شرط مطالبه وجه چک در وجه شخص معین توسط ثالث

خلاصهٔ رأی

بار زاری به خواسته مطالبه وجه یک فقره چک به شماره ۷۶۹۷۸۳ به مبلغ ۶۰ میلیون تومان و خسارت تاخیر تادیه تقدیم و توضیح داده است: به موجب کپی مصدق چک مذکور مورخ ۱۴۰۰/۷/۱۰ به مبلغ ۶۰ میلیون تومان عهده بانک ملی ایران شعبه تربت حیدریه که گواهی عدم پرداخت ان نیز در *بوده است.

متن کامل

شرط مطالبه وجه چک در وجه شخص معین توسط ثالث Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: شرط مطالبه وجه چک در وجه شخص معین توسط ثالث پیام: در دعوی مطالبه وجه چکی که در وجه شخص معین صادر شده، انتقال صحیح چک به دارنده فعلی باید ثابت شود و صرف ظهر نویسی و در دست داشتن چک فی نفسه و بدون اثبات ناقل قانونی کافی نیست و دعوی مطروحه مسموع نیست. مستندات: شماره دادنامه قطعی : تاریخ دادنامه قطعی : 1401/01/24 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقای م. ا. ا. با وکالت اقای ا. ر. با اختیار تجدیدنظر و فرجام خواهی دادخواستی به طرفیت: ۱- سازمان *۲-اقا ح. ف. م. ۳-اقای ه. ا. ج. بار زاری به خواسته مطالبه وجه یک فقره چک به شماره ۷۶۹۷۸۳ به مبلغ ۶۰ میلیون تومان و خسارت تاخیر تادیه تقدیم و توضیح داده است: به موجب کپی مصدق چک مذکور مورخ ۱۴۰۰/۷/۱۰ به مبلغ ۶۰ میلیون تومان عهده بانک ملی ایران شعبه تربت حیدریه که گواهی عدم پرداخت ان نیز در *بوده است.موکل اینجانب مبلغ ۶۰ میلیون تومان از خواندگان طلبکار است.و با وصف مراجعات مکرر و حلول سررسید از پرداخت ان خودداری می کنند فلذا … و ماده ۱۹ قانون صدور چک مبنی بر مسئولیت تضامنی صادر کنندگان و صدور حکم محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ خواسته و … مورد استدعاست این دادخواست به شعبه *ارجاع شده است. ( ص۹ ) . جلسه رسیدگی در تاریخ ۱۴۰۰/۷/۲۹ تشکیل شده است. وکیل خواهان خواسته را بشرح دادخواست با این اصلاح که اشتباه تایپی در ستون خواسته از تاریخ تقدیم دادخواست اصلاح به تاریخ سررسید الی یوم الوصول … بیان داشته است. اقای ح. ف. م. اظهار داشته همین الان حاضرم شخصا مبلغ چک را پرداخت کنم شماره حساب بدهد تا بپردازم. اقای ه. ا. ج. ب. اری پاسخ داده روز ۷/۱ زنگ زدم – ۷/۲ هم زنگ زدم – ۳و۴و ۹ مهرماه هم زنگ زدم که بیاید پولش را بگیرد حتی به پدرش هم زنگ زدم می گوید وکیلم گفته اگربگیری چنین می شود. ( عین نوشته ) . وکیل خواهان پاسخ داده ادعای خواندگان کذب می باشد. و خواندگان در پرونده *مطروحه در ان شعبه ادعای واهی مطرح کردند. که نشان از عدم صداقت خواندگان دارد. … چرا خواندگان در موعد مقرر وجه چک را پرداخت نکردند. چرا خواندگان حاضربه پرداخت وجه در موعد مقرر نشدند. هر چند که یحتمل در مرحله فرجام خواهی پرونده پیش گفته نیازبه لاشه چک بودند حاضر جهت ادعای کذب دیگر فروض است. متاسفانه خواندگان در پی دریافت لاشه چک هستند نه پرداخت وجه ان. درخواست صدور حکم بر محکومیت خواندگان وفق ستون خواسته مورد استدعاست ( عبارات اینگونه خوانده شد- عضو ممیز ) . اقای ف. م. جواب داده – من شخصا وام گرفته ام و در حسابم هست ، چک را برای گرفتن دسته چک جدید لازم داریم. از همان برج ۷ پول در حسابم هست و برداشت نکردم. حساب فروشگاه بخاطر شکایت یک نفر دیگر مسدود بود. در خصوص اینکه خواستیم و نیامده شاهد داریم ( ص۱۳ ) . دادگاه قرار استماع شهادت شهود خواندگان را صادر کرده است. وکیل خواهان طی لایحه ای در ارتباط با شهادت شهود ، اضافه نموده چنانچه خوانده ردیف دوم مدعی پرداخت می باشند می بایست مبلغ چک را در صندوق دادگستری واریز می نمود … با عنایت به اینکه تغییر مدیون نیاز به موافقت موکل اینجانب دارد. موکل میتواند بر اساس احکام حواله از این موضوع امتناع نماید. و همچنین با عنایت به شخصیت حقوقی خوانده ردیف اول کمی این موضوع قابل موشکافی است. ( عین نوشته ص۱۹ ) . در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۸/۱۳ دادگاه از شهود خواندگان تحقیق شده است: ۱-اقای ح. ن. ع. اظهار داشته چون بازنشته هستم و اوقات فراغت را به فروشگاه می روم و انجا چایی می خوریم حدود دو ماه پیش بود که اقای ا. ( خواهان ) مرا در خیابان دید و گفت موضوع اختلافشان ادامه دار شده و از من خواست که پادرمیانی کنم منهم موضوع رابه اقای ج. و ف. م. گفتم. ان موقع موضوع حساب بیشتر بود فکر کنم حدود ۱۸۰ میلیون تومان بود. اقای ج. به اقای ا. زنگ زد و گفت چک را بیاور و پول را می دهیم. ایشان هم قبول کرد. بعد از مدتی در ۷/۷ هم در فروشگاه بودم که مجددا تماس گرفته شد و من گفتم مگر اقای ا. نیامده گفتند نه نیامده است. ضمنا من گفتم که چطور پرداخت می کنید گفتند که چون حساب مسدود است.نمی توانیم به حساب بریزیم اول کارت می کشیم و بعد چک را می گیریم. وکیل خواهان پرسیده وجه چک چقدر بود؟ شاهد پاسخ داد ۶۰ میلیون تومان البته من دقت به مبالغ نکردم چون قرار بر این نبود که بیایم شهادت بدهم. وکیل خواهان پرسیده ج. زنگ زد یا ف. م. ؟ شاهد جواب داده اقای ج. . اقای ج. اظهار داشته من به بانک رفتم ولی ایشان نیامد. اقای ف. م. اظهار داشته جواب تلفن مرا اصلا نمی دهد ( ص۲۴ ) . ۲-اقای ع. ا. ت. ز. م. اظهار داشته من به فروشگاه زیاد می روم. هفته ای دو مرتبه می روم. پاتوق دیگری ندارم. ( دادگاه - شاهدبا عصا و به سختی راه می رود ) هفته اول مهر بود ، اقای ج. به اقای ا. زنگ زد که چک را بیار و پولت اماده است.بگیر. اقای انظباطی گفت به حساب بریزید. اقای ج. گفت حساب ما مسدود است.و اگر پول بریزیم نمی شود. برداشت کرد همین الان هم ۴۰-۵۰ تومان پول دارد. اقای انظباطی گفت می ایم. پدر اقای ا. همکار فرهنگی ما بوده و با فروشگاه همکاری داشته اند و ایشان را می شناسم ( ص۲۷ ) . دادگاه خطاب به شخص خواهان مطالب بیان شده توسط شهود را قبول دارید؟ جواب داده خیر قبول ندارم. زیرا بنده در فروشگاه نبوده ام. بنده در تاریخ ۱۴۰۰/۷/۱۰ به بانک ملی مراجعه کرده ام جهت وصول چک ۶۰ میلیون تومان خودم که متوجه شدم اقای ا. مسئول باجه به من یک چک به همین مبلغ و در وجه من به نام صاحب چک خانم م. ارائه داد و گفت که اقای ف. م. این چک را در قبال چک فروشگاه داده که به شما بدهم و چک ۶۰ میلیون تومان فروشگاه را از شما بگیرم و من از این کار امتناع کردم و از بانک بیرون امدم و سپس به اقای ف. م. پیام دادم که چک را وصول کنید و این اقای ف. م. اصرار داشتند که چک به هر طریقی غیر از وصول در بانک وصول شود. و من دوباره به ایشان گفتم که چک باید فقط در بانک ملی در حساب فروشگاه قرار گیرد و وصول شود. ( ص۲۳ ) . دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۰ چنین رای داده است. … با عنایت به دفاعیات خواندگان و به دلالت گواهی شهود تعرفه شده و همچنین اظهارات خوانده در دادگاه چنین احراز می گردد. که خواندگان قبل از سررسید چک تمایل خود به پرداخت وجه را اعلام نموده اند ، لیکن خواهان از دریافت وجه و تحویل چک امتناع نموده است. خواندگان طی قبض سپرده شماره ۴۱۳۸۲۱ – ۱۴۰۰/۸/۱۶ ، تمامی وجه چک را به حساب سپرده دادگستری تودیع نموده اند. بنابراین و نظر به اینکه خواهان بر علیه خود اقدام نموده و خواندگان نیز اصل مبلغ چک را تادیه نموده اند ، مستحق مطالبه خسارت دادرسی و تاخیر تادیه نمی باشد. لذا با استناد به قاعده اقدام ، مواد ۲۶۴ و ۲۷۳ قانون مدنی ، حکم به بی حقی خواهان صادر و اعلام می گردد. … ص۳۰ این رای در تاریخ ۱۴۰۰/۹/۲- ابلاغ شده و اقای م. ا. ا. با وکالت اقای ا. ر. در تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۳ نسبت به ان فرجام خواهی کرده است. ( ص۵۶+۳۲ ) . در دادخواست فرجامی اظهار شده تاکنون ۳ پرونده با دادخواست های متوالی با خواندگان پرونده حاضر با موضوع مطالیه وجه چک با مبالغ متفاوت و سر رسیدهای متفاوت علیه انها اقامه گردیده است.که بعضا در مرحله اجرای حکم و پرونده حاضر در مرحله فرجام خواهی و پرونده سوم در شعبه *در حال رسیدگی است.… خواندگان در پرونده های مذکور با ادعاهای کذب و بی اساس به نوعی تعلل ورزیده اند … چک موضوع پرونده فعلی ارتباطی با برنج ندارد. و صرفا از باب سرمایه گذاری و قرارداد مشارکت برای خرید لوازم خانگی بوده است.… امانی بودن چک نیز بی اساس است.… ایرادات مطروحه در هر پرونده صرفا جهت ایذای موکل بوده است.… جالب توجه اینکه تاریخ تودیع قبض سپرده فقط ۴ روز قبل از انشای رای و بعد از خاتمه دادرسی می باشد. … استناد دادگاه به قاعده اقدام فاقد توجیه می باشد. زیرا طبق ماده ۲۷۳ قانون مدنی و بر فرض محال چنانچه ذینفع از قبول حق خود امتناع ورزد مدیون میبایست حق مزبور را به حاکم یا قائم مقام او تحویل دهد … قاعده اقدام در مورد خواندگان صادق است.… درخواست نقض دادنامه حاضر مورد استدعاست. تصویر دادنامه شماره ۰۴۲۸ مورخ ۱۴۰۰/۶/۳۱ شعبه *مبنی بر محکومیت خواندگان به پرداخت وجه یک فقره چک به مبلغ ۱/۸۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال در وجه خواهان فعلی از جمله منضمات لایحه وکیل فرجام خواه است. اقایان ح. ف. م. و ه. ا. ج. بار زاری طی لایحه ای پاسخ داده اند: … چک های موصوف صرفا برای خرید برنج بوده که فرجام خواه ملزم بوده در صورتی که برای برنج ها مشکلی پیش امد یا … تحویل وی گردد. … شکایت خیانت در امانت در خصوص مورد در دادسرای محترم مطرح رسیدگی است.… در مورد پرداخت چک به مراجع ذیصلاح قضایی مراجعه کردیم ولی بعلت اینکه دادخواستی تقدیم نشده بود از دریافت وجه چک امتناع کردند. … اینجانبان حاضربه پرداخت بودیم و با این توصیف نیازی به طرح دعوی توسط وکیل نبود تا ادعای خسارت شود. ابرام رای مورد استدعاست ( ص۶۲ ) . پرونده به جای ارسال به دیوان عالی کشور به دادگاه تجدیدنظر ارسال شده و شعبه *مرقوم داشته اند با توجه به تقاضای فرجام و گذشت مهلت ۴۰ روزه برای اعتراض ، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شود. و بر این اساس پرونده به دیوان ارسال و به شعبه ۲۱ دیوان ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است.و پس از قرائت گزارش اقای ح. ی. عضو ممیز و بررسی اوراق پرونده ، مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه * درباره فرجام خواهی اقای م. ا. ا. با وکالت ا. ر. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۰ شعبه *که طی ان در خصوص دعوی فرجام خواه به خواسته مطالبه وجه چک بمبلغ ۶۰۰ میلیون ریال و خسارت تاخیر تادیه و هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل ، با این استدلال که اصل مبلغ چک تودیع شده و خواهان بر علیه خود اقدام نموده وی را مستحق مطالبه خسارت ندانسته و با استناد به قاعده اقدام و مواد ۲۶۴ و ۲۷۳ قانون مدنی حکم به بی حقی خواهان صادر گردیده است ، نظر به اینکه رای فرجام خواسته مبتنی بر تحقیقات ناقص است.لذا با قبول فرجام خواهی و مستندا به بند ۵ ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رای مرقوم نقض و رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می شود. که: ۱-از شخص خواهان ( فرجام خواه ) تحقیق و علت واقعی امتناع نامبرده از دریافت وجه چک خارج از حساب شرکت تعاونی مصرف فرهنگیان پرسش و پاسخ وی در پرونده منعکس شود. ۲-از شخص اقایان ف. م. و ج. تحقیق و با توجه به ماده ۲۷۳ قانون مدنی ، علت عدم تودیع وجه چک در صندوق دادگستری یا ثبت پرسش و جواب انان منعکس گردد. ۳-از بانک محال علیه استعلام شود. که چک صادره از جانب خانم م. که بعنوان جایگزین چک موضوع پرونده در اختیار کارمند بانک بوده ( ص۲۳ ) و فرجام خواه از پذیرش ان خودداری کرده است ، به چه مبلغی بوده و ایا چک روز بوده یا وعده دار و در زمان ارائه ان به فرجام خواه ، معادل وجه چک موجودی داشته یا خیر؟ ۴-پس از انجام مراتب بالا و بر اساس نتایج حاصله نسبت به اصل خواسته ( مطالبه چک ) و خسارات مورد نظر رای مقتضی صادر و به طرفین ابلاغ شود. ح. ی. ا. ش. خان رییس شعبه *عضو معاون شعبه * فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است