ضمانت اجرای احداث بنا در ملک دیگری

خلاصهٔ رأی

بنابراین در صورت تزاحم با حقوق مالک فعلی، اقتضای قاعده فقهی لاضرر و جریان قاعده اهم و مهم و مفاد لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارت وارده به املاک مصوب ۱۳۵۸، پذیرش تلف حکمی مال و لزوم جبران خسارت وارده به خواهان براساس نظریه کارشناس است.

متن کامل

ضمانت اجرای احداث بنا در ملک دیگری Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: ضمانت اجرای احداث بنا در ملک دیگری پیام: اگر متصرفین، بدون اطلاع از سهم الارث خواهان (مالک فعلی) در اراضی ، اقدام به خرید قطعات متعددی از مالک مشاعی قبلی و احداث بنا نموده باشد به عنوان خریداران و متصرفین با حسن نیت، حقوق مکتسبه ای را دارا شده اند که استحقاق حمایت قانونی دارد. بنابراین در صورت تزاحم با حقوق مالک فعلی، اقتضای قاعده فقهی لاضرر و جریان قاعده اهم و مهم و مفاد لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارت وارده به املاک مصوب ۱۳۵۸، پذیرش تلف حکمی مال و لزوم جبران خسارت وارده به خواهان براساس نظریه کارشناس است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9909984525200173 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/08/01 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * واخواه: ۱. اقای ا. ع. گ. فرزند ا. ۲. اقای ا. ا. ا. فرزند م. همگی به نشانی * ۳. اقای م. م. فرزند م. به نشانی * واخوانده: اقای م. ع. ز. فرزند ب. به نشانی * واخواسته ها: واخواهی از دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۳۰ شعبه * رای دادگاه در خصوص دادخواست اقایان ۱ ا. ع. گ. فرزند ا. ۲ م. م. فرزند م. ۳ ا. ا. ا. فرزند م. به خواسته واخواهی از دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۳۰ شعبه *؛ توجها به جمیع اوراق و محتویات پرونده و نظر به اینکه واخواه ردیف اول ( ا. ع. ) هر چند داخل در مهلت مقرر قانونی ، واخواهی نموده است ، لکن ملاحظه می گردد. نامبرده در این مرحله از رسیدگی دلیل و مدرکی که موجبات نقض دادنامه بدوی را فراهم نماید. به دادگاه ارائه ننموده و دادنامه بدوی با رعایت مقررات قانونی اصدار یافته و به استناد ماده ۳۰۵ از قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد واخواهی ، دادنامه مارالذکر را عینا تایید و اعلام می نماید. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ دادنامه قابل تجدیدنظرخواهی نزد محاکم محترم تجدیدنظر *می باشد. و اما در خصوص واخواهی ، واخواهان ردیف دوم و سوم ، دادگاه با توجه به جمیع اوراق و محتویات پرونده و نظر به اینکه دادنامه واخواسته در تاریخ ۱۴۰۰/۰۸/۱۵ بصورت قانونی به واخواهان ابلاغ و مشارالیهم در تاریخ ۰۹/۰۹/۱۴۰۰ دادخواست واخواهی مطرح کرده اند و با ملاحظه تاریخ ابلاغ و تاریخ تقدیم دادخواست واخواهی و مدنظر قراردادن مقررات مربوط به مواعد مقرر قانونی و اینکه هر ماه سی روز محسوب می شود. ، واضح و مبرهن است. که واخواهی خارج از مهلت مقرر بیست روزه قانونی صورت گرفته است. و از دیگر سو ، نظر به اینکه حسب مقررات تبصره یک ماده ۳۰۶ از قانون ایین دادرسی مدنی در جهت انجام واخواهی ، اصل بر عدم اطلاع است. و صرف ادعای مدعی بر عدم اطلاع کافی می باشد. ، لکن این موضوع منوط دو امر است. اولا: دادنامه واخواسته بصورت قانونی ابلاغ گردیده باشد. ثانیا: واخواهان مدعی عدم اطلاع از مفاد رای واخواسته باشد. و در مانحن فیه ، واخواه در دادخواست واخواهی به هیچ عنوان مدعی عدم اطلاع از مفاد دادنامه واخواسته نگردیده و از طرفی واخواهان دلیل و عذر موجه برای تاخیر در واخواهی خارج از مهلت ارائه ننموده اند؛ علیهذا دادگاه با عنایت به جمیع مراتب فوق الاشعار و به استناد ماده ۳۰۶ از قانون ایین دادرسی مدنی قرار رد دادخواست واخواهی اقایان م. م. و ا. ا. را صادر و اعلام می نماید. قرار صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ دادنامه قابل تجدیدنظرخواهی نزد محاکم محترم تجدیدنظر *می باشد. رییس شعبه *– ا. ب. رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای م. ع. ز. فرزند ب. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ع. ا. فرزند ح. ۲. اقای ا. ع. گ. فرزند ا. ۳. اقای ی. ت. گ. فرزند ا. ۴. اقای م. ش. فرزند م. ۵. اقای م. ش. فرزند م. ۶. اقای م. ع. فرزند م. ۷. اقای م. م. فرزند م. ۸. اقای ر. ا. ج. فرزند ع. ۹. اقای ا. ش. فرزند م. ۱۰. اقای خ. ن. فرزند ر. ۱۱. اقای ا. ر. فرزند خ. ۱۲. اقای ا. ا. ا. فرزند م. ۱۳. اقای م. ع. فرزند ا. ۱۴. اقای ا. ف. ز. فرزند م. ۱۵. اقای م. ت. گ. فرزند ع. ۱۶. اقای ع. ف. ز. فرزند م. ۱۷. اقای ا. ش. ا. فرزند ح. همگی به نشانی * ۱۸. اقای م. م. فرزند م. ۱۹. اقای م. ن. ز. گ. فرزند ح. ۲۰. اقای م. ش. ا. فرزند ح. ۲۱. اقای و. ر. فرزند خ. همگی به نشانی * ۲۲. اقای ا. ط. فرزند ع. به نشانی * ۲۳. اقای ع. ش. فرزند ر. به نشانی * ۲۴. اقای س. م. فرزند م. به نشانی * ۲۵. اقای س. ف. د. فرزند س. به نشانی * ۲۶. اقای ا. ف. ز. فرزند م. به نشانی * خواسته ها: ۱. خلع ید ۲. قلع و قمع مستحدثات ۳. اثبات مالکیت ( مالی غیرمنقول ) رای دادگاه در خصوص دعوی اقای م. ع. ز. فرزند ب. به طرفت اقایان و خانمها ۱ م. ش. ا. فرزند ح. ۲ ا. ش. ا. فرزند ح. ۳ ا. ط. فرزند ع. ۴ م. م. فرزند ا. ع. ۵ ا. ع. گ. فرزند ا. ۶ ا. ش. فرزند م. ۷ م. ع. فرزند م. ۸ ر. ا. ج. فرزند ع. ۹ ی. ت. گ. فرزند ا. ۱۰ ا. ر. فرزند خ. ۱۱ و. ر. فرزند خ. ۱۲ م. ت. گ. فرزند ع. ۱۳ ا. ف. ز. فرزند م. ۱۴ ا. ف. ز. فرزند م. ۱۵ س. م. فرزند م. ۱۶ س. ف. د. فرزند س. ۱۷ م. ن. ز. گ. م. ح. فرزند ح. ۱۸ خ. ن. فرزند ر. ۱۹ م. م. فرزند م. ۲۰ م. ع. فرزند ا. ۲۱ ا. ا. ا. فرزند م. ۲۲ ع. ا. فرزند ح. ۲۳ م. ش. فرزند م. ۲۴ م. ش. فرزند م. ۲۵ ع. ف. ز. فرزند م. ۲۶ ع. ش. فرزند ر. به خواسته صدور حکم بر اثبات مالکیت نسبت به یک قطعه زمین موضوع دعوی و ایضا صدور حکم بر محکومیت خواندگان به خلع ید و قلع و قمع مستحدثات موجود در محل به انضمام کلیه هزینه های دادرسی؛ اجمالا بدین شرح ، خواهان در دادخواست تقدیمی اظهار داشته ، بموجب رای صادره از محاکم دادگستری و صورتجلسه اجرای احکام ، مالک زمین موضوع دعوی می باشد. ، بطوریکه خواهان ابتدا به طریق ارث مالک این زمین بوده و جهت مطالبه ارثیه خویش از محل مورد اختلاف اقدام به طرح دعوی نموده و نهایتا به جهت غیرقابل تقسیم بودن ، حکم بر فروش صادر و در مرحله اجرای احکام و با برگزاری مزایده ، خواهان برنده مزایده گردیده است. و حال مالکیت مشارالیه بر محل مورد اختلاف هم از جهت ارث و هم از جهت برنده شدن در مزایده می باشد. و لذا نامبرده به شرح ستون خواسته تقاضای رسیدگی و صدور حکم را نموده اند؛ دادگاه در راستای رسیدگی ترافعی و با تعیین وقت از طرفین دعوت ، خواهان با حضور در جلسه دادرسی اظهار داشته طی پرونده تقسیم ترکه که در خصوص مطالبه سهم الارث مادری ( س. ح. م. ز. ) به طرفیت اقای غ. ا. دعویی مطرح کردم ، چرا که مرحوم ن. ا. برادر ناتنی بنده هستند و غ. ا. فرزند ا. می باشد. و ن. قبل از مادرم فوت نمود و مقدار یک ششم از اموال نامبرده به مادرم ارث رسیده بود. که با فوت مادرم این مقدار به بنده که تنها ورثه مادرم بودم ، رسیده است. و بر این اساس جهت مطالبه این سهم دعوی تقسیم ترکه طی پرونده شماره *مطرح نمودم و نهایتا طی دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۱/۰۸/۳۰ صادره از شعبه *، ضمن قبول مالکیت بنده حکم بر فروش املاک موضوع دعوی صادر و در مرحله مزایده به عنوان خریدار شرکت و برنده مزایده اعلام شدم و سهام سایر وراث نیز خریداری نمودم و بعبارتی مالکیت بنده بر قسمتی از املاک موضوع دعوی از باب ارث و برای قسمتی دیگر که هم سایر وراث می باشد. ، خرید از طریق مزایده می باشد. ، لکن خواندگان به این مالکیت توجهی نمی کنند و لذا به شرح ستون خواسته تقاضای رسیدگی و صدور حکم را دارم. ، سپس خواندگان ردیف هیجدهم ( خ. ن. ) در مقام دفاع اظهار داشته بنده زمین تحت تصرف خویش را در اوایل سال ۱۳۹۱ از اقای غ. ا. خریداری و در ان خانه ساخته ام و به هیچ عنوان از پرونده تقسیم ترکه اطلاعی نداشته ام و الا اقدام به خرید زمین نمی نمودم ، سپس خوانده ردیف بیست و پنجم ( ع. ف. ز. ) در مقام دفاع اظهار داشته زمین تحت تصرف خویش را در سال ۱۳۸۸ خریداری کرد ام وطبق مستندات در خصوص دعوی تقسیم ترکه خواهان که بموجب ان مدعی مالکیت هستند ، دعوی اعتراض ثالث مطرح نموده ام ، سپس دادگاه به جهت طرح دعوی اعتراض ثالث اجرایی نسبت به پرونده تقسیم ترکه ای که خواهان مینای مالکیت خویش بر این املاک موضوع دعوی را ، محتویات پرونده موصوف اعلام نموده است ، قرار اناطه صادر ، لکن به جهت انکه در خصوص دعوی اعتراض ثالث اجرایی مطروحه از سوی خواندگان ردیف اول ، پانزدهم ، هیجدهم ، نوزدهم ، بیست و یکم و بیست و پنجم ، طی دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۰۷ صادره از شعبه *، حکم قطعی بر رد اعتراض ثالث صادر گردیده ، رسیدگی را مجددا ادامه داده است. و مجددا خواندگان با حضور در جلسه دادرسی اعلام داشته اند که نسبت به موضوع معنونه تقاضای اعمال ماده ۴۷۷ از قانون ایین دادرسی را نموده اند و لذا تقاضای تاخیر در رسیدگی را نموده اند ، لکن دادگاه به جهت انکه صرف درخواست اعمال ماده قانونی مرقوم از موجبات توقف جریان رسیدگی نمی باشد. ، دادرسی را ادامه داده و موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری دارای صلاحیت در رشته مربوطه ارجاع نموده است ، وصول نظریه کارشناسی به طرفین پرونده ابلاغ و مصون از اعتراض مانده است؛ دادگاه با توجه به جمیع اوراق و محتویات پرونده و ملاحظه تمامی اسناد و مدارک ابرازی و استماع اظهارات خواهان و دفاعیات تعدادی از خواندگان و نظر به اینکه اولا: رکن رکین دعوی خلع ید ، احراز و اثبات مالکیت خواهان بر رقبه مورد اختلاف می باشد. و مستفاد از مدلول رای وحدت رویه شماره ۶۷۲ دیوانعالی محترم کشور ، مدعی جهت اثبات مالکیت خویش بر محل مورد اختلاف یا باید دارای سند رسمی مالکیت باشد. و یا اینکه مالکیت وی بر محل مذکور به طرق قضایی احراز و اثبات گردد. و در مانحن فیه ، مالکیت خواهان بر املاک موضوع دعوی طی محتویات پرونده شماره *و نهایتا طی دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۱/۰۸/۳۰ صادره از شعبه *بر اموال موضوع دعوی احراز و اثبات گردیده است. ثانیا: اگر چه خواندگان مدعی شده اند. که ارضی تحت تصرف خویش را به عقد بیع خریداری نموده اند ، لکن قابل ذکر است. که طی مفاد دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۳ صادره از شعبه *، مالکیت مشاعی خواهان به نسبت سهم الارث وی در محل مورد اختلاف ، اثبات و اعلام گردیده که بیع های انجام یافته از سوی خواندگان به دلیل فضولی بودن که خواهان اقدام به رد انها نموده است ، به نسبت سهم وی باطل می باشد. و اگر چه اعلام گردیده است. که خواهان نمی تواند به استناد انجام مزایده تقاضای ابطال عقود بیعی را که قبل از ان انجام یافته است. را مطالبه نماید. ، بعبارت دیگر خواندگان به نسبت سهم سایر وراث مالک مشاعی خواهند بود ، لکن به جهت انکه خواهان به مقدار سهم خود دارای مالکیت مشاعی می باشد. و در حال حاضر نیز هیچگونه تصرفاتی در محل مورد اختلاف که توسط خواندگان تصرف گردیده است ، ندارند ثالثا: حسب نظریه کارشناسی مصون از اعتراض طرفین ، محرز و مسلم می باشد. که اراضی مورد اختلاف همان قطعه زمین معروف به زیر نهر کلانتر می باشد. که از طریق مزایده متعاقب پرونده تقسیم ترکه به خواهان انتقال یافته است. و تمامی خواندگان اذعان نموده اند که زمین تحت تصرف خویش را از اقای غ. ا. ابتیاع نموده اند و بعبارت دیگر ، این خرید ملک قبل از انجام مزایده بوده است. و از انجاییکه از جمله ارکان لازم برای طرح دعوی خلع ید ، غاصبانه بودن تصرفات می باشد. و این در حالی می باشد. که در زمان انجام بیع از سوی خواندگان که در تعداد زیاد می باشد. از این موضوع که خواهان نیز دارای سهم در محل مورد اختلاف بوده است ، اطلاعی نداشته اند و به تصور انکه ملک مذکور را به طرق قانونی ابتیاع نموده اند ، اقدام به احداث خانه در ان کرده اند کما اینکه دادگاه محترم تجدیدنظر نیز به این موضوع اشاره نموده که نمی توان مالکیت خواهان به استناد مزایده را به زمان قبل از ان نیز تسری داد و بیع های انجام شده را فقط به نسبت سهم الارث خواهان باطل اعلام نموده است ، بنابراین به نظر دادگاه و انچه اصل انصاف نیز اقتضای انرا دارد. و بعلت کثرت تعداد منازل مسکونی و اعیانی احداث شده در محل مورد اختلاف که در صورت خلع ید و قلع و قمع موجب ایجاد مشکلات عدیده با درنظر گرفتن مالکیت مشاعی خود خواندگان می شود. و اینکه خواهان برای مقدار کمی از محل مورد اختلاف دارای مالکیت مشاعی می باشد. ، ان است. که طبق موارد اعلامی کارشناس منتخب ، قیمت کارشناسی عرصه محل احداث اعیانی به خواهان پرداخت شود. و بعبارت دیگر ، موضوع از مصادیق تلف حکمی محسوب شده و خواهان صرفا می تواند برای مطالبه ارزش محل مورد اختلاف دعوی متناسب مطرح نماید. و از دیگر سو ، به جهت انکه قبلا مالکیت مشاعی خواهان بر رقبه مورد اختلاف طی دادنامه های صدرالاشعار به اثبات رسیده است ، تقاضای اثبات مالکیت مجدد تحصیل حاصل و سالبه به انتفا موضوع می باشد.؛ علیهذا دادگاه با عنایت به جمیع شرحیات فوق الذکر ، دعوی را به به کیفیت مطروحه مسموع ندانسته و به استناد ماده ۲ از قانون ایین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خواهان را صادر و اعلام می نماید. قرار صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ دادنامه قابل تجدیدنظرخواهی نزد محاکم محترم تجدیدنظر *می باشد. رییس شعبه *– ا. ب. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: اقای م. ع. ز. فرزند ب. به نشانی * تجدید نظر خواندگان: ۱. ع. ا. فرزند ح. ۲. اقای ا. ع. گ. فرزند ا.