عدول از شرط فاسخ

خلاصهٔ رأی

پیام: در خصوص امکان عدول از شرط فاسخ پس از وقوع شرط، به نظر می رسد باتوجه به اینکه خواهان دعوا با انتقال سند خودرو عملا از اعمال شرط فاسخ عدول نموده است بنابراین دعوی خواهان مبنی بر تایید انفساخ وارد تشخیص داده نشده است.

متن کامل

عدول از شرط فاسخ Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: عدول از شرط فاسخ پیام: در خصوص امکان عدول از شرط فاسخ پس از وقوع شرط، به نظر می رسد باتوجه به اینکه خواهان دعوا با انتقال سند خودرو عملا از اعمال شرط فاسخ عدول نموده است بنابراین دعوی خواهان مبنی بر تایید انفساخ وارد تشخیص داده نشده است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9909980704300723 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/07/24 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: دادگاه بدوی شعبه دیوان عالی کشور دادگاه تجدیدنظر استان مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی خواهان: اقای س. د. فرزند ا. با وکالت خانم ز. ر. فرزند ر. ا. به نشانی *و اقای م. د. پ. فرزند ع. م. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ح. د. فرزند ن. با وکالت اقای ع. د. فرزند ن. به نشانی * ۲. اقای ع. م. ش. فرزند ش. با وکالت اقای م. ن. فرزند ف. به نشانی *سنگ فرش طالقانی و اقای س. م. فرزند س. به نشانی * ۱. تایید انفساخ قرارداد ۲. دستور موقت ۳. ابطال سند ( موضوع سند مالی نیست ) ۴. ابطال قرارداد ( مالی ) بسمه تعالی به تاریخ ۱۴۰۲/۰۷/۲۴ در وقت فوق العاده جلسه شعبه *بتصدی امضای کننده ذیل تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد. دادگاه با عنایت به اوراق پرونده پایان رسیدگی را اعلام و به شرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه در مورد دادخواست خواهان اقای س. د. به طرفیت ع. م. ش. ح. د. به خواسته ابطال قرارداد ( مالی ) تایید انفساخ قرارداد ابطال سند ( موضوع سند مالی نیست ) خواهان در تشریح خواسته بیان داشته: احتراما به استحضار عالی می رساند: خواهان مذکور در فوق ، طی مبایعه نامه عادی مورخ ۱۵/۶/۱۴۰۰ اقدام به فروش یک دستگاه خودرو کاپرا دو کابین سفید رنگ به شماره پلاک *به خوانده محترم نموده و ثمن معامله ۳۷۰ میلیون تومان تعیین شده و خوانده محترم همزمان با توافق مبلغ ۹۵ میلیون تومان پرداخت نموده و مقرر شده مبلغ ۲۲۵ میلیون تومان را طی چک شماره ۵۶۵۵۶۴ پرداخت نماید. و باقی مانده ثمن به مبلغ ۵۰ میلیون تومان را پس از انتقال سند به نام ایشان ، پرداخت نمایید و مطابق شروط مبایعه نامه مقرر شده "هر کدام از طرفین چنانچه به تعهدات خود عمل نکردند. معامله فسخ شده" و موکل نیز در همین راستا اقدام به انجام کلیه تعهدات خویش نموده و سند خودرو مذکور را به نام خوانده منتقل نموده ، اما ایشان از ایفای تعهد و پرداخت باقی مانده ثمن به مبلغ ۵۰ میلیون تومان امتناع نموده و موکل نیز به جهت عدم ایفای تعهدات توسط خوانده محترم و تشریع انفساخ معامله در صورت عدم ایفای تعهدات ، اقدام به اعلام فسخ نموده و اینجانبان نیز به وکالت از ایشان اظهارانامه مبنی بر اعلام فسخ معامله برای خوانده محترم ارسال نموده ایم. ضمنا خوانده ردیف اول اقدام به انتقال خودرو مذکور به خوانده ردیف دوم نموده و ایشان نیز مبادرت به تعویض پلاک و اخذ برگ سبز مالکیت خودرو نموده که با توجه به شرط مندرج در قرارداد و عدم پرداخت ثمن و نیز رای وحدت رویه شماره ۸۱۰ صادره از هییت عمومی دیوان عالی کشور معامله مذکور نیز به جهت عدم تنفیذ ان توسط موکل باطل می باشد. لذا بنا به مراتب مذکور و با عنایت به اندراج انفساخ معامله در صورت عدم ایفای تعهد ، امتناع خوانده از انجام تعهد مبنی بر پردخت باقی مانده ثمن و ارسال اظهارنامه اعلام فسخ تقاضای صدور حکم به شرح خواسته با احتساب کلیه خسارات دادرسی را از محضر ان مقام محترم داریم. جلسه رسیدگی تعیین و که وکیل خواهان اظهار داشت: اظهاراتمان به شرح دادخواست تقدیمی سابق می باشد. و ضمنا نمی دانیم شهادت شهود برای چیست و چه چیزی را می خواهند ثابت کنند و اصل مبایعه نامه را می خواهیم ببینیم. اقای ع. د. وکیل اقای ح. د. اظهار داشتند:دفاعیاتم را با سوال مطرح می کنم ۱ تکلیف دعوای اضافی به شرح ص ۳۱ پرونده را مشخص نمایند ( که گفتند که خواسته استرداد خودرو را اضافه نمودند ) ؟ ما بر دعوای خود باقی هستیم ۲ در صفحه ۷ و ۸ پرونده بیان نموده اند که به شرح سطر ۱۰ ص۷ و سطر ۶ ص۸ گفتند که طرف مقابل حق فسخ دارد. چرا ستون خواسته با انچه که در اظهار نامه است.همخوانی ندارد.؟ ۳ طرفین تا تاریخ ۱۶/۶/۱۴۰۰ مهلت داشته اند که توضیح دهند ایا موکل به قسمتی از تعهدات عمل کرده اند یا خیر؟ و مستندات را ارائه نمایند؟ ۴ حدودا دو ماه پس از حلول اجل ( ۱۶/۶/۱۴۰۱ ) در مورخ ۲۲/۸/۱۴۰۱ خواهان صرفا پلاک خودرو را به نام موکل انتقال داده است.و الباقی تعهدات شامل سند و عوارض و مالیات را عمل ننموده است.که تا کنون مبلغ بالغ بر ۴۹ میلیون ریال بدهی شهرداری وجود دارد. و سند در رهن شرکت لیزینگ می باشد. که طرف دعوا نیز قرار نگرفته است.و در مورخ ۲۲/۸/۱۴۰۱ که پلاک را صرفا انتقال نموده استمبلغ ۵ میلیون تومان به حساب همسر خواهان انتقال داده شده و ۲۰ میلیون تومان از فروشگاه خوانده اقای ح. د. خرید کرده اند ( ۲۵م تومان ) موکل د رمورخ ۱۰/۹/۱۴۰۱ خودرو را به دیگر خوانده فروخته است.و خواهان هم در جلسه فروش حضور داشته اند و در اینجا کاشف به عمل امده که خودرو دارای رنگ می باشد. در حالی که اقای د. با رنگ فروخته و جر و بحثی بین ح. د. و د. واقع می شود. ( در خصوص رنگ داشتن خودرو ) و چون دو لکه رنگ داشت خریدار جدید با ۲۵ میلیون تیومان کسر ماشین را خریدند و و چون ۲۵ میلیون ( جنس و انتقالی ) پرداخت شده بود و قبول نشد که به جای دو لکه رنگ.و سازش شد و النهایه قراتر شد خواهان به سایر تعهدات شامل ۱ عوارض و مالیات و فک رهن از لیزینگ و سند اقدام کند که نکردفروش ثانوی ۱۰/۹/۱۴۰۱ بود و اقای د. هم حضور داشتند. در تاریخ ۱۸/۱۰/۱۴۰۱ مالیات پرداخت شده توسط دانش و عوارض شهرداری را نپرداخته است.و فک رهن نیز نکرده است.به قرینه پرداخت ان شرط مندرج در مبایعه نامه حق فسخ بوده نه شرط فاسخ الا باید قایل به تحقق یک عقد جدیدی با همان شرایط عقد سابق باشیم. به شرح صفحات ۱ الی ۵ پرونده که مربوط به ۱۴۰۰ می باشد. چیست؟ علی ای حال شهود در جلسه ی فروش ثانوی بوده است.که اقای د. در جلسه فروش ثانوی حضور داشته اند و مقرر بوده که اقای د. به الباقی تعهدات عمل نماید. و مالیات را ماه بعد پرداخت کرده که همه دلالت بر حق فسخ دارد. اقای م. ن. وکیل اقای ع. م. ش. اظهار داشت: ۱وکلای همکار اظهار داشته اند که اراده ی طرفین انفساخ بوده است.اگر انفساخ بوده چه دلیلی دارد. که اقای د. بعد از تاریخ ۱۶/۶/۱۴۰۱ دو اقدام تاییدی معامله خودش را انجام داده که عبارتند از انتقال پلاک در برج ۸ سال۱۴۰۱ و پرداخت مالیات در برج ۱۰ سال ۱۴۰۱ که سه حالت در مانحن فیه سه حالت پیش می اید یک اینکه مجرای فسخ باشد. نه انفساخ و ثانیا اینکه از حق انفساخ عدول شده و یا ثالثا اینکه عقد جدیدی باشد.۲ نکته دوم اینکه در قرارداد استنادی بعد از ذکر شرط فسخ بیان شده که مقصر می بایست خسارت پرداخت کند و در دادخواست تقدیمی همکار محترم ذکر شده که تمامی تعهدات موکلشان ایفاد گردیده است.در حالی که این سند همچنان در رهن شرکت لیزینگ است.و بدهی شهرداری همچنان پرداخت شده تعهدات مندرج برای خواهان محترم صورت نپذیرفته است. اقای د. پ. وکیل خواهان سوالات ذیل را مطرح نمودند ۱ ایا انفساخ قابل عدول می باشد. یا خیر؟ پاسخ در ص ۸ پرونده سطر۶ ( سوال ایشان را پاسخ نمی دهم ) ۲ ضمانت اجرای عدم ایفای تعهدات از سوی خواهان چیست؟ شناسایی مقصر و پرداخت خسارت با اعمال حق فسخ ۳ منظور از عقد جدید و شرایط و تاریخ عقد جدید و قالب ان را مشخص نمایند؟ منظر نیست که حتما عقد جدید است.این یک نظریه تیوری است اقای د. در دفاع بیان نمودند اولا در خصوص دعوای استرداد درخواست رسیدگی داریم و در خصوص اظهار نامه صرف یک اظهارنامه که یک توصیف اشتباه از متن قرارداد بوده اصل شرط موضوع قرارداد را که ماهیت ان انفساخ می باشد. را از بین نمیبرد و ثالثا موکل به تمام تعهدات خود عمل نموده و در این خصوص تقاضای استعلام را داریم کما اینکه انتقال پلاک خودرو به معنای انجام تعهدات است.و علاوه بر این نیز در فرض عدم ایفای تعهدات از طرف موکل حق الزام ایشان و طرح دعوای اعلام انفساخ برای ایشان وجود داشته و علاوه بر این در صورت عدم ایفای تعهدات از جانب هرکدام از طرفین معامله منفسخ می بالشد در فرض عدم ایفای تعهدات از موجبات انفساخ می باشد. و در خصوص پرداخت مبلغ ۲۰ میلیون تومان به شدت مورد انکار موکل است.و درخواست ارائه مستندات را داریم و ۵ تومان نیز بابت عوارض پرداخت شده است.و برگ سبز مالکیت به منزله ی سند رسمی انتقال است. و سند در رهن نیست و استعلام بگیرید. شاهد اقای ه. ا. ف. ز. به عنوان شاهد در جلسه حضور دارند حسب سوگندی که اتیان نموده ایید اطلاعات و مشهودات خود را بیان نمایید؟ معامله اول بین اقای د. و د. در مورخ ۱۵/۶/۱۴۰۰ بوده و خودم حضور داشتم و ان شاهد فقط در معامله دوم حضور داشت و در داخل نوشت افزار معامله کردند. و مبلغ توافق ۳۷۰ میلیون تومان بود و در معامله دوم نیز حضور داشتم که بین د. و ش. بود که اشخاص ذیل حضور داشتند اقای س. ف. ز. حضور داشت و ما برای اقای د. کار می کنیم دو نفر که همراه اقای ش. بودند که من نمیشناسم.که در معامله دوم در بدو امر اقای د. حضور نداشت معامله انجام گرفت و همان روز کارشناسی شد و مشخص شد که دو لکه رنگ دارد. و اقای د. زنگ زد اقای د. و در جلسه حاضر شد البته در خارج مغازه صحبت کردند. و من دیگر خبر ندارم. چه حرف هایی زده شد و اول قرارداد با به مبلغ ۴۸۰ میلیون نوشتند و بعد از اینکه مشخص شد رنگ دارد. مبلغ شد ۴۵۵ میلیون شد و مبایعه نامه به خط اقای ح. د. نوشته شد اقای د. خواهرش با بچه های خودش را می فرستاد که از مغازه خرید کنند حدودا بیست و خورده ایی خرید کردند. اقای د. چون توهین می کردند. به بیرون مغازه رفتندو اقای د. گفتند که ماشین رنگ دار نبوده نزد شما رنگ دار شده است.و در اثر همین دعوا شد و رفت و خبر از توافق بین طرفین بعد از این ماجرا را ندارم.معامله اولیه در داخل فروشگاه منعقد شد. شاهد اقای س. ف. ز. به عنوان شاهد در جلسه حضور دارند حسب سوگندی که اتیان نموده ایید اطلاعات و مشهودات خود را بیان نمایید؟ معامله دوم من حضور داشتم قرار شد اقای د. مدارک را به اقای ش. بدهد که مدارک پیش اقای د. بودند و مدارک را تحویل ندادمبلغ قرارداد اول ۴۸۰ بود و به دلیل اینکه رنگ داشت زنگ زدند اقای د. و اقای د. امد ( چون بدون رنگ تحویل داده بودند ) معامله دوم خبر ندارم. که دو برگ نوشته شود. یا یک برگ و من مبلغ ۴۵۵ را امضا کردم و دانش ادعا نمود که ماشین رنگ دار نبوده است.و توافق در خصوص پول کم کردن نکردند. و قرار شد که مدارک را بیاورد.زمان انعقاد سر ظهر بود و کارشناسی قبل از قرارداد بود. اقای ن. اظهار داشت که دو شاهد با اقای ش. بوده اند که درخواست دارم. که شهود ایشان نیز در جلسه حاضر شوندجلسه استماع شهادت شهود برگزار گردید.که اقای م. چ. اظهار داشت:قرار شد بنده با اقای ش. معامله نمایم و ایشان یک سمند در دیوار گذاشته بود و رفتیم معاینه فنی و در ان لحظه یک کاپرا همراهش بود و نشان معاینه فنی داد و معاینه فنی گفتند که جعبه و حاله ایی از دربش رنگ دارد. و رفتیم درب مغازه اقای د. برای کاپرا و من ۲۰۰ میلیون تومان به اقای د. دادم و یک اقا به اسم د. امد که صاحب قبلی ماشین بود و اون می گفت تو مالیات نداده ایی و اینکی می گفت پول پیشت دارم. و اخرش توافق نمودند و به اقای ش. نگفت ماشین بخری یا نه ولی الان مشکلشان را نمی دانم و در خصوص رنگ نیز اختلافاتی داشتند اقای د. حضور داشت و ببینم می شناسم.من فقط سمند را خریدم از اقاث. ش. و ۲۰۰ میلیون را واریز کردم به حساب اقای ح. د. و پرینت نیز دارم. لحظه ی توافق د. و ش. در درب مغازه درویشی بود و بحث نیز در داخل مغازه بود و وقتی رسیدیم بیرون مغازه بحث بود و در حدود ساعت ۱۱ بود تاریخ دقیق یادم نیست و من بودم و اقای د. و د. و اخویم و کارکنان و ش. و همان لحظه مبایعه نامه را نوشتند و نمیدانم چه کسی پای قولنامه را امضا کرد در لحظه توافق لفظی قولنامه حضور داشتم اما در زمان امضا نبوده ام و من رفتم پول برای د. واریز کنم. شاهد دیگر اقای ح. چ. اظهار داشت:بنده وام ازدواجی گرفتم و یک خودرو خریدم ماشین سمندی از اقای ش. خریدم و اقای ش. گفت ماشین مبارکت باشه من باید ماشینی دیگری بخرم و ماشین کاپرا بود و ماشین را دیدم و بردیم تشخیص رنگ و ماشین بدون رنگ معامله شده بود بردیم ماشین دو لکه رنگ داشت و در انجا رفتیم *تعمیرکاری مغازه اقای د. و و در مغازه من و برادرم و اقای ش. و د. شی حضور داشتیم و گفت ماشین رنگ دارد. و د. زنگ زد دانش و دانش امد و جروبحث کردند. و نهایتا ش. گفت که من معامله کاپرا کرده ام و زندگیم و طلای زخانمم را برای ماشین فروخت ام و اقای د. گفت منبارکت باشد. و من عوارضی را پرداخت می کنم و مخالفتی با معامله نکرد. لحظه جر و بحث اول داخل مغازه امدند و بعد رفتند بیرون و بحث کردند. حدود ساعت ۱۱ الی ۱۲ بود و من قولنامه را ندیده بودم و سند و اوراق باهاشان بود و از پیش تعیین شده بود و تکمیل نشده بود و قرار بود پر کنند و من سمندم را بردم و انها قرار شد که پر کنند. دادگاه با مداقه در اوراق پرونده و شهادات موجود در پرونده و نظر به اینکه خواهان دعوا با انتقال سند خودرو عملا از اعمال شرط فاسخ عدول نموده است. لذا دادگاه دعوای خواهان را ثابت تشخیص نداده و مستندا به ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوای