که به جهت عدم تادیه تسهیلات، بانک نسبت به تملک موضوع ضمانت اقدام کرده است.و النهایه همین پ را در قالب عقد عادی مجددا به ایشان واگذار کرده است.و این در حالیست که شرکت الماس به موجب دادنامه های صادره از محاکم به عنوان ورشکسته اعلام شده است.و توقف ان از تاریخ ۱۳۸۴/۱۰/۱۴ صادر گردیده است. لذا مدعی بطلان قرارداد عادی فوق گردیده است. دادگاه با توجه به دفاع خوانده و لایحه تقدیمی مدیر تصفیه پرونده جریانی در شعبه پنجم دادگاه حقوقی سمنان به کلاسه ۹۹۰۰۲۰۵ را مطالبه و گزارش تهیه نموده است. النهایه با توجه به مراتب فوق و محتویات پرونده ختم دادرسی اعلام و به شرح زیر با استعانت از خداوند متعال رای صادر می گردد. رای دادگاه نظر به اینکه ۱- رابطه قراردادی بین دو طرف به موجب قرارداد اشاره شده فوق محرز است. ۲- در بند ۱-۴ قرارداد حق فسخ برای فروشنده در صورت عدم تادیه اقساط در سررسید پیش بینی شده است.۳- حسب مفاد اظهارنامه شماره ۱۳۹۹۲۲۰۰۰۱۵۶۲۲۰۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۱۲ در اجرای بند ۷-۴ قرارداد از خوانده جهت حل اختلاف دعوت شده است.که خوانده دلیلی دایر به پاسخ به این دعوت و اظهارنامه ارایه نداده است. ۴- خواهان به موجب اظهارنامه مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۰۴ اراده خود دایر به فسخ قرارداد را به خوانده اعلام و ابلاغ کرده است. ۵ *دعوی در کلاسه ۹۹۰۰۲۰۵ شعبه ۵ دادگاه سمنان در این دعوی تاثیر مستقیم ندارد. و به فرض که مطالبات و یا اقدامات خواهان علیه ورشکسته پس از صدور حکم توقف، منتفی و یا کاهش پیدا نماید. و از این حیث برای خوانده به عنوان ضامن تسهیلات، حقوقی متصور گردد.، منعی برای مراجعه و مطالبه حقوق احتمالی وجود نداشته و این پرونده مانع نبوده و این دعوی منوط به رسیدگی دعوی مطروح در شعبه پنجم سمنان نمی باشد. از این رو با رد دفاعیات بلاوجه خوانده و اینکه وی دلیلی که موجبات تحقق حق فسخ را مخدوش نماید. ابراز نداشته است.دادگاه بنا به مراتب یادشده فوق اعمال فسخ را که از قرارداد ناشی شده وفق موازین و مقررات تشخیص داده است.به استناد مواد ۱۰٫۲۲۰ قانون مدنی و ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر تایید فسخ قرارداد شماره ۹۳/۲۳۳۶ - ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ و تادیه مبلغ ۲/۹۲۴/۸۰۸ ریال هزینه دادرسی و مبلغ ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال حق الوکاله وکیل در مرحله بدوی صادر و اعلام می دارد. رای صادرشده حضوری بوده ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه های تجدیدنظر *سمنان می باشد./. رییس شعبه ۱ دادگاه عمومی شهرستان مهدیشهر - ع. ا. ن. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * اعاده خواه: بانک صنعت و معدن به نشانی * اعاده خوانده: اقای ح. م. فرزند ج. ب. به نشانی * موضوع: اعمال ماده ی ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری گردشکار:به تاریخ فوق در وقت فوق العاده جلسه شعبه *بتصدی امضای کنندگان ذیل تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد.لذا به شرح ذیل اتخاذ تصمیم می گردد.: تصمیم دادگاه نظربه این که شعبه *وجب تصمیم مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۱۸ ، جهت رسیدگی به درخواست اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری ، به این دادگاه نیابت اعطا نمود تا اقدام به تعیین وقت رسیدگی و استماع اظهارات طرفین ، بعمل اید لذا در اجرای نیابت اعطایی وقت رسیدگی تعیین ، طرفین دعوت به رسیدگی شدند و صورتمجلس۱۴۰۲/۰۵/۲۱ تنظیم و با عنایت به انجام مفاد نیابت ، پرونده از امار موجودی این شعبه کسر و به مرجع محترم معطی نیابت اعاده گردد. شعبه * رییس: س. ا. ت. مستشار:ع. ه. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: اقای ح. م. فرزند ج. ب. به نشانی * تجدیدنظرخوانده: سازمان *با وکالت اقای ا. ت. فرزند ص. به نشانی * تجدیدنظر خواسته:دادنامه شماره۹۹۰۹۹۷۲۳۲ *۹۹/۰۹/۱۹صادره ازشعبه * گردشکار:به تاریخ ۹۹/۱۱/۴ دروقت فوق العاده شعبه *باشرکت اعضای امضای کنندگان ذیل تشکیل وپرونده امرتحت نظر است.دادگاه پس از بررسی محتویات پرونده ، ختم دادرسی رااعلام وبشرح زیرمبادرت بصدوررای مینماید.: رای دادگاه در خصوص تجدیدنظرخواهی اقای ح. م. به طرفیت سازمان *با وکالت اقای ا. ت. نسبت به دادنامه شماره**۹۹/۰۹/۱۹صادره ازشعبه *که به موجب ان دادگاه بدوی درمورد خواسته خواهان بدوی ( تجدیدنظرخوانده ) مبنی بر [تایید] فسخ قرارداد عادی مورخ ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ مقوم به ۶۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی ، با این توضیح که وکیل خواهان بدوی در تشریح خواسته چنین بیان نموده است: … ۱. موکل بدوا اقدام به عقد قرارداد عادی مورخ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ با موضوع بیع عرصه و اعیان پلاک ثبتی ۲۸۴۹/۲۴۱ بخش ۳ *به نشانی: *- نموده. ۲. متاسفانه خوانده محترم به عنوان خریدار به هیچ یک از تعهدات قراردادی خود از جمله پرداخت ثمن معامله اقدام ننموده و همچنین علی رغم چندین نوبت دعوت تلفنی و ارسال اظهار نامه رسمی دعوت به منظور مذاکره و توافق متاسفانه مراجعه ای به بانک موکل نکرده اند. ۳. النهایه موکل با رعایت بند ۷-۴ و حسب تجویز بند ۱-۴ قرارداد مذکور و همچنین ارای صادره از شعبه *و شعبه *، اقدام به فسخ قرارداد فیمابین نموده و مراتب را از طریق ارسال اظهارنامه رسما به خوانده اعلام گردیده که فتوکپی ان به پیوست دادخواست تقدیم می گردد. لذا بنا به مراتب و مدارک تقدیمی از ریاست محترم دادگاه تقاضای صدور حکم مبنی بر تایید فسخ قرارداد عادی مورخ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره *به انضمام هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل را استدعا دارد. . دادگاه بدوی بنا به جهات و ادله منعکس در دادنامه تجدیدنظرخواسته ، نظر به اینکه ۱- رابطه قراردادی بین دو طرف به موجب قرارداد اشاره شده فوق محرز است. ۲- در بند ۱-۴ قرارداد حق فسخ برای فروشنده در صورت عدم تادیه اقساط در سررسید پیش بینی شده است.۳- حسب مفاد اظهارنامه شماره **۹۹/۰۵/۱۲ در اجرای بند ۷-۴ قرارداد از خوانده جهت حل اختلاف دعوت شده است.که خوانده دلیلی دائر به پاسخ به این دعوت و اظهارنامه ارائه نداده است. ۴- خواهان به موجب اظهارنامه مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۰۴ اراده خود دائر به فسخ قرارداد را به خوانده اعلام و ابلاغ کرده است. ۵ *دعوی در کلاسه *در این دعوی تاثیر مستقیم ندارد. و به فرض که مطالبات و یا اقدامات خواهان علیه ورشکسته پس از صدور حکم توقف ، منتفی و یا کاهش پیدا نماید. و از این حیث برای خوانده به عنوان ضامن تسهیلات ، حقوقی متصور گردد. ، منعی برای مراجعه و مطالبه حقوق احتمالی وجود نداشته و این پرونده مانع نبوده و این دعوی منوط به رسیدگی دعوی مطروح در شعبه *نمی باشد. از این رو با رد دفاعیات بلاوجه خوانده و اینکه وی دلیلی که موجبات تحقق حق فسخ را مخدوش نماید. ابراز نداشته است.دادگاه بنا به مراتب یادشده فوق اعمال فسخ را که از قرارداد ناشی شده وفق موازین و مقررات تشخیص داده است.به استناد مواد ۱۰٫۲۲۰ قانون مدنی و ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر تایید فسخ قرارداد شماره *- ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ و تادیه مبلغ ۲/۹۲۴/۸۰۸ ریال هزینه دادرسی و مبلغ ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال حق الوکاله وکیل در مرحله بدوی صادر و اعلام نمود.ازتوجه به اوراق و محتویات پرونده ، قطع نظر از جهات و دلایل تجدیدنظرخواهی ، اعتراض بنظر وارد است. زیرا رعایت فوریت عرفی جهت اعمال حق فسخ بعمل نیامده است. چرا که بموجب بند۲-۳ ماده ۳ قرارداد مبایعه نامه منعقده فیمابین متعاقدین به شرح ذیل صفحه نخست مبایعه نامه ( صفحه ۵ پرونده ) ، الباقی ثمن مورد معامله در ۱۲ قسط به سررسیدهای سه ماهه ، که سررسید اولین قسط به تاریخ ۱۳۹۳/۲/۲۵ و سررسید اخرین قسط به تاریخ ۱۳۹۵/۱۲/۲۵ می باشد. ، اعلام گردید.از تاریخ سررسید اخرین قسط الباقی ثمن مورد معامله به تاریخ ۱۳۹۵/۱۲/۲۵ بعنوان اخرین فرصت برای اعمال حق فسخ تا زمان ارسال اظهارنامه جهت اعمال حق فسخ ( ۱۳۹۹/۶/۴ ) بیش از سه سال و نیم ، سپری شده بود.در حالیکه با توجه به حکومت اصل لزوم در قراردادها و اینکه انحلال عقد به موجب قانون و ان هم در موارد استثنایی مجاز بوده لذا صرفا به قدر متیقن باید اکتفا شود. مضافا به اینکه با القای خصوصیت از حکم قانونی ضرورت فوریت در اعمال فسخ در خیاراتی مثل خیار عیب ، غبن و تدلیس ، در سایر خیارات نیز فوریت در اعمال ان لازم است. یعنی به محض وقوع تخلف از سوی مشروط علیه ( در ما نحن فیه از تاریخ سررسید اخرین قسط الباقی ثمن مورد معامله به تاریخ ۱۳۹۵/۱۲/۲۵ ) دارنده حق فسخ ( مشروط له ) باید در مدت متعارف که با فوریت حق فسخ منافات نداشته باشد. ، از این حق استفاده کند. در غیر این صورت این حق از وی زایل خواهد شد.چرا که داوری عرف نمی پذیرد که مشروط له در عقد لازم پس از ایجاد حق فسخ در هر زمانی بتواند حق مذکور را اعمال نماید. بنا به مراتب و با توجه به سقوط حق فسخ ، لذا مستندا به ماده۱۲۵۷ قانون مدنی و ۱۹۷ و بند ه ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ، ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته ، حکم به بی حقی خواهان بدوی صادر و اعلام می گردد. رای صادره قطعی است. شعبه * رییس-س. ا. مستشار-ع. ه. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * اعاده خواه: بانک صنعت و معدن با وکالت اقای ا. ت. فرزند ص. به نشانی * اعاده خوانده: اقای ح. م. فرزند ج. ب. به نشانی * اعاده خواسته: دادنامه ی قطعی شماره ی **۹۹/۱۱/۲۱صادره از این دادگاه گردشکار:به تاریخ فوق در وقت فوق العاده شعبه *با شرکت اعضای امضای کنندگان ذیل تشکیل است.پس از بررسی محتویات پرونده ختم دادرسی اعلام و بشرح زیرمبادرت بصدور رای مینماید.: رای دادگاه در خصوص دادخواست اعاده دادرسی بانک صنعت و معدن با وکالت اقای ا. ت. به طرفیت اقای ح. م. از دادنامه ی قطعی شماره ی **۹۹/۱۱/۲۱صادره از این دادگاه به استناد بند۷ماده۴۲۶قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ( مکتوم بودن سند در جریان دادرسی ) ، با این توضیح که مطابق با دادنامه ی شماره**۹۹/۰۹/۱۹صادره ازشعبه *که به موجب ان ، در مورد خواسته اعاده خواه مبنی بر مبنی بر [تایید] فسخ قرارداد عادی مورخ ۱۳۹۳/۰۲/۱۳ به شماره ۹۳/۲۳۳۶ مقوم به ۶۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی ، نظر به اینکه ۱- رابطه قراردادی بین دو طرف به موجب قرارداد اشاره شده فوق محرز است. ۲- در بند ۱-۴ قرارداد حق فسخ برای فروشنده در صورت عدم تادیه اقساط در سررسید پیش بینی شده است.۳- حسب مفاد اظهارنامه شماره **۹۹/۰۵/۱۲ در اجرای بند ۷-۴ قرارداد از خوانده جهت حل اختلاف دعوت شده است.که خوانده دلیلی دائر به پاسخ به این دعوت و اظهارنامه ارائه نداده است. ۴- خواهان به موجب اظهارنامه مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۰۴ اراده خود دائر به فسخ قرارداد را به خوانده اعلام و ابلاغ کرده است. ۵ *دعوی در کلاسه *در این دعوی تاثیر