رابطه بذل مهریه و کراهت زوجه

خلاصهٔ رأی

پیام: درخواست طلاق توسط زوجه در صورت بذل تمام حقوق قانونی از جانب وی که بیانگر کراهت از زوج است؛ قابل پذیرش است.

متن کامل

رابطه بذل مهریه و کراهت زوجه Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: رابطه بذل مهریه و کراهت زوجه پیام: درخواست طلاق توسط زوجه در صورت بذل تمام حقوق قانونی از جانب وی که بیانگر کراهت از زوج است؛ قابل پذیرش است. عنوان: رابطه اجازه ازدواج مجدد و کراهت زوجه پیام: اخذ اجازه ازدواج مجدد دلالت بر عدم تمایل واقعی زوج به ادامه زندگی دارد ولو اینکه اقدام به ازدواج مجدد نکرده باشد. مستندات: ماده 1146 قانون مدنی - شماره دادنامه قطعی : 9309982515100914 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/08/25 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی خانم الف. پ. به طرفیت آقای م. ص.و. نسبت به دادنامه شماره 01111-93/9/19 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم که در تأیید و استواری دادنامه شماره 1350-93/8/20شعبه پانزدهم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان قم مشعر بر صدور حکم بر بی حقی دعوی فرجامخواه به طرفیت فرجامخوانده به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ کراهت و عسروحرج صادر گردیده است، موجه و در خور پذیرش است زیرا اولاً علیرغم آنکه عقد نکاح در تاریخ 89/7/29 منعقد گردیده، زوج نتوانسته است زمینه زندگی مشترک را که توأم با تفاهم و عشق و علاقه باشد فراهم نماید و زوجه با اعلام کراهت شدید و تنفر از زوج حاضر به زندگی مشترک نشده است ثانیاً زوجه با بذل تمامی حقوق قانونی و مهریه خویش و با ادعای کراهت از زوج، حاضر به ادامه زندگی با زوج نشده و گذشت حدود چهار سال از عقد آنان و عدم تمایل زوجه به زندگی و مخاطراتی که چنین وضعیتی را تهدید می کند. زمینه ایجاد عسروحرج را فراهم آورده است ثالثاً به موجب آیه شریفه 129 از سوره مبارکه نساء و نهی آن از معلقه و بلا تکلیف شدن زوجه با توجه به وضعیتی که زوجه دارد مبین وجود نوعی از عسروحرج است که زوجه دچار آن شده است رابعاً علیرغم ادعای زوج مبنی بر تمایل به زندگی و اصرار او به ادامه زندگی با زوجه این ادعا منافی با اخذ اجازه ازدواج مجدد بوده و این امر دلالت بر عدم تمایل واقعی به ادامه زندگی دارد خامساً با توجه به اینکه فرجامخواه اصرار به جدایی از زوج دارد و بر همین مبنا همه حقوق قانونی خویش را بذل کرده است. صدور حکم دادگاه بر بی حقی او در طرح دعوی، علاوه بر اینکه مشکلی از زندگی طرفین را حل نکرده است بلکه نمی تواند تمایل زوجه به زندگی مشترک را که اساساً باید مبتنی بر عشق و علاقه و امید به زندگی و آینده باشد فراهم نماید بنابراین به نظر می رسد در چنین حالتی عسروحرج که نوعاً قابل تحمل نیست عارض گردیده است از این رو و مستنداً به مواد 366و370و371و396 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم هم عرض دادگاه محترم صادر کننده دادنامه فرجامخواسته ارجاع می گردد. شعبه 15 دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون و عضو معاون جعفر قدیانی - مرتضی شریفی - سید صالح سجادی رأی شعبه دیوان عالی کشور در این پرونده آقای م. ا. به وکالت از الف. پ. به طرفیت آقای م. ص. به خواسته طلاق خلع طرح دعوی نموده و در دادخواست که در مورخه 93/6/10 در دادگستری قم به ثبت رسیده وکیل ذکر نموده، موکل طبق عقدنامه پیوست همسر قانونی و شرعی خوانده می باشد که در مورخه 1389/7/29 ازدواج نموده اند لیکن پس از چند ماه به دلایل ناامنی و سوء رفتار، موکل حاضر نیست با خوانده زندگی کند و چند سال است که جدا از هم هستند و با توجه به کراهت شدید موکل نسبت به خوانده و عدم امکان سازش و خوف وقوع فساد اکنون موکل در عسروحرج شدید قرار گرفته است و تقاضای رأی مقتضی نموده است. پرونده به شعبه 15 دادگاه خانواده قم ارجاع و دستور تعیین وقت داده شده است. با ابلاغ وقت رسیدگی، جلسه دادگاه در مورخه 93/7/26 تشکیل و خوانده آقای م. صادقی حضور یافته لیکن خواهان و وکیل وی علیرغم ابلاغ وقت حضور نیافته اند. خوانده اظهار داشته: من نمی خواهم همسرم را طلاق دهم به خدا همسرم را خیلی دوست دارم. کمک کنید انشاءالله اختلاف برطرف گردد من تعمیرکار مبل هستم پروانه کسب دارم و درآمدم خدا را شکر بد نیست و هیچگونه مشکلی از جهت اخلاق و رفتار ندارم. با اینکه اذن ازدواج مجدد از دادگاه گرفته ام لکن اقدام به ازدواج مجدد نکرده ام. و منتظر هستم همسرم برگردد زندگی کند ایشان هیچگونه دلیل و مدرکی بر اینکه من اخلاق ورفتارم خوب نباشد ندارد. خواهان و وکیل وی با تأخیر در جلسه دادگاه حاضر شده اند. خواهان خانم الف. پ. اظهار نموده در سال 1389 با مهریه 305 عدد سکه تمام بهار آزادی با خوانده ازدواج کرده ام و از نظر من نیز نزدیکی در دوران عقد بستگی صورت نگرفته است شوهرم انتظار داشت من به وی زنگ بزنم و تحت فرمان پدر و مادرش است کسی که تحت فرمان پدر و مادرش است من چطور با ایشان زندگی کنم و شوهرم را اصلاً دوست ندارم. می توانست یک کاری بکند که نظر مرا عوض کند لکن این کار را نکرده است. لذا همه حق و حقوق خودم را در قبال طلاق می بخشم و بذل می کنم تا طلاق خودم را بگیرم. خوانده نیز اظهار داشت مراسم عروسی برگزار نکرده ایم لیکن نزدیکی صورت گرفته است. و حق حبس که وی ادعا می کرد رد شده است من همسرم را دوست دارم. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. زوج دو فقره دادنامه قطعی در خصوص الزام به تمکین زوجه و اجازه ازدواج مجدد خود را ارائه داده که اعتراض زوجه در هر دو دادنامه در مرحله تجدیدنظر نیز رد گردیده است. وضّم پرونده می باشد. با تعیین و معرفی داور طرفین، آقای م.ی. داور زوجه طی لایحه ثبت شده مورخه 93/8/15 دفتر دادگاه (صفحه 51 پرونده) اعلام نموده «با عنایت به اینکه بیش از 4 سال از تاریخ عقد طرفین می گذرد ایشان نتوانسته اند به تفاهم و اتفاق نظر در خصوص ادامه این رابطه زوجیت برسند بلکه روز به روز اختلافات ما بین آنها بیشتر و حادتر گردیده و طی این مدت زوجه کراهت شدید از زوج پیدا نموده و زوج هم متاسفانه نتوانسته اقدام موثری جهت جلب رضایت مشارالیها بنماید و با توجه به اینکه زوجه دوشیزه می باشد بنابراین نظر به عدم امکان سازش بین طرفین اعلام می دارم. آقای م. ج. داور زوج طی نظریه مورخه 93/8/19 (صفحه 52 پرونده) اعلام نموده « زوج فردی شاغل، متعهد،توانمند برای اداره زندگی می باشد از نظر روحی و روانی مشکلی ندارد و همسرش را دوست دارد به نظر من دخالت مستمر اطرافیان درتصمیم گیری زوجه باعث شده روند اختلافات تشدید یابد. زوجه دلایل قانع کننده ای برای جدایی ندارد لذا تقاضای صدور حکم جهت صلح و سازش نموده و اعلام کرده طلاق به صلاح طرفین نمی باشد.»; شعبه 15 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان قم طی دادنامه شماره 101350 مورخه 93/8/20 دعوی خواهان را وارد ندانسته و حکم بر بی حقی ایشان صادر نموده است دادنامه ابلاغ و آقای م. ا. به وکالت از زوجه اعتراض نموده است و شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم به موجب دادنامه شماره 101111 مورخه 93/9/19 با رد اعتراض، دادنامه بدوی را تائید نموده است. دادنامه در مورخه 93/9/15 به وکیل زوجه ابلاغ گردیده و زوجه در مورخه 93/10/15 نسبت به دادنامه فرجام خواهی خود را تقدیم و به ثبت رسانده است. زوجه در لایحه فرجامی چنین آورده است «از تاریخ عقد بیش از چهار سال می گذرد از همان ماه های اول به جهت بد اخلاقی و بد رفتاری و عدم تعادل روحی و روانی وی و کراهت شدیدی که اینجانب نسبت به وی داشته ام و احساس ناامنی و ترس که در کنارش داشته ام حدود چهار سال است جدا از هم هستیم با توجه به مسئله فوق اینجانب واقعاً در عسروحرج هستم و به هر طریق قصد طلاق دارم حتی با بخشش کلیه حقوقم ولی میسّر نمی شود و دادگاه هم متاسفانه وضعیت مرا درک نمی کند چنانچه مساعدت نکنید و طلاق صورت نگیرد خوف به فساد افتادن من با وجود جوان بودن و نیاز به زندگی مشترک سالم و امن وجود دارد و مطمئناً شما قضات خواهان آن نیستید. از شما می خواهم با نقض دادنامه ترتیبی دهید خانواده های طرفین در حضور دادگاه بیایند واقعیت امر روشن شود. و متوجه شوند سازگاری نیست و کراهت شدید و عسروحرج برایم وجود دارد. هیچ علاقه ای به فرجامخوانده ندارم و از او وحشت دارم چرا نباید دادگاه اسلامی راه حلی برایم پیدا کند. زوج (آقای م. ص.و. ) در پاسخ به فرجام خواهی زوجه اعلام نموده حاضر به طلاق همسرش نیست، همسرش را دوست دارد و می خواهد به زندگی مشترک ادامه دهد مطالب گفته شده از ناحیه همسرش دائر بر ترس از وی فاقد دلیل و صرفاً القاء خانواده و اطرافیان می باشد. و اینکه همسرش هیچگونه دلیلی بر ادعای خود از جهت سوءرفتار،بداخلاقی،ترس و ... ارائه نداده است و سوابق وی در محیط کسب و کار و صنف آشکار می باشد و نهایتاً تقاضای رد فرجامخواهی را نموده است. گزارش پرونده در تاریخ فوق توسط عضو ممیز اوراق پرونده سید محمود تولیت با حضور هیأت شعبه قرائت گردید.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای سید محمود تولیت عضوممیز و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 10111-93/9/19 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور خلاصه جریان پرونده در مقدمه دادنامه شماره 500014 مورخه 94/2/2 صادره از این شعبه وجود دارد. که نهایتاً دادنامه فرجامخواسته نقض و جهت رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع گردیده است.»; با اعاده پرونده به دادگستری استان قم، به شعبه پنجم تجدیدنظر جهت رسیدگی ارجاع گردیده و جلسه رسیدگی در مورخه 94/3/6 با حضور طرفین و وکیل زوجه تشکیل گردیده است. خانم پ. ( زوجه ) بدواً اظهار داشته در سال 89 با آقای ص.و. ازدواج کرده و تاکنون زندگی مشترک را شروع نکرده و مواقعه صورت نگرفته است و علت درخواست طلاق عدم تمایل شوهرم به زندگی مشترک بوده و من هم حاضر به زندگی مشترک نیستم زیرا شوهرم اختلالات روانی دارد. سوء رفتار داشته و استقلال مالی ندارد وکیل زوجه ( آقای م. ا. ) اظهار داشته همانطور که در دادگاه بدوی و تجدیدنظر شعبه یک و در فرجامخواهی مطرح شده موکله نسبت به شوهرش به دلایل بدرفتاری و عدم امنیت و عدم تفاهم کراهت شدید دارد و هرگز نمی تواند با وی زندگی کند و با توجه به گذشت بیش از چهار سال از زمان عقد هنوز شوهرش نتوانسته ترتیبی برای جلب رضایت وی بدهد که حاکی از ناتوانی وی برای زندگی مشترک است. لذا طبق موازین قانونی و بند 2 عقدنامه درخواست طلاق دارد. در ادامه زوجه اظهار داشته نسبت به مهریه اقدام کردم تاکنون یازده سکه از 305 عدد سکه مهریه را دریافت کردم مهریه را می بخشم و آنچه را گرفته ام بر می گردانم و هر حق و حقوقی دارم می بخشم. زوج در دفاع اظهار داشته هیچگونه اذیتی نداشته با هم به مسافرت به دهات رفته ایم و یکسال و دو ماه به خانه ایشان می رفتم و شب با هم می خوابیدیم. من کاری نکردم. ایشان رابطه اش قطع شد مادرم و داماد خود را فرستادم که خانم را بیاورند که بعد برادرش گفت حقی به خواهرم نداری و مرا زد و برادرش محکوم به دیه شلاق شد حکم تمکین گرفتم بر فرض که حق و حقوقش را ببخشد طلاق نمی دهم. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام کرده و به موجب دادنامه شماره 500226 مورخه 94/3/7 چنین رأی داده است. « درخصوص تجدیدنظرخواهی خانم الف. پ. فرزند ح. با وکالت آقای م. ا. از دادنامه شماره 1350 مورخه 93/8/20 در پرونده کلاسه 914 شعبه 15 دادگاه عمومی قم که حسب آن نسبت به دعوی تجدیدنظرخواه به طرفیت آقای م. ص. فرزند ن. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت طلاق به خاطر سوء اخلاق و رفتار زوج و تحقق عسر و حرج زوجه رأی بر بیحقی صادر شده که طبق دادنامه شماره 1111 مورخه 93/9/19 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قم رأی مذکور تأیید گردیده که پس از فرجامخواهی طبق دادنامه شماره 14 مورخه 94/2/2 شعبه 15 دیوانعالی کشور نقض و جهت رسیدگی مجدد به این شعبه ارجاع گردیده ایرادات شعبه 15 دیوانعالی کشور این است که زوج از تاریخ 89/7/29 تاکنون نتوانسته زمینه زندگی مشترک را که توأم با تفاهم و علاقه باشد فراهم کند و زوجه با اعلام کراهت شدید و تنفر از زوج حاضر نشده با زوج زندگی کند که زوجه تمام مهریه اش را حاضر شده بذل کند و زمینه ایجاد عسر و حرج را زوج فراهم آورده و اینکه زوج با درخواست اجازه ازدواج مجدد عدم تمایل خود را به زندگی مشترک اعلام داشته و به نظر می رسد در چنین حالتی عسر و حرج که نوعاً قابل تحمل نیست عارض گردیده و این دادگاه به تمام موارد مذکور و ایرادات شعبه 15 دیوانعالی کشور رسیدگی نموده طبق مفاد صورتجلسه مورخه 94/3/6 که از اظهارات طرفین استفاده میشود زوجه موجب ترک مراوده با شوهرش شده ضمن اینکه زوج چندین بار برای ادامه زندگی مشترک آمادگی خود را توسط بستگان اعلام داشته و زوجه سوء رفتاری از زوج که موجب عسر و حرج او باشد عنوان ننموده است که بر همین اساس مطالبه نفقه از ناحیه زوجه رد شده و درگیری زوج با پدر و برادرهای زوجه بوده و زوج جهت ادامه زندگی مشترک اعلام نموده منزل مستقل با وسایل زندگی داشته و دارد و خلاصه زوج خانمش را کالمعلقه قرار نداده است و نمی دهد بلکه زوجه موجب آن است به شرحی که در صورتجلسه مذکور این دادگاه منعکس گردیده. علیهذا براساس ماده 358 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را تأیید می نماید. دادنامه در مورخه 94/3/11 به خانم الف. پ. ابلاغ و مشارالیها در مورخه 94/3/28 با تقدیم دادخواست فرجامخواهی خود را به ثبت رسانده است. در لایحه فرجامی زوجه آمده 1- همانطور که بارها گفته ام نسبت به فرجامخوانده کراهت شدید دارم و بیش از چهار سال از زمان