شروط تحقق بزه جعل

خلاصهٔ رأی

علاوه بر این که در مانحن فیه ضابطه اصلی «امکان به اشتباه انداختن»; که مستلزم «شبیه بودن»; می باشد تحقق یافته است.

متن کامل

شروط تحقق بزه جعل Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: شروط تحقق بزه جعل پیام: 1- شبیه‎سازی در جعل بدان معناست که سند مجعول طوری ساخته شود که قابلیت به اشتباه انداختن ولو در نظر بعضی اشخاص را داشته باشد. 2- از میان رفتن سند مورد ادعای جعل مانع رسیدگی و جمع آوری دلایل نیست. 3- ضرر آتیه یا بالقوه برای تحقق بزه جعل کفایت می کند. 4-صرف سپری شدن مواعد قانونی مربوط به مرور زمان، نمی تواند باعث تحقق مرور زمان شود لیکن اقدامات تعقیبی یا تحقیقی مقام قضایی می تواند باعث قطع مرور زمان شود و مدت زمان هایی که قطع شده در مدت مرورزمان به حساب نمی آید. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9309970225900160 تاریخ دادنامه قطعی : 1393/03/07 گروه رأی : کیفری آراء منتخب پرونده: دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی در خصوص اتهام آقایان 1- م.ر. فرزند ع.، 42 ساله، مدیر عامل وقت شرکت ص.، اهل و ساکن تهران، دارای سابقه محکومیت کیفری، دایر به جعل اسکناس مربوط به ده سال قبل، دایر به الف: جعل اسکناس رایج داخلی ده هزار ریالی جمعاً به مبلغ یک میلیارد ریال، جعل مهرهای ثبت احوال و ثبت اسناد تهران، بانک های ملت، ملی، سپه، جعل مهر پزشکی قانونی و نیز شعبه 9 دادیاری دادسرای ناحیه 11 تهران، مهر برابر با اصل مجتمع قضایی شهید بهشتی، ذی حسابی کد ... و جعل آرم طرح ترافیک (15 عدد)؛ ب: نگه داری تجهیزات دریافت از ماهواره، 2- ت.د. فرزند ع.، 35 ساله، کارمند وزارت اطلاعات اهل و ساکن تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری (بنا به اظهار خودش) دایر به الف: معاونت در جعل اسکناس رایج داخلی ده هزار ریالی جمعاً به میزان یک میلیارد ریال، ب: معاونت در جعل آرم طرح ترافیک از طریق تطمیع (پرداخت وجه نقد) تهیه وسایل ارتکاب جرم و تحریک، ج: اعمال نفوذ نزد مقام قضایی (دادیار وقت شعبه هشتم دادسرای ناحیه 11) به واسطه آشنایی و سابقه دوستی در جریان طرح شکایت صوری علیه شخصی به نام س.ح. احضار و جلب نامبرده با عنایت به تحقیقات صورت گرفته، اقرار صریح و ضمنی آقای د.، گزارش مورخ 24/3/85 وزارت اطلاعات و دریافت مبلغ دو میلیون ریال از شخصی به نام م.خ. در راستای اعمال نفوذ (ص 279 از جلد اول)، 3- الف.ب. فرزند م.، 25 ساله، دانشجو، اهل و ساکن تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری (بنا به اظهار خودش) دایر به معاونت در جعل اسکناس با متهم ردیف اول به همراه متهم ردیف دوم از طریق همکاری در تهیه وسایل ارتکاب جرم (با درجات ضعیف تر از متهم ردیف دوم)، 4- غ.الف.، 52 ساله، اهل و ساکن تهران، فاقد سابقه محکومیت کیفری (بنا به اظهار خودش) دایر به جعل یک فقره سند واریز وجه به شماره ... و استفاده از آن به مبلغ هشتاد میلیون ریال، موضوع کیفرخواست شماره 9009972132800137-22/9/90 اصداری از دادسرای کارکنان دولت؛ دادگاه با عنایت به جمیع اوراق و محتویات پرونده، گزارش و اعلام جرم وزارت اطلاعات دایر به این که: فردی به نام م.ر. به همراه افراد دیگری اقدام به تشکیل باند جعل اسناد دولتی و اوراق بهادار نموده اند و با تنظیم قراردادهای صوری و جعلی اقدام به اخاذی از افراد متمول می نمایند در اقدامات اطلاعاتی مقدماتی نمونه هایی از اسکناس های -/000/10 ریالی جعلی به همراه فیلم زینک از آنان به دست آمده است که نمونه آن پیوست می باشد (صفحه 1)، اعلام شکایت اداره ثبت احوال، نمایندگی ... سایپا نسبت به جعل مهرهای منتسب به خود، کشف آلات و ابزار جرم (دستگاه و وسایل جعل و چاپ اسکناس از محل متهمان ردیف اول و دوم)، صورت جلسه بازرسی مورخ 21/2/85 که حکایت از کشف 7 عدد فیلم زینک اسکناس های جعلی، سه برگ A4 اسکناس های جعلی ده هزار ریالی از آقای ت.د. دارد (ص16). هم چنین صورت جلسه بازرسی مورخ 1/3/85 از کشف مهر حروفچینی شعبه بانک ملت، و نیز صورت جلسه مورخ 19/5/88 که حکایت از کشف یک عدد رسیور ماهواره 9600 با کنترل از منزل و نیز صورت جلسه بازرسی مورخ 26/2/85 که حکایت از کشف دستگاه چاپ افست و مرکب چاپ افست و فیلم پشت اسکناس ده هزار ریال از محل کار آقای ر. دارد (صص36 الی 39 جلد اول) اقرار صریح و مقرون به واقع متهم ردیف اول در شرح ماوقع و بیان جزئیات و هم چنین متهم ردیف دوم در مراحل تحقیق با ذکر جزئیات (نزد بازجو و بازپرس محترم به شرح صفحه 77 به بعد مورخ 21/3/85) و انکار بعدی و دفاع بلاوجه مبنی بر این که اقرار بر اثر فشار روحی و جسمی اخذ شده، در مورد متهم ردیف سوم علاوه بر اظهارات سایرین (من جمله آقای ر.) که حکایت از اطلاع نامبرده از موضوع جعل دارد (ص 55 و اظهارات آقای د. ص 56)، اظهارات آقای ب. به شرح صفحه 41، 42 و 17، 18 و 19 اقرار ضمنی نامبرده مبنی بر تحویل پانزده میلیون ریال وجه نقد جهت امر جعل اسکناس از آقای ت.د. به م.ر. (ص 18) و همراهی مکرر وی با آقای د. نزد آقای ر. در باب موضوع جعل که حکایت از علم و اطلاع نامبرده و معاونت در جرم جعل اسکناس دارد و در مورد متهم ردیف چهارم: کشف واریز وجه بانک ملی، کشف اصل سند مورد ادعای جعل با لحاظ نظریه کارشناس رسمی دادگستری در رشته اصالت خط و امضاء که مصون از اعتراض ماند و دفاع غیرمؤثر نامبرده و وکیل ایشان، قرار مجرمیت و کیفرخواست اصداری و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده دادگاه بزهکاری متهمان را محرز دانسته و مستنداً به بندهای 5 و 2 ماده 525، 533، 535 از قانون مجازات اسلامی و لحاظ مواد 726، 43 و 47 از همین قانون و بند الف ماده 9 قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره و ماده 2 از قانون مجازات اسلامی اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانونی و با لحاظ بند 5 ماده 22 قانون مجازات اسلامی برای متهمان ردیف دوم الی چهارم به جهت فقدان سابقه محکومیت کیفری و ماده 531 قانون مجازات اسلامی برای متهم ردیف اول به جهت اطلاع دادن نامبرده و همکاری در مراحل تحقیق برای معرفی سایر مرتکبین، حکم به محکومیت نامبردگان به ترتیب متهم ردیف اول از باب جعل به تحمل پنج سال حبس تعزیری از حیث نگه داری تجهیزات دریافت ماهواره به پرداخت یک میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت در ضمن وسایل مکشوفه (تجهیزات دریافت از ماهواره) به نفع صدا و سیما ضبط می گردد، متهم ردیف دوم از حیث معاونت در جعل به تحمل یک سال حبس تعزیری، از باب اعمال نفوذ برخلاف حق و مقررات نزد مقامات قضایی به پرداخت پنج میلیون ریال جزای نقدی بدل از 91 روز حبس تعزیری، متهم ردیف سوم به پرداخت مبلغ پنج میلیون ریال جزای نقدی بدل از شش ماه حبس تعزیری و متهم ردیف چهارم از باب جعل به پرداخت سه میلیون ریال جزای نقدی و از حیث استفاده از آن به پرداخت سه میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت صادر و اعلام می دارد. در ضمن کلیه وسایل که ابزار و آلات جرم بوده و یا از جرم حاصل شده (کشف شده) در راستای ماده 10 قانون مجازات اسلامی (اسناد مجعول معدوم) و وسایل ارتکاب جرم: دستگاه چاپ افست، کیس رایانه، شارژر و قطعه رایانه به نفع دولت ضبط می گردد. رأی صادره حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می باشد . رئیس شعبه 1057 دادگاه عمومی جزایی تهران ـ ویژه رسیدگی به جرایم کارکنان دولت ـ حیدری رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقایان 1- م.ر. فرزند ع. 2- ت.د. فرزند ع. (در دادنامه بدوی سهواً نام خانوداگی د. قید شده است) با وکالت د.ر. 3- الف.ب. فرزند م. با وکالت د.ر. 4- غ.الف. فرزند ع. با وکالت الف.ص. نسبت به دادنامه شماره 900997023090039 مورخ 12/11/1390 صادره از شبه 1057 دادگاه عمومی جزایی تهران که طی آن آقایان 1- م.ر. از حیث اتهام جعل اسکناس رایج داخلی ده هزار ریالی جمعاً به مبلغ یک میلیارد ریال، جعل امهار الف) ثبت اسناد تهران؛ ب) ثبت احوال تهران؛ پ) بانک های ملت، ملی و سپه؛ ج) پزشکی قانونی؛ ح) شبعه نهم دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 11 تهران؛ د) برابر با اصل مجتمع قضایی شهید بهشتی؛ ر) برابر با اصل ذی حسابی با کد 627750؛ ز) آرم طرح ترافیک به تحمل پنج سال حبس تعزیری و از حیث اتهام نگه داری تجهیزات دریافت از ماهواره به پرداخت جزای نقدی به مبلغ یک میلیون ریال درحق دولت و ضبط اموال مشکوفه (تجهیزات دریافت از ماهواره) 2- ت.د. از حیث اتهام معاونت در جعل الف) اسکناس رایج داخلی ده هزار ریالی جمعاً به میزان یک میلیارد ریال ب) آرم طرح ترافیک به تحمل یک سال حبس تعزیری و از حیث اتهام اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانونی به پرداخت جزای نقدی به مبلغ پنج میلیون ریال در حق دولت بدل از حبس تعزیری 3- الف.ب. از حیث اتهام معاونت در جعل اسکناس رایج داخلی ده هزار ریالی جمعاً به میزان یک میلیارد ریال به پرداخت جزای نقدی به مبلغ پنج میلیون ریال در حق دولت بدل از حبس تعزیری 4- غ.الف. از حیث اتهام جعل یک فقره سند واریز وجه به شماره ... مورخ 28/03/1387 به مبلغ هشتاد میلیون ریال به پرداخت جزای نقدی به مبلغ سه میلیون ریال در حق دولت و از حیث اتهام استفاده از سند مجعول به پرداخت جزای نقدی به مبلغ سه میلیون ریال در حق دولت محکوم گردیده اند، وارد به نظر نمی رسد. چه آن که تحقیقات معموله و گزارش وزارت اطلاعات و اعلام شکایت شکات و کشف ابزار وآلات جرم (دستگاه و وسایل جعل اسکناس و هفت عدد فیلم زینک و سه برگ A4 اسکناس های ساختگی و غیرواقعی ده هزار ریالی، دستگاه چاپ افست و مرکب چاپ افست، فیلم ظهر اسکناس ده هزار ریالی، مهر حروف چینی شعبه مهدیه بانک ملت و تجهیزات دریافت از ماهواره) بنابر صورت جلسه های بازرسی مورخ 21/02/1385، 26/02/1385، 01/03/1385 و 19/05/1388 و هم چنین اقاریر صریح و مقرون به واقع متهمین تجدیدنظرخواه آقایان م.ر. (به شرح منعکس در اوراق 174 الی180مجلد سوم پرونده و 20 الی36 و 57 و 58 و 78 الی80 و 94 الی 130 جلد چهارم پرونده)، ت.د. (به شرح منعکس در اوراق 1 الی 44 مجلد دوم پرونده و 56، 77 و 132 الی 139 مجلد چهارم پرونده) و الف.ب. (به شرح منعکس در اوراق 2 الی 5، 7 الی 9، 16 و 17، 40 الی 54 مجلد چهارم پرونده) و صورت جلسه های 30/50/1385، 21/03/1385 و نظریه کارشناس رسمی دادگستری در رشته خط، امضاء و اثر انگشت که مصون از ایراد و اعتراض قرار گرفته و تعارضی و تنافی با اوضاع و احوال موضوع ندارد و دیگر مستندات مضبوط در پرونده و انکار و مدافعات بلاموجه متهمین فوق التوصیف و وکلای آنان جملگی حکایت از مداخله هر یک از متهمین تجدیدنظرخواه به شرح پیش گفته در ارتباط با جرایم معنونه دارد. مضاف بر این که برای صدق عنوان جعل تقلید کامل لازم نیست و همین قدر که سند یا اسکناسی بر خلاف حقیقت ساخته شود و در بادی نظر قابل التباس و موجب احتمال و شبهات گردد برای این که مصداق جعل واقع گردد کافی خواهد بود و شبیه سازی در جعل اسکناس بدان معناست که اسکناس مجعول طوری ساخته شود که قابل اشتباه کاری ولو در نظر بعضی اشخاص باشد و بر حسب عرف، تقلید و شبیه سازی بر آن اطلاق گردد و لازم نیست تمامی اجزاء اسکناس مجعول، مانند اسکناس اصلی باشد. علاوه بر این که در مانحن فیه ضابطه اصلی «امکان به اشتباه انداختن»; که مستلزم «شبیه بودن»; می باشد تحقق یافته است. از سوی دیگر در پرونده امر قصد تقلب متهمین در ساختن اسناد مجعول وجود داشته و اعمالی بر خلاف حقیقت صورت گرفته و موجب اضرار بالفعل و بالقوه دیگران شده است. اضافه بر این که اقدام متهمین تجدیدنظرخواه آقایان م.ر.، ت.د. و الف.ب. در امحاء و معدوم نمودن اسکناس های ساختگی و غیرواقعی متعاقب ساختن آن ها برخلاف واقع و حقیقت، به هر انگیزه و دلیلی بیانگر عدم تحقق و انتفاء بزه جعل اسکناس در پرونده کار نمی باشد. مضاف بر این که آن را نمی توان شروع به جرم قلمداد نمود. چرا که جرم جعل به طور تام و کامل با نیت سوء و پس از گذر از مراحل تهیه مقدمات و عملیات اجرایی واقع گردیده است. افزون بر این که در فرآیند اعمال ارتکابی متهم تجدیدنظرخوانده آقای م.ر. در جعل اسکناس و آرم طرح ترافیک، متهمین تجدیدنظرخواه آقایان ت.د. و الف.ب. حسب مورد بنابرمراتب پیش گفته از طریق همکاری و مساعدت مادی مسبوق به ارتکاب جرم او را یاری رسانده و در مواردی نیز با تحریک و تطمیع موجبات تحقق جرایم معنونه را فراهم کرده اند و علم و عمد آنان در تهیه وسایل ارتکاب جرم و تحریک و تطمیع آنان توجهاً به علم و آگاهی و قطع و یقین به وجود قصد مجرمانه متهم آقای م.ر. به عنوان مباشر جرم محرز است. از طرفی متهم تجدیدنظرخواه آقای ت.د. بر خلاف آنچه که وکیل وی ادعا نموده فراتر از وجود رابطه آشنایی فی مابین طرفین و دریافت وجه از بابت قرض بوده است. زیرا که متهم تجدیدنظرخواه نه از بابت قرض بلکه به داعیه داشتن نفوذ و اعتبار نزد دادیار شعبه هشتم دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 11 تهران مبلغ یکصد میلیون ریال از آقای م.خ. اخذ کرده است. به علاوه این که مستفاد از اصول و مقررات حاکم بر مرور زمان، انقضای مواعد مشروحه در ماده 105 و 112 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که برابر بند "ت" ماده 11 قانون مرقوم فوراً نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون اجرا می شود در وصف جمع بودن دیگر شرایط قانونی وقتی موجب سقوط دعوی عمومی جرم و موقوفی تعقیب یا اجرا می گردد که به وسیله هر اقدام تحقیقی و تعقیبی توسط مقام ذی صلاح قطع نشده باشد و الا در مواردی که اقدامات قاطع مرور زمان معمول و یا اساساً و قانوناً تعقیب جزایی موکول به اجازه مراجع معین یا منوط به رسیدگی و تعیین تکلیف موضوع در مرجع صالح دیگری است مرور زمان متوقف و مدتی که تعقیب جزایی به علل مذکور معلق بماند جزء مدت مرور زما