رابطه کراهت و عسر و حرج

خلاصهٔ رأی

بخواسته طلاق بدرخواست زوجه تقدیم دادگستری شهرستان *نموده که جهت رسیدگی به شعبه یک دادگاه خانواده این دادگستری ارجاع گردیده است.

متن کامل

رابطه کراهت و عسر و حرج Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: رابطه کراهت و عسر و حرج پیام: کراهت زوجه از زوج از موارد تحقق عسر و حرج می باشد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : تاریخ دادنامه قطعی : 1400/06/01 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده خانم م. ع. م. فرزند م. م. در تاریخ ۱۳۹۸/۴/۱ دادخواستی را بطرفیت اقای م. م. ع. ش. فرزند ق. بخواسته طلاق بدرخواست زوجه تقدیم دادگستری شهرستان *نموده که جهت رسیدگی به شعبه یک دادگاه خانواده این دادگستری ارجاع گردیده است.خواهان در توضیح خواسته خود اعلام نمود در سال ۹۰ به عقد دائم خوانده محترم در امد و دارای فرزند نمیباشد. از ابتدای زوجیت زوج بنای ناسازگاری و سوی رفتار و معاشرت داشته و همچنین زوج دارای محکومیت کیفری و دو سال در زندان بوده که این امر مغایر با حیثیت و شیون اینجانب می باشد. در نتیجه در عسر و حرج قرار گرفته و تقاضای الزام زوج به طلاق را از دادگاه محترم دارم. ( ص ۶ ) اولین جلسه رسیدگی درتاریخ ۹۸/۵/۲۷ با حضور خوانده و وکیل خواهان تشکیل شد وکیل خواهان اعلام نمود: خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است.با این توضیح که خوانده دارای سابقه کیفری از جمله ادم ربایی و سرقت میباشد. تقاضای استعلام از سوابق کیفری ایشان را دارم. ، خوانده مدام فحاشی و تهمت عدم باکره بودن به موکله را میزند حتی در جلسات مشاوره این تهمت ها را به موکله اعلام نموده است ، موکله حاضر است.۵۰۰ عدد سکه از ۶۰۰ عدد سکه مهریه خود را در برابر طلاق بذل نماید. ، نسبت به نفقه و اجرت المثل هم ادعایی ندارد. ضمنا موکله دارای گواهانی است.که در صورت لزوم معرفی میشوند خوانده در پاسخ اظهار داشت: سوابق کیفری مربوط به قبل از عقد است.و همسرم کاملا در جریان ان قرار داشت و حتی یکسال از حبس را در دوران عقد تحمل کردم پس از زندگی مشترک سابقه کیفری ندارم. و میتوانید استعلام نمایید ، همسرم را دوست دارم. و به همین دلیل ماشین را بنام او زدم هر چند که الان ان را فروختیم ، همسرم قبل از ازدواج خواستگار دیگری داشت که به من گفت ( صفحات ۱۱ و ۱۲ ) دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر و اعلام نموده است. ( ص۱۳ ) استعلام سوابق کیفری منعکس در صفحات ۱۴ و ۱۵ پرونده حاکی از ان است.که سوابق کیفری مربوط به سالهای قبل از عقد میباشد. داور زوج در نظریه مورخه ۹۸/۶/۹ اعلام نمود: زوج اعلام نمود شغلم یدک کش است.حاضرم شغلم را بخاطر همسرم عوض کنم اما حاضر به طلاق نمیباشم ( ص ۱۹ ) صفحه ۳۴ پرونده حکایت از سوابق کیفری زوج بعد از وقوع عقد دارد. و در جلسه ۹۸/۷/۱۰ دادگاه وکیل خواهان به این مساله اشاره نموده و اعلام نموده خوانده فرد شروری است.و موکله را تحت ازار و اذیت خود قرار میدهد در یکسال اخیر هیچ رابطه زناشویی با موکله نداشته است.در طول ۸ سال زندگی زناشویی بیشتر اوقات در منزل پدری خود بوده است.زوج بلحاظ اینکه زوجه قبل از عقد دارای خواستگار بوده به او تهمت و افترا میزند و به همین دلیل و به خیال ارتباط زوجه با خواستگار قبلی با خواستگار سابق موکله درگیری فیزیکی برقرار نموده است.در مجموع موکله در عسر و حرج قرار دارد. وکیل خوانده اظهارداشت موکل اینجانب در زمان عقد در زندان بسر میبرد و زمان قرار بازداشت هم به سالهای ۹۰ و ۹۱ در هر دو پرونده مربوط میشود. اما پس از شروع زندگی مشترک دیگر سابقه کیفری نداشته است.و در کمال سلامت زندگی میکند ( ص ۳۵ ) . داور زوجه نیز در نظریه مورخه ۹۸/۷/۱۶ اعلام نمود: باتوجه به اصرار زوجه به صدور طلاق ، صدور حکم طلاق را پیشنهاد می نمایم. ( ص ۳۸ ) زوج با تقدیم استشهادیه ای بامضای هشت نفر خطاب بدادگاه اعلام نموده است.که تحمل حبس در زمان عقد بوده و با شروع زندگی مشترک هیچگونه سابقه کیفری ندارد. ( ص ۴۳ ) در جلسه مورخه ۹۸/۸/۲۱ که با حضور وکلای طرفین و شخص زوجه تشکیل گردید.وکیل خواهان اظهارداشت: اظهارات وکیل خوانده خلاف واقع میباشد. زیرا تاریخ عقد سال ۹۰ و استعلام انجام شده ( ص ۳۴ ) شروع محکومیت زوج را ۹۱/۱۱/۲۳ پایان حبس را ۹۲/۵/۲۷ به جرم سرقت اعلام نموده یعنی ۱۸ ماه بعد از عقد محکومیت زوج شروع گردید.و محکومیت مجدد وی باتهام سرقت با ازار و ادم ربایی از مورخه ۹۲/۵/۲۷ و ۹۵/۵/۱۳ بوده است.که محکومیت دوم در زمان زندگی مشترک انها بوده علاوه بر این خوانده با چاقو موکله را تهدید مینماید. و اکثرا در منزل حضور ندارد. و رابطه زناشویی هم با هم ندارند. وکیل زوج در پاسخ اظهار نمود: پرینت مربوط به سابقه محکومیت به زوج داده شد و ایشان اظهار نمود همه اینها به قبل از عقد بر میگردد. و حتی در زمان وقوع عقد درحال تحمل کیفر بوده است.که اشتشهادیه هم گواه ان است. ( ص ۴۷ ) قاضی مشاور بدلیل انکه محکومیت به حبس زوج بعد از وقوع عقد بوده به تحقق شرط معتقد و تقاضای صدور دادنامه بر مبنای خواسته خواهان را به دادگاه پیشنهاد نموده است. ( ص ۴۸ ) دادگاه در تاریخ ۹۸/۸/۲۸ ختم رسیدگی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای نموده است: … از انجا که خواهان برای اثبات مدعای خود دلیل موثر و مدرک قابل قبول بدادگاه ارائه ننموده و سوابق کیفری زوج ارتکاب انها مربوط زمان قبل از ازدواج بوده و زوجه با علم به ان سوابق و وضعیت اجتماعی زوج حاضر به ازدواج با وی شده است.و باتوجه به عدم رضایت زوج به طلاق ، برخلاف نظریه مشاور محترم دادگاه دعوی خواهان را ثابت ندانسته و مستندا به مواد ۱۲۵۷ و ۱۱۳۳ قانون مدنی حکم به بطلان ان صادر و اعلام می نماید. ( ص ۵۰ ) وکیل زوجه به رای صادره اعتراض و پرونده جهت رسیدگی به تجدیدنظرخواهی ایشان بدادگاههای تجدیدنظر *ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *جهت رسیدگی ارجاع گردیده است. وکیل زوجه با تقدیم لایحه ای ضمن بیان مطالب گذشته اعلام نمود: موکله جهیزیه خود ر ا مسترد نموده و در یک پرونده ایراد ضرب و جرح بدلیل وساطت بستگان از شکایت کیفری خود صرفنظر نموده است. ( ص ۶۷ الی ۶۴ ) شعبه *در جلسه ۹۸/۱۱/۱۹ با حضور زوجه و زوج و همچنین وکیل زوجه تشکیل گردید.در این جلسه زوج خطاب بدادگاه اعلام نمود: همسرم اخلاق ندارد. و ذاتا فحاشی می کند تهمت میزند و می گوید شما انتخاب پدر و مادرم بودید نه انتخاب من. وکیل زوجه نیز مجددا سابقه کیفری زوج را مطرح نموده و اعلام نمود زوجه در عسر و حرج قرار دارد. وکیل زوج نیز اظهار نمود: مطالب خود را در دادگاه بدوی اعلام نمودم و قصد تکرار ندارم. موکلم بعد از زندگی مشترک هیچگونه سابقه کیفری ندارد. و زوجه از شرایط تحمل کیفر او مطلع و با این وصف مراسم عقد برگزار شد. ( صفحات ۶۸ و ۶۹ ) دادگاه در تاریخ ۹۸/۱۱/۱۹ قرار استماع شهود تعرفه شده توسط وکیل زوجه در جهت اثبات ادعای عسر و حرج موکل ایشان را صادر و اعلام نموده است. ( ص ۷۱ ) شهود حاضر در جلسه دادگاه مجموعا به ایراد و توهین و ایراد فحاشی و اینکه زوجین سه سال ( از سال ۹۰ الی ۹۳ ) نامزد بودند و پس از سه سال با هم عروسی کردند. و هم اکنون چهار سال است.که دارای زندگی مشترک میباشند شهادت دادند و یکی از سه شهود نواختی یک سیلی از سوی زوج به صورت زوجه را نیز شهادت داده است. ( صفحات۷۹ الی ۸۴ ) دادگاه تجدیدنظر درتاریخ ۹۹/۲/۸ ختم رسیدگی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای نموده است: … این دادگاه با توجه به اینکه یکبار سیلی زدن ( حسب اظهارخواهر زوجه ) و اینکه در رابطه با توهین و فحاشی و ضرب نیز بدون شکایت کیفری و اثبات ان و صدور حکم قطعی در مدت اعلامی زوجه از موارد عسر و حرج زوجه و تحقق شروط ضمن العقد نبوده و نیست ولی ضرب و جرح و اذیت و ازار مکرر میتواند موجب وحشت زوجه در ادامه زندگی شود. و از سویی استطلاع گواهان تعرفه به جزی ف. ز. ع. م. که خواهر زوجه بوده است.بطور دقیق نبوده است.و بیشتر شنیده ها را بیان داشتند و از سویی از ناحیه تجدیدنظر خواه ایراد موثری که موجبات بی اعتباری دادنامه معترض عنه را فراهم نیامده رای صادره مواجه با اشکال عمده قانونی نبوده ضمن رد تقاضای تجدیدنظر خواهی مستندا به ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عینا تایید مینماید. وکیل زوجه از رای صادره فرجامخواهی نموده و پرونده در این راستا بدیوانعالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم دیوان ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۲/۸ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه فرجامخواهی خانم م. ع. م. فرزند م. م. با وکالت خانم س. ب. م. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۲/۸ صادره از شعبه *به دلایل ذیل با بند ۳ از ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت دارد.: ۱ حسب ادعای زوجه شامل دو فقره محکومیت کیفری زوج مربوط به تاریخ بعد از وقوع عقد میباشد. و زوج مدعی است.که این محکومیت ها مربوط به قبل از وقوع عقد بوده است.و در حین رسیدگی نیز دقیقا مشخص نگردیده که تاریخ محکومیت ( نه شروع اجرای حکم ) براساس پرونده های مطرح در مراجع مربوطه مربوط به چه تاریخی است. دادگاه محترم با درخواست و مطالعه پرونده نسبت به ایضاح موضوع اقدام فرمایند. ۲ ایا زوج به زوجه اعلام نموده که پرونده های دیگری غیر از پرونده محکومیت در جریان رسیدگی قرار دارد. یا خیر؟ لذا دادنامه فرجامخواسته مطابق دلایل و ارائه شده در پرونده و برابر موازین قانونی صادر نگردیده است. لذا بلحاظ عدم رعایت اصول و قواعد دادرسی رای صادره دارای منفعت قانونی میباشد. ، با استناد به ماده مارالذکر و همچین ماده ۳۷۰ قانون مذکور رای فرجامخواسته نقض میگردد. و رسیدگی بعدی باستناد بند الف در ماده ۴۰۱ قانون دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به همان شعبه صادرکننده رای منقوض محول میگردد. تا باتوجه به موارد مذکور رای مقتضی را صادر فرمایند پس از گزارش مورخ ۹۹/۶/۱۷ عضو ممیز شعبه رای شماره *مورخ ۹۹/۲/۸ صادره از شعبه *بجهت نقص در انجام تحقیقات لازم پیرامون سوابق کیفری زوج ، توسط هیات محترم شعبه نقض و پرونده جهت رسیدگی بعدی باستناد بند الف از ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی به همان شعبه صادر کننده رای منقوض محول گردیده است.تا با توجه به موارد مذکور در رای این شعبه بررسیهای لازم معمول و رای مقتضی را صادر فرمایند ( ۱۰۷ ) شعبه مرجوع الیه با وصول پرونده وقت رسیدگی تعیین و به زوجه اعلام نمود تا نسبت به اعلام شماره کلاسه پرونده های کیفری زوج که بعد از وقوع عقد محکومیت یافته است.را اعلام نمایند. ( ۱۱۰ ) به حکایت از صفحه ۱۱۱ پرونده زوجه نسبت به معرفی سه پرونده کیفری با موضوعات سرقت ، ادم ربایی و ایراد و ضرب و جرح عمدی اقدام نموده است. دادگاه نسبت به اخذ و مطالعه پرونده های مربوطه اقدام نموده است. ( ۱۱۳ الی ۱۳۰ ) و رییس شعبه *گزارش مشروحی را جهت اطلاع شعبه محترم بشرح صفحات ۱۳۱ الی ۱۳۴ ) ارسال نموده است.دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۲/۳۰ ختم رسیدگی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای نموده است: پس از وصول پرونده های کیفری مشخص شدکه زمان طرح شکایت در سال ۹۵ ( بعد از وقوع عقد ) بوده و با عنایت به اینکه مدت مدیدی است.که زوجین جدا از یکدیگر زندگی می کنند که این امر توالی فاسده متعددی برای طرفین دارد. و همین امر موجبات کراهت شدید را فراهم نموده و ادامه این وضعیت غیر از بلاتکلیفی و سردرگمی و تلاطم روحی و اسیب های فردی و اجتماعی نتیجه دیگری ندارد. وباتوجه به اینکه زوجه حاضر شد پانصد سکه از ششصد سکه مهریه خود را در قبال طلاق بذل نماید. و همچنین محرز شدن تخلف زوج حداقل از بند نهم از شروط ضمن عقد و کراهتی که حکایت از عسر وحرج زوجه دارد. مستندا به ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن پذیرش تجدیدنظرخواهی وبا نقض دادنامه بدوی طبق مواد ۳۱ ۲۹۲۸۲۷۲۶و ۲۴ قانون حمایت خانواده و ایه شریفه ۷۸ سوره مبارکه حج و مواد ۱۱۱۹٫۱۱۲۰ و ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره ماده ۱۱۳۳ و بند ۳ ماده ۱۱۴۵ قانون مذکور ضمن صدور حکم به احراز تحقق وکالت زوجه در طلاق ، حکم به الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه در دفاتر رسمی طلاق کشور صادر واعلام می نماید. ( ۱۵۰ ) از رای صادره توسط زوج و وکیل ایشان فرجامخواهی گردیده و پرونده در این رابطه به دیوانعالی کشور ارسال و باتوجه به سبق ارجاع جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره*مورخ ۱۴۰۰/۲/۳۰ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی متن رأی فرجامخواهی اقای م. م. ع. ش. فرزند ق. با وکالت اقای م. ع. ن. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۲/۳۰ صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی شماره *مورخ ۹۸/۸/۲۸ صادره از شعبه *تخلف زوج از بند نهم شروط ضمن عقد نکاح و همچنین عسر و حرج زوجه را محرز دانسته و ضمن صدور حکم به احراز تحقق وکالت زوجه در طلاق به زوجه اجازه داده است.تا به یکی از دفاتر رسمی طلاق مراجعه و با استفاده از وکالت تفویضی ازناحیه زوج بموجب بند ب از شرایط ضمن عقد نکاح با بذل پانصد سکه از ششصد سکه مهریه در قبال طلاق اقدام نماید. با هیچیک از شقوق مندرج در ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی انطباق ندارد. ، دادنامه فرجامخواسته برابر مقررات قانونی صحیحا صادرگردیده است.و از ناحیه فرجامخواه و وکیل ایشان نیز مطلب مستند و مدللی که موجب نقض گردد. ابراز نگردیده است ، از جهت رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز ایرا