رأی دادگاه - شرط فاسخ و انفساخ خودکار قرارداد

شمارهٔ 1403/08/567 — شعبه ۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

خلاصهٔ رأی

شرط فاسخ در قرارداد معتبر بوده و در صورت تحقق شرط، قرارداد خودبه‌خود منفسخ می‌شود بدون نیاز به حکم دادگاه.

متن کامل

بسمه‌تعالی رأی شعبه ۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران موضوع: شرط فاسخ و انفساخ خودکار قرارداد خلاصه پرونده: در یک قرارداد ملکی شرط شده بود که اگر خریدار ظرف ۶۰ روز کل ثمن را پرداخت نکند، قرارداد خودبه‌خود منفسخ می‌شود. خریدار در روز ۶۱ پرداخت کرد. استدلال دادگاه: ماده ۲۴۴ قانون مدنی در خصوص شرط فاسخ (انفساخ) صریح است. این شرط موجب می‌شود قرارداد پس از تحقق شرط بدون نیاز به هیچ اقدام اضافی منفسخ شود. طرفین یک قرارداد می‌توانند شرایطی تعیین نمایند که با تحقق آن قرارداد خودبه‌خود منفسخ گردد. این نوع شرط با اصل آزادی قراردادی سازگار است. تفاوت اساسی بین شرط فاسخ و خیار این است که خیار نیاز به اعمال (اعلام فسخ) دارد اما شرط فاسخ انفساخ را به خودی خود تحقق می‌بخشد. در پرونده مزبور پرداخت ثمن در روز ۶۱ (یک روز پس از مهلت) صورت گرفته. نمی‌توان تأخیر یک‌روزه را نادیده گرفت زیرا قرارداد صریحاً مدت ۶۰ روز مقرر کرده است. رأی دادگاه تجدیدنظر: با توقف عدم پرداخت ثمن در روز ۶۱، شرط فاسخ محقق شده و قرارداد خودبه‌خود منفسخ است. خریدار می‌تواند مبالغ پرداختی قبلی را مسترد کند. رئیس و مستشار شعبه ۸ دادگاه تجدیدنظر تهران