دعوی طلاق زوجه به دلیل عسروحرج ناشی از ضرب و شتم

خلاصهٔ رأی

زیرا این استدلال که به صرف یکبار ضرب و شتم سوءرفتار محقق نمی شود، با توجه به آثار اجتماعی آن خود نوعی تجویز سوء رفتار و خشونت است و فاقد مبناء قانونی و شرعی است.

متن کامل

دعوی طلاق زوجه به دلیل عسروحرج ناشی از ضرب و شتم Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: دعوی طلاق زوجه به دلیل عسروحرج ناشی از ضرب و شتم پیام: در دعوی طلاق، جهات اثبات سوء رفتار زوج، ارائه دلیل برای یکبار ایراد ضرب و شتم نیز دادگاه را مکلف به تحقیق پیرامون موضوع می کند. زیرا این استدلال که به صرف یکبار ضرب و شتم سوءرفتار محقق نمی شود، با توجه به آثار اجتماعی آن خود نوعی تجویز سوء رفتار و خشونت است و فاقد مبناء قانونی و شرعی است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9409970907201224 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/10/23 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9209980215102372 شماره دادنامه : 9409970907201224 تاریخ : 1394/10/23 خلاصه جریان پرونده الف ـ در تاریخ 1392/11/15 خانم زینب پ. باستناد تصاویر سند ازدواج شماره 5264 مورخ 1390/9/4 و کارت شناسایی ملی دادخواستی بخواسته طلاق بطرفیت آقای ص. ج. تقدیم و چنین توضیح داده است به موجب سند ازدواج که تصویر آن پیوست دادخواست تقدیم گردیده در تاریخ 1390/9/4 با خوانده ازدواج نموده و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشم . لذا با توجه به اینکه مطابق شرط ضمن عقد نکاح عسر و حرج حق درخواست طلاق دارم . ب ـ آقای علی ج. بوکالت از آقای ص. ج. باستناد تصویر سند ازدواج ـ وکالتنامه دادخواستی بخواسته الزام به تمکین بطرفیت خانم زینب پ. تقدیم و توضیح داده است موکل اینجانب به تاریخ 90/9/4 به موجب سند نکاحیه پیوست در دفتر ازدواج شماره 51 تهران با تعیین مهریه 414 عدد سکه تمام بهار آزادی با خانواده محترمه ازدواج نموده اند بنابر اظهارات موکل ، مع الأسف در اثر دخالت دیگران ، مشارالیها از مورخ 92/10/4 بدون عذر شرعی و قانونی نسبت به تکلیف خود مبنی بر تمکین و تبعیت از موکل امتناع می نماید و علیرغم تهیه مسکن و امکانات مورد نیاز برای زندگی مشترک در نشانی اعلامی و مراجعات مکرر موکل ، خانواده ایشان و ریش سفیدان فامیل ، خوانده محترمه حاضر به بازگشت به زندگی مشترک نبوده و از انجام تکلیف قانونی و شرعی خویش مبنی بر تمکین از موکل اینجانب استنکاف می ورزد لذا با تقدیم این دادخواست مستنداً به مواد 1102 ، 1103 و 1114 قانون مدنی ، صدور حکم بر الزام خوانده به تمکین از موکل مورد تقاضا می باشد هر دو پرودنه جهت رسیدگی به شعبه 241 دادگاه خانواده تهران ارجاع می گردد . آقایان محمد صدرا ح. زاده و مهدی زارعی با تقدیم وکالتنامه ای خود را بعنوان وکیل زوجه معرفی می کنند . شعبه مذکور در تاریخ 1392/11/30 با حضور طرفین و وکلای آنان تشکیل جلسه می دهد . زوجه اظهار داشت اینجانب به همراه همسرم در منزل پدرم ( مستقل ) زندگی می کردیم تا یک ماه گذشته که همسرم مرا مورد ضرب و جرح قرار داده و نفقه پرداخت نمی کند من امنیت جانی ندارم با او زندگی کنم . وکیل وی اظهار داشت زوج از ابتدای عروسی تا 92/10/4 در منزل پدر موکله زندگی می کرده اند اولاً ـ زوج بیکار است ثانیاً ـ دلیلی بر اینکه زوج مسکن مستقلی تهیه کرده باشد ارائه ننموده است از دادگاه تقاضا دارم در این خصوص تحقیق به عمل آید . ثالثاً ـ موکله بنا به گزارش پزشکی قانونی چند مورد حارصه در بدن دارد بنابراین فاقد امنیت جانی می باشد . رابعاً ـ خود زوج در کلانتری اقرار کرده است که مواد مخدر مصرف می کند و زوج از زمان عروسی بیکار بوده و مخارج زندگی آنها را یا خانواده دختر و یا خانواده زوج پرداخت می کرده اند و پرونده ایراد ضرب و جرح عمدی در شعبه 13 بازپرسی 921101 می باشد . سپس زوج در پاسخ اظهار داشت اینجانب اعتیاد به مواد مخدر ندارم من همسرم را کتک کاری نکرده ام من مسکن مستقل در شهریار تهیه کرده ام . وکیل زوج اظهار داشت موکل بیکار نبوده با باجناق خودش کار می کرده است موکل به هیچ وجه اعتیاد به مواد مخدر ندارد و حاضر است هر گونه آزمایشی که در نظر دادگاه باشد انجام دهد موکل زوجه محترمه را کتک کاری نکرده است و بنا به گفته خودش موکل با برادر زوجه درگیری فیزیکی ظاهراً داشته و برادر زوجه شیشه منزل را تخریب کرده و زوجه بین موکل و برادر خودش گیر افتاده و شاهد در این مخمصه مصدوم شده است می توانید اظهارات طرفین را در پرونده استنادی مطالعه بفرمائید علی ایحال در حال حاضر موکل مسکن مستقل با اثاث البیت تهیه کرده است و می توانید در این خصوص دستور تحقیقات صادر فرمائید . موکل همسرش را دوست دارد و به هیچ وجه حاضر به طلاق وی نمی باشد . دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر می کند داور زوجه طی نظریه پیوست ( ص 11 پرونده ) نظر می دهد بنظر اینجانب امکان ادامه این زندگی میسر نمی باشد . مجدداً داوران زوجین بشرح نظریه ضمیمه ( ص 12 پرونده ) نظرات خود را به دادگاه تقدیم نموده اند دادگاه پرونده استنادی کلاسه 930285 شعبه 1153 دادگاه عمومی جزایی شهید مطهری تهران را مطالبه و خلاصه آن را در پرونده درج می کند ( ص 21 پرونده ) و وضیح می دهد بموجب پرونده قرار مجرمیت زوج به نگهداری آلت استعمال مواد مخدر ( 85 سانت ترایک ) صادر گردیده است و بموجب دادنامه شماره 0868 ـ 93 حکم به محکومیت زوج به پرداخت یک درصد دیه کامل بابت جراحت آرنج دست راست دو مچ دست راست و یک درصد دیه کامل بابت جراحت قدام گردن و قفسه سینه ،1/5 هزارم دیه کامل بابت سرخ شدگی قدام گردن و انگشت دست راست و سه هزارم دیه کامل بابت کبودی بازوی چپ و بازوی راست در حق زوجه خانم زینب پ. صادر گردیده است . ( تصویر دادنامه مذکور نیز ضمیمه شده است ) وکیل زوجه طی لایحه ثبت شده شماره 87 ـ 1394/1/25 ضمن توضیحاتی به دادگاه اعلام می کند که به لحاظ عسر و حرج و بلحاظ کراهت از زوج زوجه حاضر به بذل 300 سکه از مهریه مافی القباله در قبال ثبت طلاق می باشد . دادگاه پس از دعوت مجدد طرفین و استماع اظهارات بعدی آنان و وکلای آنان بشرح صورتجلسه مورخ 94/10/25 و 94/4/8 ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 590 ـ 1394/4/9 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات خواهان و وکیل وی چنین رأی می دهد : نظر به مجموع اوراق و محتویات پرونده و احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین بواسطه سند نکاحیه بشماره 5264 مورخ 9/9/4 استماع اظهارات خواهان موضوع خواسته عدم حضور زوج مدارک ایداعی از سوی زوجه و تحقیقات انجام شده ارجاع امر به داوری و عدم تفاهم در آن مرحله جهت اخذ طلاق و نظر به سایر دلایل و قرائن موجود ، با توجه به تخلف زوج از بندهای 2 و 7 { سوء رفتار نسبت به زوجه به حکایت دادنامه شماره 0868 ـ 93 صادره از شعبه 1153 جزائی تهران و استعمال مواد مخدر } شرط بند ب ضمن عقدنامه و لحوق عسر و حرج شدید بر زوجه و باستناد ماده 1119 همان قانون ناظر به بند ب ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه ، در صورت عدم اجرای صیغه طلاق توسط زوج ، به زوجه اجازه داده می شود با بذل تمام مهریه ( باستثناء 25 سکه کامل بهار آزادی بدون احتساب اقساط دریافتی ) و سایر حقوق مالی بر اساس وکالت اعطایی با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق خود را به وکالت از طرف زوج با حق توکیل به غیر نسبت به قبول بذل و اجرای صیغه طلاق خلع و ثبت آن اقدام نماید جهیزیه نزد زوجه می باشد . زوجین فاقد فرزند مشترک می باشند بدیهی است احراز شرایط شرعی اجرای صیغه طلاق بر عهده سردفتر مجری صیغه طلاق خواهد بود زوجه بنا به اقرار خود باردار نمی باشد و دفترخانه مجری صیغه طلاق مکلف به اخذ گواهی عدم بارداری از وی می باشد . در خصوص دادخواست متقابل زوج مبنی بر الزام زوجه به تمکین ، با توجه به استدلال فوق ، حکم به رد دعوی صادر می گردد . پس از ابلاغ رأی و تجدیدنظرخواهی آقای ص. ج. با وکالت آقای علی ج. رأی شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر استان تهران در وقت فوق العاده تشکیل جلسه می دهد و با بررسی پرونده پایان رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 1226 ـ 1394/7/26 چنین استدلال می کند : تجدیدنظرخواهی وارد است زیرا اولاً ـ زوجه انگیزه و دلیل اصلی طرح دعوی طلاق را سوء معاشرت زوج نسبت به خود و اعتیاد زوج به واد مخدر اعلام نموده است . ثانیاً ـ زوجه استناد دعوی خود را نسبت به سوء معاشرت یک فقره محکومیت غیر قطعی ایراد ضرب و در نتیجه محکومیت زوج به دیه در حق خود اعلام داشته است و در مورد دلیل موجهی ابراز ننموده است . ثالثاً ـ صرفنظر از عدم قطعیت رأی محکومیت زوجه به دیه علی فرض ثبوت به نظر دادگاه یک مورد ایراد ضرب و محکومیت به زوجه نمی تواند سوء معاشرت مستمر که بیان کننده تخلف زوج از بند دوم از شروط ضمن عقد نکاح و یا عسر و حرج زوجه تلقی گردد لذا این دادگاه با عنایت به مراتب مذکور و باستناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رأی صادره دادگاه بدوی را نقض کرده و باستناد ماده 1257 از قانون مدنی حکم به رد دعوی طلاق زوجه صادر می نماید و تجدیدنظرخواهی در مورد رد دادخواست الزام زوجه به تمکین وارد است زیرا اولاً زوجه موظف است باستناد ماده 1114 قانون مدنی در زمان زوجیت در منزل شوهر خود بوده و در تمکین وی باشد ثانیاً زوجه دلیل موجهی که عدم تمکین خود نسبت به زوج را توجیه نماید ابراز ننموده است لذا این دادگاه باستناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رأی صادره دادگاه بدوی را نقض کرده و باستناد ماده 1114 قانون مدنی زوجه را محکوم به مراجعه به منزل مشترک و تمکین در حق زوج می نماید . این رأی در تاریخ 1394/8/9 ابلاغ و خانم زینب پ. با وکالت آقایان ب. ح.ز. و سید الف. نوری در تاریخ 1394/8/26 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجامخواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می گردد . مشروح مفاد لوایح طرفین به هنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد . هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل است . پس از قرائت گزارش آقای حیدر علی حیدری عضوممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور بر دادنامه فرجام خواسته ایراد وارد است زیرا : 1 ـ زوجه و وکلای وی طی دادخواست و جلسات دادرسی و لوایح تقدیمی مدعی شده زوج مدتی است او را رها کرده و نفقه او را نمی دهد و او را مورد ایراد ضرب و جرح قرار می دهد و امنیت جانی ندارد و مواد مخدر مصرف می کند و بیکار و فاقد شغل می باشد برای اثبات ادعای خود به رأی شماره 0868 شعبه 1153 دادگاه کیفری و محکومیت زوج به مواد مخدر و استشهادیه محلی استناد و تصویر رأی کیفری را به دادگاه ارائه کرده است و نیز گفته است حاضر است برای رهایی از این وضعیت از کل مهریه 414 سکه بجز 25 سکه الباقی ( بجز 8 سکه دریافتی ) و در قبال طلاق به زوج بذل نماید . با توجه به نحوه استدلال دادگاه نخستین ، استدلال دادگاه تجدیدنظر مبنی بر اینکه رأی صادره قطعی نبوده و یا ضرب و شتم با یک بار از موجبات عسر و حرج و طلاق زوجه نمی باشد توجیه قانونی ندارد زیرا سوء رفتار زوج نسبت به زوجه که مورد ادعای خواهان است با یک بار ایراد ضرب و شتم موجباتی است تا دادگاه در اطراف موضوع و زندگی مشترک تحقیق و بررسی لازم انجام دهد و اصولاً این نحوه استدلال با توجه به آثار اجتماعی آن خود نوعی تجویز سوء رفتار و خشونت است که فاقد مبناء قانونی و شرعی است لذا اقتضاء داشت دادگاه محترم با تعیین وقت رسیدگی و دعوت از اصحاب دعوی بدواً از طرفین در خصوص موضوعات اعلام شده توضیحات لازم اخذ می نمود و سپس از شهود احتمالی زوجه ( استشهادیه محلی ضمیمه ) تحقیقات لازمه پیرامون موضوعات یاد شده معمول می داشت و آنگاه از طریق مددکار اجتماعی و یا کلانتری مربوطه در خصوص رفتار زوج نسبت به زوجه و اعتیاد و شغل و ممر درآمد وی بطور مستوفی در محل تحقیق به عمل آورده و نهایتاً مبادرت به صدور رأی می نمود لذا در وضع فعلی رسیدگی ناقص و نارسا تشخیص و باستناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رأی فرجام خواسته بجهات مذکور نقض و پرونده جهت ادامه رسیدگی به همان شعبه ارجاع می گردد. شعبه 12 دیوانعالی کشور- مستشار و مستشار سید جعفر مصطفوی - حیدر علی حیدری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است