حقوق مالک پس از ابطال رای مبنی بر موات بودن زمین

خلاصهٔ رأی

گردشکار: پس از ارجاع پرونده باین شعبه و ثبت بکلاسه بالاسرانجام بتاریخ فوق در وقت فوق العاده شعبه *بتصدی امضایکنندگان زیر تشکیل است.

متن کامل

حقوق مالک پس از ابطال رای مبنی بر موات بودن زمین Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: حقوق مالک پس از ابطال رای مبنی بر موات بودن زمین پیام: در صورتی که زمینی موات اعلام شده و سپس رای موات ابطال و سند دولت باطل شود، ضمانت اجرای تصرف زمین توسط ارگان دولت، پرداخت وجه و قیمت روز ملک بوده و مالک مستحق دریافت آن می باشد. بنابراین رای صادره مبنی بر خلع ید و قلع و قمع بنا وجاهت قانونی ندارد. مستندات: لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت - ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت ونهادها مصوب 1370/12/15 مجمع تشخیص مصلحت نظام- شماره دادنامه قطعی : 9809983540200017 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/08/13 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور دادگاه تجدیدنظر استان مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * ۱. *تجدیدنظرخواه و خوانده ، با وکالت اقای ع. ب. فرزند ح. به نشانی * ۲. اقای م. ح. فرزند ع. و. ث. ، به نشانی * ۳. اقای س. ش. فرزند ا. خوانده و تجدیدنظرخوانده ، با وکالت اقای ع. ب. م. فرزند ع. ا. به نشانی * ۴. سازمان *خوانده و تجدیدنظرخوانده ، با نمایندگی اقای ع. ز. د. ا. فرزند م. به نشانی * ۵. سازمان *خوانده و تجدیدنظرخوانده ، به نشانی * ۶. سازمان *خوانده ، به نشانی * ۷. *خوانده ، به نشانی * ۸. *خوانده ، به نشانی * تجدیدنظر خواهی نسبت به دادنامه شماره ۱ *۲۵ صادره از شعبه *و خواسته: ورود ثالث گردشکار: پس از ارجاع پرونده باین شعبه و ثبت بکلاسه بالاسرانجام بتاریخ فوق در وقت فوق العاده شعبه *بتصدی امضایکنندگان زیر تشکیل است.دادگاه با بررسی اوراق پرونده با اعلام ختم رسیدگی پس از مشاوره وفق موازین مبادرت بصدور رای مینماید. رای دادگاه درخصوص تجدیدنظرخواهی *با وکالت اقای ع. ب. فرزند ح. نسبت به ان قسمت از دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۹ صادره از سوی شعبه *که به موجب ان درخصوص دعوی تجدیدنظرخوانده اقای س. م. ش. فرزند ا. س. با وکالت اقای ع. ب. م. ا. به طرفیت تجدیدنظرخواه به خواسته خلع ید از پلاک های ثبتی ۶۹۷۵ الی ۶۹۸۱ بخش ۲۳ *با احتساب کلیه خسارات قانونی به شرح استدلال منعکس در دادنامه تجدیدنظرخواسته به صدور حکم مبنی بر محکومیت *به خلع ید از پلاک های ثبتی موصوف به شرح نظریه هیات پنج نفره کارشناسان رسمی دادگستری در رشته امور ثبتی وبراساس کروکی ترسیمی توسط ان هیات بابت اصل خواسته ونیز پرداخت متفرعات دعوی به شرح ان دادنامه درحق خواهان ( تجدیدنظرخوانده اقای س. م. ش. ) منجر گردیده است ، باتوجه به اوراق ومحتوای پرونده اولا نظر به اینکه درخصوص محکومیت به خلع ید از پلاک های ثبتی فوق الذکر از ناحیه تجدیدنظرخواه ایراد واعتراض موجه ومدللی که موجبات نقض وگسیختن دادنامه تجدیدنظرخواسته را فراهم اورد ، به عمل نیامده ودادنامه یاد شده نیز حسب مندرجات پرونده وموازین قانونی صادر گردیده است ، لذا دادگاه بنا به مراتب وباالتفات به مبانی استدلالی دادگاه محترم بدوی ضمن رد تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه بااجازه حاصله از ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی این بخش از دادنامه مورد تجدیدنظرخواهی را عینا تایید مینماید. ثانیا نظربه اینکه اراضی موضوف از سوی سازمان راه وشهرسازی به تجدیدنظرخواه واگذار گردیده بوده واقدامات ان سازمان نیز در راستای اعمال حاکمیت دولت وبرای تامین منافع اجتماعی بوده که مطابق ذیل ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی دولت مجبور به پرداخت خسارت نخواهد بود لذا در خصوص محکومیت تجدیدنظرخواه به پرداخت خسارات دادرسی ومتفرعات دعوی تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه را موجه تشخیص و بااجازه حاصله از ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب درامورمدنی این قسمت ازدادنامه مورد تجدیدنظرخواهی را نقض و حکم به بی حقی خواهان بدوی صادر واعلام می دارد. واما درخصوص دادخواست ورود ثالث اقای م. ح. فرزند ع. دراین مرحله از دادرسی نظر به مفاد دادخواست تقدیمی واسناد ومدارک ارائه شده توسط وی از انجا که مشارالیه مدعی مالکیت بر بخشی از پلاک ثبتی ۶۹۸۲ بخش ۲۳ *می باشد. که این پلاک ثبتی اصلا موضوع دعوی اصلی نمی باشد. وچنانچه ادعایی بر اراضی موضوع دعوی اصلی دارد. می بایست باتوجه به موضوع خواسته خواهان اصلی که خلع ید بوده به نحو جداگانه درمرجع ذیصلاح قضایی یا ثبتی حسب مورد ، اقدام نماید. علیهذا دعوی وی را قابل پذیرش ندانسته وبه استناد مفهوم ماده ۱۳۰ قانون ایین دادرسی مدنی قرار رد دعوی و. ث. صادر واعلام می دارد. این رای قطعی است./گ رییس شعبه *مستشار شعبه * ع. م. م. ش. ا. رأی شعبه دیوان عالی کشور محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: اقای س. م. ش. با وکالت اقای ع. ب. دادخواستی به طرفیت سازمان *، اداره کل سازمان *استان *بخواسته خلع ید پلاک ثبتی ... الی ۶۹۸۱ بخش ۲۳ واقع در *بانضمام خسارات دادرسی تقدیم شعبه *نموده و چنین توضیح داده است. که براساس استعلام ثبتی و دادنامه صادره از شعبه *مالک رسمی پلاک های فوق الذکر می باشد. که بخشی از اراضی به استناد رای موات ۱۲۰۱ موات اعلام شده که طبق دادنامه اخیر الذکر ، رای موات ابطال و سند دولت باطل شده و این اراضی در تصرف ادارات مذکور بوده و اکنون تقاضای خلع ید دارد. شعبه مذکور پس از رسیدگی های انجام یافته و استماع اظهارات طرفین و استعلام به عمل اورده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه ۵۶۲۵ مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۹ چنین استدلال میکند: با توجه به جمیع اوراق و محتویات پرونده و با عنایت به مراتب فوق و اینکه اولا حسب استعلام به عمل امده از اداره ثبت اسناد و املاک میبد و تصویر دادنامه های صادره در پرونده به شماره کلاسه *و مبانی استدلالی دادگاه تجدیدنظر در دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۱۹ بدین شرح نظر به اینکه مطابق استعلام ثبتی منعکس در پرونده پلاک های ثبتی موضوع خواسته بنام خواهان درگردش ثبتی بوده و به گونه ای که درخواست ثبت و پذیرش شده و سپس اگهی نوبتی منتشر و مهلت اعتراض به ثبت نیز سپری شده است. همین حد از گردش ثبتی مبین مالکیت رسمی و ثبتی خواهان است. از طرف دیگر گرچه مطابق پاسخ استعلام ثبتی بعدا به جهت موات اعلام شدن اراضی اسناد مالکیت به نام دولت شده لیکن با طرح دعوی از سوی خواهان در پرونده کلاسه *مقدار ۴۰۱۰۰ مترمربع از اراضی موات محیا تشخیص و اسناد مالکیت باطل گردیده است. و با این وضع مالکیت خواهان اعاده می شود. و نظر به لازم الاتباع بودن رای مرجع عالی خواهان مالک ملک می باشد. و نظریه هیات پنج نفره کارشناسان رسمی که مصون از اعتراض موثر واقع شده است دادگاه دعوی خواهان را وارد و ثابت دانسته و مستندا به مواد *۵۷۴ ۵۷۶ قانون مدنی و مواد ۵۰۲ و ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به محکومیت *به خلع ید از پلاک ثبتی پلاک ات ... الی ۶۹۸۱ بخش ۲۳ *به شرح نظریه هیات پنج نفره کارشناسان و کروکی ترسیمی ایشان و پرداخت مبلغ ۲۵/۹۴۳/۷۶۰ بابت هزینه دادرسی و هزینه متفرقه صادر و اعلام می نماید. در مورد دادخواست تقدیمی به طرفیت خواندگان سازمان *به دلیل عدم توجه دعوی قرار رد دعوی و در مورد دعوی تقابل قرار عدم استماع صادر می نماید. پس از ابلاغ رای *نسبت به رای موصوف تجدیدنظر خواهی می کند و نیز اقای م. ح. با ادعای مالکیت در اراضی موصوف مبادرت به طرح دعوی ورود ثالث می نماید. که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع که شعبه مذکور پس از رسیدگی طی رای شماره ۴۰۱۳ ۱۴۰۱/۲/۲۰ حکم خلع ید را عینا تایید می نماید. و در مورد محکومیت به پرداخت خسارت دادرسی با این استدلال که اراضی موصوف از سوی سازمان سازمان *به تجدیدنظرخواه واگذار شده است. و اقدامات ان سازمان در راستای اعمال حاکمیت بوده رای صادره را نقض و درخصوص ورود ثالث نیز قرار رد دعوی صادر کرده است. اینک محکوم علیه *با تقدیم لایحه ای به ریاست کل دادگستری استان اعمال ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری را خواستار گردیده است. رییس کل دادگستری استان ضمن شرح جریان پرونده و جهات و دلایلی که در گزارش خود ذکر نموده رای صادره را خلاف شرع بین تشخیص و از محضر معاون قضایی قوه قضاییه درخواست اعاده دادرسی در راستای ماده ۴۷۷ قانون مرقوم را می نماید. مشاوران ان مرجع به شرح ذیل اظهار نظر کرده اند: نظر به محتوای پرونده امر و با توجه به مفاد رای دادخواسته ۱ صرفنظر از اشکالات و ابهامات موجود در رای صادره حسب مندرجات پرونده ، اداره سازمان *صراحتا اعلام داشته که این اراضی واگذار شده پس دلیلی بر ابطال این واگذاری ارائه نشده است. و در رای دادگاه تجدیدنظر استان در قسمت مربوط به نقض خسارات دادرسی انتقال از سوی اداره سازمان *را پذیرفته شده است. ۲ شورای حفظ حقوق بیت المال استان با حضور اعضا از جمله مدیرکل سازمان *استان نیز این واگذاری را احراز نموده و توضیح داده که این اراضی از سوی سازمان سازمان *واگذار شده است. و دادگاه تجدیدنظر نیز در رای خود به این امر اشاره نموده است. ۳ با این فرض با توجه به مستحدثات احداثی و توجها به میزان اعلامی ۴۲۷۰ مترمربع و اینکه واگذاری قبل از سال ۱۳۷۰ بوده مشمول اجرای مصوبه سال ۱۳۷۰ مجمع تشخیص مصلحت نظام می باشد. ضمانت اجرای تصرف زمین پرداخت وجه و قیمت روز ملک است. مالک مستحق دریافت ان می باشد. نه خلع ید ۴ طبق ماده واحده لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارت وارده به املاک مصوب *مقرر گردیده در دعاوی راجع به رفع تجاوز و قلع ابنیه و مستحدثات غیرمجاز در املاک *محرز شود. که طرف دعوی یا ایادی قبلی او قصد تجاوز نداشته و در اثر اشتباه در محاسبه و تشخیص موقعیت طبیعی ملک و یا پیاده کردن نقشه ثبتی یا علل دیگری که ایجاد کننده بنا یا مستحدثات از ان بی اطلاع بوده تجاوز واقع شده و میزان ضرر مالک هم با مقایسه با خساراتی که از خلع ید و قلع بنا و مستحدثات متوجه طرف شود. دادگاه حکم به پرداخت قیمت اراضی و کلیه خسارتهای وارده و اصلاح اسناد مالکیت طرفین دعوی می دهد. ۵ با توجه به نظر کارشناسان مبنی بر اعیانی مشتمل بر ۴۴۷۰ مترمربع مربوط به *و حکم تضییع حقوق بیت المال رای قطعی صادره بدون لحاظ به موارد فوق و همچنین نواقصی که درگزارش رییس کل دادگستری امده مغایر با موازین و مقررات قانونی صادر شده است. عقیده به پذیرش اعاده دادرسی در راستای تبصره ۳ ماده ۴۷۷ قانون مذکور را داریم. با موافقت ریاست محترم قوه قضاییه پرونده در اجرای ماده مذکور به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور همانگونه که درگزارش رییس کل دادگستری استان *و نیز مشاوران حوزه معاونت قضایی اظهار و اعلام گردیده و محتویات پرونده محاکماتی نیز بران دلالت دارد. از جمله مکتوبه مثبوت به شماره ۶۶۱ ۱۳۶۰/۴/۲ ملک متنازع فیه در سال مذکور توسط سازمان عمران اراضی شهری به سازمان *که محکوم علیه تحت پوشش ان بوده واگذار و در ان به احداث بنا و ساختمان و به عنوان دانشکده فنی تحت استفاده می باشد. و اداره کل مسکن و شهرسازی نیز طی لوایح پاسخ استعلامات معمول شده این واگذاری را تصدیق کرده است. بنابراین با توجه به مراتب تصرفات محکوم علیه ناشی از واگذاری نهاد دولتی بوده و غاصبانه تلقی نمی گردد. مطابق مقررات موضوعه شامل ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری و نهادها مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال ۱۳۷۰و ایضا لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی و عمرانی و نظامی … مصوب سال ۱۳۵۸ و تبصره الحاقی ان استحقاق مالک ( خواهان ) صرفا مطالبه بها ملک می باشد. و ارا صادره در خلع ید و قلع و قمع بنا با توجه به مبانی قانونی یاد شده با اشکال مواجه است. مستندا به ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری با نقض دادنامه شماره *۱۴۰۱/۲/۲۰ شعبه *و دادنامه شماره ۵۶۲۵ ۱۴۰۰/۸/۲۹ شعبه *حکم به بی حقی خواهان صادر و اعلام می دارد. این رای قطعی است. شعبه * مستشار: ع. ح. عضو معاون: ا. م. م. فهرست دادگاه تجدیدنظر استان شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است