شرایط ابطال معامله به‌قصد فرار از دین

خلاصهٔ رأی

شرایط ابطال معامله به‌قصد فرار از دین Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه

متن کامل

شرایط ابطال معامله به‌قصد فرار از دین Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: شرایط ابطال معامله به‌قصد فرار از دین پیام: جهت استناد به معامله به قصد فرار از دین در راستای قانون اجرای نحوه محکومیت های مالی دو عنصر باید احراز شود: قصد فرار از دین معامل و علم انتقال گیرنده به قصد معامل. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9309970907000234 تاریخ دادنامه قطعی : 1393/04/25 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 24/1/92 آقایان ع.ه. و الف.ح. به وکالت از بانک م. اداره امور شعب استان سمنان دادخواستی به طرفیت 1 آقایان غ.ه. 2 ع.الف. 3 خانم م.ح. به خواسته ابطال اسناد رسمی انتقال 1504 مورخ 3/5/84 دفتر . . . دامغان بین ه. و الف. مقوم به پنجاه و یک میلیون ریال و نیز سند رسمی انتقالی 1624 مورخ 26/5/84 دفتر دامغان بین الف. و خانم ح. تقدیم دادگاه نموده با استناد به دلایل و مدارک استنادی در ستون دادخواست و متن آن توضیح داده خوانده ردیف یک آقای ه. استفاده کننده از تسهیلات و همچنین به عنوان ضامن به شرح نامه های بانک م. به شماره های الف 304/255/73907-15/12/91 برابر ردیف های 2 و 3 به ترتیب مبالغ 769/570/738 ریال و 900/038/542 ریال ب 315-16/12/91 به شرح ردیف های 1، 2، 3 و 5 به ترتیب مبالغ 000/720/558 ریال و 000/587/492 ریال 000/008/579 ریال و 000/774/279/1 ریال مجموعاً بالغ بر . . . با دیگر ضامن ها بدهکار می باشند ضمناً در سال 1381 از تسهیلات استفاده شده توضیح داده می شود اولاً به لحاظ عدم پرداخت تسهیلات توسط مدیون یا ضامن ها بانک برای وصول طلب از طریق اجرای ثبت اسناد و نیز اقامه دعوی اقدام در این خصوص به عرض می رساند 1 برابر پرونده 27 هـ اجرای ثبت اسناد اجرائیه تحت شماره سریال 64607 مورخه 12/8/81 علیه آقای غ.ه. و غیره صادرشده و مبلغ آن هشتاد میلیون ریال می باشد 2 برابر دادنامه شماره 1003-14/12/85 در پرونده کلاسه 376/85 شعبه اول حقوقی دامغان شرکت چینی ن. به عنوان مدیون و ضامن ها به اسامی غ.ه. و . . . تضامنی به پرداخت هشت صد و سی میلیون ریال بابت اصل بدهکاری و . . . ریال با . . . . محکوم شده اند 3 برابر دادنامه شماره 732-22/9/85 پرونده 599/85 غ.ه. و . . . . متضامناً به پرداخت سیصد و بیست میلیون ریال به اضافه . . . محکوم شده اند 4 برابر دادنامه های 1213 و 1205-7/10/85 پرونده های 364/85 و 952/85 شعبه دوم آقای غ.ه. و . . . . متضامناً به پرداخت دویست و شصت میلیون ریال به اضافه . . . . محکوم شده اند ثانیاً شش دانگ رقبه /11/7/2062 بخش یک استان بنام م.ش. بوده و نامبرده آن را طی سند رسمی 83723-10/2/83 دفتر رسمی . . . دامغان به غ.ه. به فروش رسیده و آقای ه. به عنوان مالک همین رقبه را به آقای ع.الف. فروخته و آقای ع.الف. آن را طی سند 1504-3/5/84 دفتر . . . دامغان به م.ح. فروخته سوابق در پرونده ثبتی دامغان موجود است ثالثاً بانک م. در سال 87 علیه غ.ه. شکایت کیفری نموده مبنی بر معامله به قصد فرار از دین پیرو شکایت اولیه لایحه ای مشتمل بر شش صفحه تسلیم و در صفحه های 1 و 2 و 3 و 4 وضعیت دیون آقای غ.ه. و خریداری و فروش رقبات و نیز اقدام بانک م. برای وصول طلب از طریق اجرای ثبت اسناد و اقامه دعوی مدنی و . . . مطرح پس از رسیدگی و صدور کیفرخواست پس از رسیدگی و صدور کیفرخواست پرونده به شعبه 102 جزایی دامغان ارجاع به کلاسه 843/87 -101 ثبت دادگاه با در نظر گرفتن استفاده از تسهیلات بانکی و ضمانت ها و خریدوفروش املاک توسط آقای ه. و عدم پرداخت بدهکاری ها به بانک و . . . بزه انتسابی را وارد دانسته به شرح دادنامه شماره 117-28/8/88 به استناد ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت مالی مصوب 1377 وی به 18 ماه حبس محکوم شده پس از تجدیدنظرخواهی طی دادنامه 89401502-28/12/88 شعبه 4 تجدیدنظر سمنان با تأیید بزه انتسابی مجازات وی به سه ماه و ده روز تقلیل یافته است نکته مهم اینکه در پرونده کیفری تصاویر بیع نامه های عادی تنظیمی بین آقای ه. به عنوان خریدار یا فروشنده با دیگر اشخاص ازجمله انتقال رسمی پلاک 11/7/2062 بخش یک موضوع دعوی در صفحه سوم لایحه تقدیمی به دادسرا مطرح شده و این انتقال رسمی مورد تأیید آقای ه. قرارگرفته بنا به مراتب به ویژه دادنامه کیفری استنادی اقدام آقای ه. به فروش رقبات متعدد ازجمله پلاک ثبتی مذکور به قصد فرار از دین ثابت گردیده و جزائاً به حبس محکوم گردیده . . . . اگر مال در ملکیت انتقال گیرنده باشد عین آن در غیر این صورت قیمت یا مثل آن از انتقال گیرنده بابت تأدیه دین استیفاء خواهد شد بدین ترتیب چون عین موجود است و موجبات استیفاء از رقبات فوق فراهم می باشد لذا به استناد ماده 4 استنادی از پرونده کیفری و مواد 515 و 519 از قانون آیین دادرسی مدنی صدور رأی مبنی بر استیفاء از رقبه مذکور به نفع دائن (خواهان) و پرداخت کلیه خسارات قانونی موردتقاضا است ضمناً برابر ماده 103 قانون مالیات های مستقیم و نیز با توجه به گواهینامه 13/12/91 پنج درصد از مالیات و سهم کانون وکلا و صندوق حمایت از طریق بانک م. پرداخت می شود پرونده به شعبه دوم دادگاه حقوقی دامغان ارجاع به کلاسه 920053 بایگانی ثبت شده وقت رسیدگی برای 1/3/92 تعیین شده دادگاه قبل از حصول وقت رسیدگی وضعیت ثبتی را از اداره ثبت دامغان استعلام نموده در جلسه مذکور وکیل خواهان عرایض را به شرح لایحه تقدیمی به شماره وارده 400450-1/3/92 اعلام ضمن آن به شرح دادخواست و دلایل استنادی و به مضمون به شرح دادخواست مطالبی عنوان نموده اضافه نموده معامله به قصد فرار از دین را نباید با معامله صوری اشتباه کرد در معامله صوری اصولاً قصد انشای معامله که سازنده و خالق عقد است وجود ندارد به همین جهت معامله ای باطل است همچنین معامله به انگیزه فرار از دین یک معامله واقعی است که طرفین آن دارای قصد انشاء هستند لیکن قصد و اراده انگیزه شخص انتقال دهنده آن است که واقعاً مال را از مالکیت خود خارج سازد تا طلبکار نتواند آن را در برابر طلب خویش بازداشت و طلب خود را وصول نماید 2 شرایط برای تحقق معامله به انگیزه فرار از دین الف - تحقق معامله با دارا بودن شرایط مندرج در ماده 190 قانون مدنی ب - نیت فرار از دین معامله مدیون در صورتی غیر نافذ است که به انگیزه فرار از دین باشد ج - عدم امکان استیفای طلب از دارایی مدیون که آقای ه. از سال 81 تاکنون بدهکاری های خود را پرداخت ننموده است د- وجود دین پیش از معامله یعنی فرار از دین هنگامی عرفاً صدق می کند که مدیون بخواهد به وسیله ای جلو وصول دین موجود خود را بگیرد نکته مهم نظر به اینکه شرایط مذکور برای دادگاه محترم ثابت و مسلم بوده به همین علت مشارٌالیه جزائاً محکوم شده چون این گونه معاملات جرم بوده و طرف هم محکوم شده این معامله باطل می باشد با استناد به اصل 40 قانون اساسی و مواد 65 و 227 و 365 و 366 و 424 قانون مدنی ماده 4 از قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی که مستند دعوی طلبکار قرار گیرد همه جا قصد فرار از دین باعث اضرار به دیان با پنهان نمودن اراده و هدف واقعی ازجمله قصد فرار از دین و عیوب و . . . عدم نفوذ معامله آمده است به همین لحاظ برای جبران ضرر طلبکار عدم نفوذ (بطلان) معامله مقررشده است ایضاً در قسمت اخیر ماده 4 مذکور چنین مقررشده . . . در این صورت اگر مال در ملکیت گیرنده باشد عین آن و در غیر این صورت قیمت یا مثل آن از اموال انتقال گیرنده بابت تأدیه دین استیفاء خواهد شد . . . . آقای ع.الف. خوانده ردیف 2 اظهار داشت من کارم خریدوفروش ملک است آقای غ.ه. در سال 1384 به من شش میلیون تومان طلب داشتم که مابقی آن را از من طلبکار گردیده و با وی معامله کردم و در حدود هشت میلیون تومان به خانم ح. فروختم همان موقع که معامله کردیم سند زدیم هشت سال قبل معامله شده یادم نیست مبایعه نامه عادی داریم یا خیر گفتم دو تا کارشناس بیار تا قیمت کند که قیمت کردند من همان موقع فروختم به دیگری من حدود شش میلیون و چهارصد و . . . خریدم حدود 8 میلیون فروختم قانونی بوده است اگر بانک وام داده بعد از 8 سال چرا اقدام کردند ما چه تقصیری داریم خانم م.ح. اظهار داشت سال 84 مبلغ حدود هشت میلیون خریدم و الآن بنام خودم می باشد وکلای خواهان ها در پاسخ اظهار داشتند طلب وی (آقای ع.الف.) باید ثابت شود و دلیل ارائه نماید نامبرده اظهار داشت من پول داده بودم به قرض به آقای غ.ه. یادم نیست نقدی بود یا چک داده بودم در جلسه بعدی 17/4/92 وکلای خواهان لایحه ای ارسال با پیوست نمودن نظرات مختلف حقوقی و استفتاء به عمل آمده از حضرت امام خمینی (ره) و بیان مطالب تکراری تقاضای صدور رأی به شرح خواسته نموده خوانده آقای غ.ه. در این جلسه اظهار داشت ملک مورد فروش که مغازه ای بوده بابت شش میلیون تومان بدهی که به آقای الف. داشتم به وی فروختم حدود 000/400/6 تومان پول دستی و قرض از وی گرفته بودم چون در خانه کارگر داشتم از وی پول گرفتم قرار بود حدود دو ماه بعد به وی برگردانم چون نتوانستم برگردانم و پول نداشتم مجبور شدم مغازه را به وی بفروشم 23/5/84 خریده بودم 30/5/84 به آقای الف. فروختم در 23/5/84، 000/500/4 تومان خریده بودم حدود یک میلیون تومان هم خرج مغازه کرده ام من از م.ش. خریده بودم و وجه آن را به وی داده بودم اجرائیه صادره هم در سال 84 بوده است آقای ع.الف. اظهار داشت بانک از آقای ه. شاکی است ما به ناحق چیزی را کسب نکرده ایم چرا بانک بعد از 8 سال اقدام کرده است معامله 30/5/84 گفتند انجام شده اولین اجرائیه 5/12/84 بوده پس معامله نادرست بوده است اگر یک معامله چندین میلیون بود حال من باید چکار می کردم خانم م.ح. اظهار داشت من حرف خاصی ندارم مغازه را از آقای الف. خریدم بدون اینکه اطلاعی از جریانات داشته باشم حدود هشت میلیون تومان خریده بودم وکلای خواهان اظهار داشت اجرائیه 26/11/84 بوده آقای غ.ه. دلیلی مبنی بر بدهکاری خود به آقای الف. ارائه نداده دوم اینکه با در نظر گرفتن تاریخ خریداری غ.ه. از آقای ش. 10/2/83 و فروش آن به آقای الف. در تاریخ 3/5/84 در دفتر . . . دادگاه چنانچه آقای ه. به آقای الف. بدهکاری داشته به جای خریداری ملک از آقای ش. اقدام به ادای دین خود به آقای الف. می کرد نکته مهم اینکه برابر سند انتقال بین آقای ه. و آقای الف. به شماره 1504-2/5/84 تحت عنوان بیع قطعی معامله و انتقال انجام شده است چنانچه این انتقال به واقع برای ادای بدهکاری بوده نقل وانتقال تحت عنوان بیع نباید تنظیم می گردید چون سند انتقالی بیع می باشد و سند رسمی است دلالتی بر ادای دین ندارد نکته دیگر اینکه آقای ه. شخصاً از تسهیلات بانکی استفاده و یا در دیگر تسهیلات ضامن به صورت تضامن بوده و سررسید بدهکاری ها از سال 83 یا 82 شروع نشده و گزارش های بانک مبنی بر بدهکاری وی به عنوان مدیون و ضامن پس از شکایت کیفری به عنوان معامله به قصد فرار از دین به استناد ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ثابت و به حبس محکوم شده سپس آقای غ.ه. در پاسخ به سؤال دادگاه اظهار داشت من مدرکی دال بر دریافت پول ندارم شاید خود آقای الف. داشته باشد این پول را دو سه ماه قبل از تنظیم سند با آقای الف. از وی گرفتم من قبل از قرض گرفتن پول از آقای الف. مغازه را خریده بودم سند در سال 84 بنام آقای الف. زده شده و رسید پول هایی که به بانک ها داده را ارائه می نمایم اسناد پرداخت را دارم در لایحه تقدیمی آقای ه. اعلام داشت حتی در معامله به قصد فرار از دین که قانون گذار آن را جرم اعلام نموده خواهان باید اثبات نماید باقیمانده اموال شخص بدهکار جهت پرداخت بدهی وی کافی نیست با توجه به لیست اموال بازداشت شده و مزایده و مدارک پرداخت وجه که بالغ بر 14 فقره می باشد تا بانک م. بابت 175 میلیون تومان سه برابر وجه نقد واریزشده و کل املاک و کارخانه و پلاک های ثبتی مربوطه به آن و خودم را مزایده گذاشته تا سال 23/11/84 و بعد هم به دنبال پرداخت دیون بودم اجرائیه من از بانک م. طبق استعلام 5/12/84 استعلام ثبت بود وکیل بانک در دادنامه با علم داشتن جهت تغییر مسیر دادگاه تاریخ را زودتر نوشته لطفاً اجرائیه 275 از ثبت استعلام شود پاسخ ثبت حاکی است (تصویر پاسخ) ثبت به دادسرا در مورد پلاک مدعا به) شش دانگ پلاک 11/7/206 مع الواسطه به موجب سند قطعی شماره 83723-10/2/82 دفتر . . . دامغان و انتقالی از آقای م.ش. بنام آقای غ.ه. صادر و تسلیم شده برابر سند قطعی 1504-3/5/84 دفتر . . . دامغان به آقای ع.الف. انتقال قطعی سپس برابر سند قطعی 1624-26/5/84 دفتر . . . دامغان به خانم م.ح. منتقل شده است آنگاه دادگاه خلاصه پرونده کیفری را در صورت جلسه 24/4/92 منعکس نموده به شرح آن شاکی بانک م. 2 بانک ت. 3 م.م. مشتکی عنه غ.ه. اتهام معامله به قصد فرار از دین در صفحه 131 پرونده قرارداد عادی بیع بین م.ش. فروشنده و غ.ه. (خریدار) مورد معامله یک باب مغازه با ثمن 4500000 تومان که پانصد هزار تومان نقداً مابقی هنگام تنظیم سند موکول شده تاریخ قرارداد 3/2/83 می باشد در صفحه 187 اجرائیه اداره ثبت بین بانک ت. و ح.ه. و غیره که آقای غ.ه. به عنوان ضامن بوده است تاریخ صدور اجرائیه 23/3/85 می باشد صفحه 261 پرونده کیفری استعلام اداره ثبت مبنی بر انتقال بین م.ش. و غ.ه. و استعلامات دیگر که آخرین مالک پلاک یعنی خانم م.ح. می باشد در صفحه 267 پرونده حسب اظهار وکیل متهم پلاک مذکور بابت چک آقای ع.الف. برابر انتقال 1504-3/5/84 به نامبرده واگذارشده که برگ اجرائیه بانک م. صفحه 348