رأی وحدت رویه شماره ۸۱۱
شمارهٔ آرای-وحدت-رویه-811 — دیوان عالی کشور
خلاصهٔ رأی
در صورتی که زوجه تمکین ننماید و حکم الزام به تمکین صادر شده باشد، دادگاه میتواند نسبت به کاهش نفقه اقدام نماید اما نفقه معوقه قبل از صدور حکم تمکین قابل مطالبه است.
متن کامل
بسمهتعالی رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور شماره ۸۱۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۱۸ موضوع: نفقه زوجه ناشزه و امکان کاهش نفقه در صورت صدور حکم الزام به تمکین خلاصه جریان پرونده: در پروندههای متعددی دادگاههای خانواده پس از صدور حکم الزام زوجه به تمکین و عدم اجرای حکم توسط زوجه، در مورد حق کاهش نفقه یا قطع نفقه توسط زوج اختلاف نظر داشتند. استدلال هیأت عمومی: ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی مقرر میدارد: «هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند مستحق نفقه نخواهد بود.» این ماده حکم صریحی در مورد زوجه ناشزه دارد. سکوت زوجه در برابر حکم الزام به تمکین، ناشزه بودن وی را مستمر میسازد. با این حال به دلیل مصالح خانواده و فرصت اجرای حکم توسط زوجه، دادگاه میتواند بین نشوز زوجه و کاهش نفقه تفاوت قائل شود. اما در هیچ حالتی دادگاه نمیتواند زوج را ملزم به پرداخت نفقه کامل به زوجه ناشزهای که حکم الزام به تمکین علیهش اجرا نشده کند. رأی هیأت عمومی: زوجهای که بدون مانع مشروع از تمکین امتناع میکند ناشزه بوده و مستحق نفقه نیست. در صورت صدور حکم الزام به تمکین و عدم اجرای آن، دادگاه میتواند نسبت به کاهش یا توقف نفقه اقدام نماید. اما نفقه در هیچ حالتی به کمتر از آنچه صرفاً برای معاش ضروری است کاهش نمییابد تا موجب ضرر جسمانی زوجه نشود. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری لازمالاتباع است. رئیس هیأت عمومی دیوان عالی کشور