رأی شعبه ۱۲ دیوان عالی کشور
شمارهٔ رأی-شعبه-12-دیوان — شعبه ۱۲ دیوان عالی
خلاصهٔ رأی
فسخ نکاح به علت عیوب زوج مستلزم اثبات وجود عیب قبل از عقد نکاح و جهل زوجه نسبت به آن است.
متن کامل
بسمهتعالی رأی شعبه ۱۲ دیوان عالی کشور موضوع: شرایط فسخ نکاح به علت عیوب موجود در زوج خلاصه پرونده: زوجه دعوای فسخ نکاح را به علت وجود عیب جنسی در زوج مطرح نموده بود. زوج مدعی بود که اولاً عیب مزبور پس از عقد نکاح ایجاد شده و ثانیاً زوجه در ابتدا با علم به عیب ازدواج کرده است. دادگاه بدوی دعوا را رد کرد. دادگاه تجدیدنظر رأی بدوی را نقض و حکم فسخ صادر کرد. پرونده در دیوان عالی مطرح شد. استدلال شعبه: ماده ۱۱۲۲ قانون مدنی عیوب موجب فسخ نکاح از ناحیه زوجه را برمیشمرد از جمله: عنن، خصاء، مقطوع بودن آلت تناسلی. ماده ۱۱۲۳ همین قانون تصریح دارد که این عیوب باید در حال عقد موجود بوده باشند. اگر عیب پس از عقد حادث شده باشد، حق فسخ نسبت به آن وجود ندارد. همچنین ماده ۱۱۲۶ مقرر میدارد که هر گاه یکی از طرفین با علم به وجود عیب اقدام به نکاح کند، بعداً حق فسخ به علت همان عیب را ندارد. لذا شرایط فسخ نکاح عبارتند از: وجود عیب هنگام عقد، جهل طرف ذینفع از عیب هنگام عقد، و اعمال خیار در فوریت عرفی پس از اطلاع از عیب. رأی شعبه: فسخ نکاح به علت عیب موجود در زوج منوط به احراز دو شرط است: اول اینکه عیب در حال انعقاد عقد نکاح موجود بوده باشد، دوم اینکه زوجه در هنگام عقد از وجود عیب مزبور جاهل بوده باشد. بار اثبات وجود عیب در زمان عقد و جهل زوجه بر عهده مدعی فسخ (زوجه) است. با عدم احراز این شرایط، حکم دادگاه تجدیدنظر نقض و رأی بدوی تأیید میشود. رئیس و مستشار شعبه ۱۲ دیوان عالی کشور