دعوای خلع ید به جهت ابطال واگذاری نهاد دولتی

خلاصهٔ رأی

پیام: در صورتی که سازمان مسکن و شهرسازی، زمینی را واگذار نموده و متعاقب احداث اعیانی توسط خریدار در آن، به موجب رأی صادره از دیوان عدالت اداری، تملک و واگذاری نهاد مذکور باطل شود، نمی توان علیه خریدار حکم به خلع ید و قلع و قمع بنا صادر نمود، بلکه مالک تنها مستحق دریافت قیمت زمین است.

متن کامل

دعوای خلع ید به جهت ابطال واگذاری نهاد دولتی Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: دعوای خلع ید به جهت ابطال واگذاری نهاد دولتی پیام: در صورتی که سازمان مسکن و شهرسازی، زمینی را واگذار نموده و متعاقب احداث اعیانی توسط خریدار در آن، به موجب رأی صادره از دیوان عدالت اداری، تملک و واگذاری نهاد مذکور باطل شود، نمی توان علیه خریدار حکم به خلع ید و قلع و قمع بنا صادر نمود، بلکه مالک تنها مستحق دریافت قیمت زمین است. مستندات: قانون تفسیر قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب 1373/09/03- شماره دادنامه قطعی : 9009984111300154 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/03/17 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات اوراق پرونده در تاریخ 90/02/25 آقای ح. الف. و خانم م. م. به وکالت از خانمها م. و مینو دخت ب. و بانو الف.د. و آقا خ.ز. دادخواستی به طرفیت آقایان ر. م.پ. و ف. س.الف. به خواسته خلع ید از یک قطعه زمین تصرفی تحت پلاک ثبتی ... قطعه ...تفکیکی از پلاک ... بخش 9 تبریز تقریباً به مساحت 60 متر مربع و قلع و قمع اعیانی احداثی و مطالبه اجرت المثل از تاریخ 1359 لغایت اجرای حکم از طریق ارجاع به کارشناسی با احتساب کلیه خسارات و هزینه های دادرسی حق الوکاله وکیل و خسارت تأخیر تأدیه هر کدام مقوم به پنج میلیون و یکصد هزار تومان تقدیم دادگاه های عمومی تبریز نموده و توضیح داده حسب تصویر اسناد رسمی تقدیمی پلاک صدرالاشاره در مالکیت مشاعی موکلین بوده و خوانده محترم علیرغم اطلاع از مالکیت رسمی موکلین اقدام به تصرف زمین متنازع فیه و احداث بناء و اعیانی نموده و قسمتی از آن به آهن فروشی تبدیل شده است حال با توجه به مراتب و اینکه اقدامات خوانده از مصادیق غصب (ماده 308 ق.م) است درخواست حکم شایسته نموده رسیدگی به شعبه سیزدهم دادگاه عمومی تبریز ارجاع در جلسه مورخ 90/04/19 (ص 49) پس از اینکه وکیل خواهانها اظهار داشته عرایض به شرح دادخواست تقدیمی است آقای ر. م.پ. اظهار داشته این جانب با آقای ف. س.الف. برابر قولنامه مورخ 87/11/15 زمین را از آقای م. ج. خریداری کرده ایم و او نیز از آقا ش. خریده و ش. نیز آنجا را از سازمان مسکن و شهرسازی خریداری نموده است بعد از خرید این جانبان برای اخذ سند اقدام کردیم به ما گفتند که ما برای 60 متر زمین شما نمی توانیم سند بدهیم ولی برای 760/7 متر مربع آقای ش. سند خواهیم داد که آقای ح. ج. ش. فوت و وراث وی به جای اخذ سند بنام خود آنجا را به اشخاص واگذار کرده اند و فعلاً سند رسمی نداریم فقط یک قولنامه داریم خوانده دیگر هم اظهار داشته داشته عرایض به شرح دفاعیات شریکم است وکیل خواهانها اظهار داشته مالکیت اولیه متعلق به موکلین بوده بعداً توسط سازمان مسکن و شهرسازی لغو گردیده و در نهایت به موجب رأی صادره از دیوان عدالت اداری کلیه اقدامات سازمان مسکن ابطال و اعاده به مالکیت سابق گردیده و اسناد پلاک های موصوف مجدداً به نام موکلین اعاده گردیده است و حکم به مرحله اجرا درآمده است و معاملات سازمان مسکن با ایادی متعاقب از مصادیق ماده 365 ق.م و محکوم به بطلان است مضافاً اینکه سند استنادی خواندگان سند عادی بوده و تاب معارضه با سند رسمی را ندارد و خواندگان اگر ادعائی دارند می توانند به ایادی قبلی خویش مراجعه نمایند آقای م.پ. اظهار داشته واگذاری این زمین در سال 59 توسط مسکن و شهرسازی به عمل آمده و خواهان ها در طول این مدت کجا بوده اند و این زمین بعد از واگذاری به رهن بانک درآمده است و در سال 60 ساخت و بهره برداری شده است و توسط نظام جمهوری اسلامی واگذار گردیده است و توسط مصوبه مجمع تشخیص واگذار شده است وکیل خواهان در لایحه تقدیمی در جواب خواندگان اظهار نموده طبق دادنامه های صادر شده از شعب 16 و 11 دیوان عدالت اداری کلیه اقدامات زمین شهری در واگذاری اراضی متعلق به موکلین ابطال و حکم به اعاده مالکیت موکلین صادر و پس از قطعیت آرائ موصوف سند جدید صادر و تحویل موکلین شده بنابراین معاملات از قِبَل زمین شهری باطل بوده و موضوع از مصادیق معاملات فاسد است در ثانی در اجرای قرارداد شماره ... - 66/02/08 قرارداد به معنی فروش نبوده و انتقال گیرنده آقای ش. حق انتقال به غیر را نداشته است دیگر اینکه در آن زمان پلاک متنازع فیه خارج از محدودۀ شهر تبریز قرار داشت و زمین شهری صلاحیت اظهارنظر نسبت به اراضی داخل محدوده را داشته نه خارج از محدوده شعبه 13 دادگاه عمومی تبریز طی دادنامه شماره 00241 مورخ 91/03/09 حکم به خلع ید خواندگان و قلع و قمع اعیانی در قطعه زمین مورد دعوی را صادر می نماید که متعاقب تجدیدنظرخواهی محکوم علیهما شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر آذربایجان شرقی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناً تأیید می نماید در این مرحله محکوم علیهما در اجرای بند 3 و 5 و 7 ماده 426 ق.آ.د.م درخواست اعاده دادرسی نموده که دادگاه درخواست را با بندهای مزبور مطابق ندانسته و قرار ردّ اعاده دادرسی صادر نموده است (دادنامه شماره 00159 مورخ 92/02/22) سپس در ذیل دادنامه نظر به اینکه این دادگاه در صدور دادنامه نظریه تفسیری مجمع تشخیص مصلحت نظام مصوبه 88/12/25 را در خصوص مورد لحاظ قرار نداده در صدور دادنامه مرتکب اشتباه شده، فلذا با وقوع اشتباه و در اجرای ماده 18 ق.ت دادگاه های عمومی و انقلاب پرونده را جهت ملاحظه رئیس کل دادگستری ارسال و ایشان نیز با توجه به اینکه ملک مورد اختلاف که حکم بر خلع ید آن صادر شده توسط سازمان زمین شهری واگذار گردیده و بعد از واگذاری توسط خریدار نسبت به احداث اعیانی اقدام شده و طبق نظریه تفسیری مجمع تشخیص در صورت ابطال تملّک و واگذاری ادارات و نهادهای دولتی در صورتی که توسط خریدار اعیانی احداث شده باشد فقط قیمت زمین قابل وصول است لذا صدور حکم بر خلع ید با قلع و قمع بنا را بر خلاف بین شرع دانسته و درخواست اعمال ماده 18 ق اصلاحی می نماید که پرونده پس از ارسال به حوزه معاونت قضائی در کمیسیون هشتم مورد بررسی قرار گرفته و پس از تنظیم گردشکار از پرونده ایراد رئیس کل آذربایجان شرقی را وارد دانسته زیرا اولاً ید محکوم علیهما متعلقات از واگذاری این قطعه زمین از طرف سازمان مسکن و شهرسازی وقت می باشد ثانیاً واگذاری به قبل از تاریخ 70/12/15 زمان تصویب ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها است و مشمول این ماده واحده می باشد ثالثاً در زمین واگذاری احداث بنا گردیده رابعاً استدلال قاضی محترم بدوی که مورد تأیید قضات محترم تجدیدنظر قرار گرفته اجتهاد در مقابل نص است فلذا نظر به اینکه استنباط دادگاه مخالف نظریه تفسیری مجمع است و آراء بدوی و تجدیدنظر که بر خلاف این نظریه است مخالف بیّن قانون بوده و پیشنهاد می نمایند که در اجرای ماده 18 اصلاحی تجویز اعاده دادرسی گردد پس از تقدیم گزارش ریاست محترم قوه قضائیه نسبت به رأی موضوع دادخواهی در اجرای ماده 477 ق.آ.د.ک تجویز اعاده دادرسی نموده، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای موسی جعفری مستشار شعبه و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی شعبه دادنامه شماره 500830 مورخ 91/09/29 شعبه پانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی که در تأیید دادنامه شماره 00241 صادره از شعبه سیزدهم دادگاه عمومی حقوقی تبریز صادر گردیده است و در رأی شعبه سیزده (بدوی) دعوی خواهان ها مبنی بر خلع ید خواندگان از یک قطعه زمین متصرفی تحت پلاک ... بخش 9 تبریز به مساحت 60 متر مربع و قلع و قمع اعیانی احداثی با استدلالی که می نماید ثابت دانسته و به استناد مواد 308 به بعد ق.م مربوط به مبحث غصب و ماده 365 همان قانون و مواد 511 و 515 و 198 ق.آ.د.م حکم بر محکومیت خواندگان به خلع ید و قلع و قمع اعیانی احداثی در قطعه زمین مورد دعوی به نسبت سهام خواهان ها وفق نظر کارشناس صادر و اعلام شده است. متعاقب دادخواهی محکوم علیهما و توجه دادگاه تجدیدنظر بر اینکه در صدور دادنامه نظریه تفسیری مجمع تشخیص مصلحت نظام مصوب 88/12/25 در خصوص موضوع مورد لحاظ قرار نداده و اعلام نظر رئیس کل آ.ذ. ش و کارشناسان حوزه معاونت قضائی قوه قضائیه رأی مورد دادخواهی خلاف شرع تشخیص و در اجرای ماده 477 ق.آ.د.ک نسبت به آن تجویز اعاده دادرسی گردیده است و لذا رأی شماره 500830 ش پانزدهم تجدیدنظر مبنیاً بر خلاف شرع اعلام شده نقض می گردد و نظر به اینکه واگذاری از سوی مسکن و شهرسازی و قبل از تاریخ 70/12/15 بوده است و مشمول ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها و قانون تفسیر «قانون مزبور»; می باشد و لذا قرار ردّ دعوی خواهان ها صادر و اعلام می گردد./ب شعبه بیست و سوم دیوان عالی کشور موسی جعفری (مستشار) ذکرالله احمدی (مستشار) فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است