شمول قواعد عسر و حرج بر پیروان سایر مذاهب

خلاصهٔ رأی

پیام: از آنجایی که قانون مربوط به عسر و حرج زوجه و تجویز درخواست طلاق به این جهت، از قوانین آمره ناظر بر تمام اتباع ایران است،؛ در صورتی که زوجین هر دو پیرو یکی از اقلیت های مذهبی (مذهب شافعی) باشند، لزومی به تحقیق از مرجع روحانیت آنان وجود نداشته و با رسیدگی بر اساس اصول و قواعد دادرسی مدنی، رأی صادره صحیح است.

متن کامل

شمول قواعد عسر و حرج بر پیروان سایر مذاهب Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: شمول قواعد عسر و حرج بر پیروان سایر مذاهب پیام: از آنجایی که قانون مربوط به عسر و حرج زوجه و تجویز درخواست طلاق به این جهت، از قوانین آمره ناظر بر تمام اتباع ایران است،؛ در صورتی که زوجین هر دو پیرو یکی از اقلیت های مذهبی (مذهب شافعی) باشند، لزومی به تحقیق از مرجع روحانیت آنان وجود نداشته و با رسیدگی بر اساس اصول و قواعد دادرسی مدنی، رأی صادره صحیح است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9509970907600493 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/05/23 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409988711000140 شماره دادنامه : 9509970907600493 شعبه : شعبه شانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/05/23-09:14 قاضی : عبدالعلی ناصح فورگ قاضی : عباسعلی علیزاده بایگی قاضی : سعید عالم خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/2/14 خانم ک. زند سلیمی به طرفیت آقای م. الف.ع.الف. دادخواستی به خواسته طلاق به لحاظ عسر و حرج در محاکم عمومی حقوقی شهرستان سنندج مطرح نموده که پرونده به شعبه نهم حقوقی ارجاع شده است. تصویر سند نکاحیه 180905 مورخ 84/4/20 که عقد زوجیت دائم بین اصحاب دعوی منعقد شده است پیوست است. خواهان در متن دادخواست گفته است دارای دو فرزند مشترک 13 ساله دختر و دیگری 8 ساله که او نیز دختر است می باشیم. خوانده به اتهام حمل و نگهداری مواد مخدر از نوع شیشه به مدت 8 سال محکومیت حاصل نموده و در حال تحمل حبس است. به لحاظ عسر و حرج درخواست طلاق با رعایت موازین شرعی و قانونی دارد. در جلسه دادرسی 94/6/3 خوانده حضور نداشته است. خواهان که در جلسه حضور داشته گفته است خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است 18 سال است با ایشان ازدواج کرده ام. یک بار هم از وی طلاق گرفته بودم که مجدداً با وی ازدواج کردم ایشان به جرم مواد به زندان افتاد و الآن دو سال است که در زندان است و حکمش هم اعدام است و دوباره ایشان رفته با آن زن قبلی ازدواج کرده است و یک فرزند مشترک هم دارند و من در عسر وحرج شدید قرار گرفته ام. خودش هم معتاد به تریاک بود و شغلش هم مواد فروش بود. دختر 8 ساله پیش من است و 13 ساله پیش پدر شوهرم تقاضای صدور حکم طلاق به لحاظ وقوع در عسر و حرج شدید را دارم. ادعای نفقه ندارم ولی مهریه به تعداد 500 عدد سکه را نگرفته ام. آن را می خواهم و ادعای مال دیگری ندارم. باردار نیستم. حاضرم گواهی تست بارداری ارائه کنم. حضانت بچه ها را خودم به عهده می گیرم. تهدید می کند و از اراذل اوباش هست. و هرگونه خلافی بگوئید انجام داده است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است و به زوجه ابلاغ نموده است گواهی تست بارداری ظرف یک هفته ارائه دهد سوابق کیفری زوج از زندان اخذ شود از محل سکونت سابق زوج درخصوص وضعیت اخلاقی، رفتاری، شغلی، اعتیاد و خانوادگی وی به طور نامحسوس از مطلعین تحقیق به عمل آید. داور زوجه در برگ 15 پرونده ابلاغ شده است. در برگ های 21 و 24 پرونده نظر داور زوجه اعلام شده است. گزارش مأمور پلیس خدمات در تحقیقات محلی در برگ 25 پرونده پیوست است که اعلام شده م. امجدی که مشهور به رضا می باشد به علت حمل مواد مخدّر هم اکنون در زندان است قبلاً معتاد بوده است از لحاظ اخلاقی مطلعین اظهار بی اطلاعی کرده اند. داور زوج نیز معرفی شده است. سوابق اتهامی زوج در برگ 30 پرونده اعلام شده است. محکومیت های قطعی زوج به مواد مخدّر 4 فقره اعلام شده است و دو فقره احکام صادر مربوط به این شخص در اوراق 37 و 38 پرونده پیوست است که یکفقره آن محکوم به اعدام شده است. این سوابق توسط دادستان عمومی و انقلاب سنندج اعلام شده است. در برگ 41 پرونده نظر داور زوج اعلام شده است. دادگاه با بررسی اوراق و محتویات پرونده و ختم دادرسی طی دادنامه 835/94 ضمن مقدمه ای که از موضوع دادخواست زوجه و خواسته او که طلاق به لحاظ عسر و حرج ناشی از سوء رفتار زوج و محکومیت قطعی بالای پنج سال مطرح شده است با رسیدگی های معموله در پرونده و تحقیقات صورت گرفته و اظهارات زوجه در جلسه دادرسی که خوانده در جلسه دادگاه حاضر نشده و دفاعی ننموده است و اینکه دادگاه و داوران موفق به سازش بین زوجین نشده اند. نظر به اینکه مطابق بندهای 2 و 3 و 4 تبصره الحاقی به ماده 1130 قانون مدنی محکومیت های متعدد کیفری زوج بالای 5 سال حبس و اعدام و سوء معاشرت وی از مصادیق عسر و حرج می باشد دعوی خواهان را دادگاه وارد و ثابت تشخیص و به استناد مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و مواد 29 و 33 قانون حمایت خانواده حکم به طلاق زوجه با اجرای صیغه طلاق بائن از نوع خلع صادر و اعلام می دارد عده این نوع طلاق سه طهر می باشد حضانت فرزندان مشترک با زوجه خواهد بود. زوج می تواند در صورت آزاد شدن 24 ساعت در هفته فرزندان خود را ملاقات نماید حسب گواهی بارداری و تست حاملگی عدم بارداری زوجه اعلام شده است. زوج مکلف است مهریه مندرج در سند نکاحیه را به زوجه پرداخت کند زوجه ادعای مالی دیگری نکرده است. مدت اعتبار رأی شش ماه پس از ابلاغ رأی قطعی می باشد. در صورت امتناع زوج وفق مقررات ماده 33 قانون حمایت خانواده سردفتر طلاق نمایندگی در اجرای صیغه طلاق را دارد. رأی دادگاه حضوری است. از این رأی زوج تجدیدنظرخواهی نموده است. در لایحه تقدیمی گفته است همسرش اگر چه در منزل پدرش با بچه هایش زندگی می کند ولی تمام مخارج او را پرداخت نموده ام و شهودی نیز در این راستا دارم. و با عنایت به اینکه اینجانب و زوجه ام اهل سنت بوده و محاکم شرعی مطابق قانون که بر گرفته از اصول و احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه باید رسیدگی نماید نقض رأی مورد استدعاست. شعبه 11 دادگاه تجدیدنظر پس از استعلام از دادگاه انقلاب برای تشخیص قطعیت رأی کیفری استنادی و وصول تصویر دادنامه 263/95 شعبه 11 دیوانعالی کشور که مؤید ابرام دادنامه 925/93 شعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامی سنندج که م. الف.ع.الف. به اعدام با پیشنهاد یک درجه تخفیف محکوم شده است رأی خود را طی دادنامه 144/95 تجدیدنظرخواهی زوج را با توجّه به اینکه زوج حسب دادنامه 925/94 صادره از شعبه دوم دادگاه انقلاب سنندج که در شعبه 11 دیوانعالی کشور مورد ابرام قرار گرفته و زوج محکوم به اعدام شده عسر و حرج زوجه را محرز و مسلم دانسته با رد اعتراض زوج رأی بدوی را تأیید نموده است. از این رأی زوج فرجام خواهی نموده است که هنگام شور متن لایحه فرجامی او با گزارش پرونده قرائت می شود.هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای عبدالعلی ناصح عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 144/95 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد. رأی شعبه اعتباد و ارتکاب جرائم عمومی از ناحیه زوج در پرونده برابر پاسخ استعلامات دادگاه محترم از مراجع مربوطه محرز گردیده است و دادگاه محترم با محرز دانستن عسر و حرج زوجه از این رفتار زوج انشاء رأی نموده است. صرفنظر از اینکه تحقیقی از مرجع روحانیت پیروان مذهب شافعی با توجه به اینکه زوجین هر دو پیرو مذهب شافعی بوده اند به عمل نیامده است چون موضوع قوانین عسر و حرج از قوانین آمره و ناظر بر تمام اتباع ایران می باشد. و دادگاه های محترم در رسیدگی های به عمل آمده رعایت اصول و قواعد دادرسی مدنی را مرعی داشته اند موجبی جهت نقض رأی به نظر نمی رسد با رد فرجام خواهی زوج رأی فرجام خواسته تأیید و ابرام می گردد. شعبه شانزدهم دیوان عالی کشور رئیس: عبدالعلی ناصح مستشار: عباسعلی علیزاده عضو معاون: سعید عالم فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است