رأی شعبه ۲۱ دیوان عالی کشور
شمارهٔ رأی-شعبه-21-دیوان — شعبه ۲۱ دیوان عالی
خلاصهٔ رأی
مالکیت منافع عین مرهونه با راهن است و راهن حق انتفاع از عین مرهونه را دارد مادام که به حقوق مرتهن خللی وارد نشود.
متن کامل
بسمهتعالی رأی شعبه ۲۱ دیوان عالی کشور موضوع: حق انتفاع راهن از عین مرهونه و حدود آن خلاصه پرونده: راهن (مالک ملک مرهون) تقاضا داشت از ملک مرهون استفاده نماید. مرتهن (بانک طلبکار) مانع از سکونت راهن در ملک شده بود. دادگاهها در مورد حق استفاده راهن از ملک مرهون اختلاف نظر داشتند. استدلال شعبه: مطابق ماده ۷۸۶ قانون مدنی، رهن در ید مرتهن امانت است. اما این امانت به معنای محرومیت راهن از تمام حقوق مالکانه نیست. ماده ۷۹۰ قانون مدنی مقرر میدارد که وقتی مال مرهون عین معین باشد، رهن منافع آن را هم شامل میشود اما انتفاع راهن از آن مانع استیفای حق مرتهن نمیشود. منافع عین مرهونه به راهن تعلق دارد زیرا رهن تملیک منافع نیست. مرتهن تنها حق تقدم در استیفای طلب از محل فروش عین مرهونه را دارد. تا زمانی که راهن از ملک استفاده میکند بدون اینکه ارزش ملک را کاهش دهد یا از دسترس خارج کند، حق مرتهن مخل نمیشود. رأی شعبه: مالکیت منافع عین مرهونه با راهن است و راهن میتواند از منافع آن استفاده نماید مادام که استفاده مزبور به حقوق مرتهن خللی وارد نسازد. مرتهن نمیتواند راهن را از انتفاع ملک مرهون منع کند مگر اینکه اثبات نماید این استفاده ارزش وثیقه را کاهش میدهد. رأی دادگاه تجدیدنظر که مرتهن را در منع استفاده راهن محق دانسته نقض میشود. رئیس و مستشار شعبه ۲۱ دیوان عالی کشور