حدود مسئولیت موجر در مورد خسارات وارد به اموال مستاجر

خلاصهٔ رأی

ه به خواسته مطالبه خسارت ( محکومیت خوانده ( تجدیدنظرخواه ) به پرداخت خسارت وارده فعلا مقوم به بیست میلیون و یک ریال ) به انضمام خسارت دادرسی با شرح ، توصیف ، مبانی و استدلال منعکس در دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم بر محکومیت تجدیدنظرخواه به پرداخت مبلغ شصت میلیون تومان بابت خسارت وارده و پرداخت خسارت دادرسی اعم از هزینه دادرسی به ماخذ محکوم به و هزینه کارشناسی در حق تجدیدنظرخوانده صادر و اعلام گردیده است.

متن کامل

حدود مسئولیت موجر در مورد خسارات وارد به اموال مستاجر Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: حدود مسئولیت موجر در مورد خسارات وارد به اموال مستاجر پیام: در صورتی که به دلیل معیوب بودن بخشی از ساختمان به اجناس مستاجر خسارتی وارد آید اگر مشارالیه با اطلاع از این وضعیت و با انقضا مدت اجاره از تخلیه ملک امتناع نماید در واقع موجبات ورود ضرر به اموال خود را فراهم نموده و موجر یا سازنده به دلیل فقدان رابطه سببیت، تکلیفی به جبران خسارت نخواهند داشت. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 140028920000247021 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/09/22 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای م. ر. فرزند ح. به نشانی * خوانده: اقای س. ح. فرزند ا. با وکالت اقای س. د. فرزند پ. به نشانی * خواسته ها: ۱. مطالبه خسارت دادرسی ۲. مطالبه خسارت پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره خواهان: اقای م. ر. فرزند ح. به نشانی * خوانده: اقای س. ح. فرزند ا. با وکالت اقای س. د. فرزند پ. به نشانی * خواسته ها: ۱. مطالبه خسارت ۲. مطالبه خسارت دادرسی نسبت به دعوی م. ر. علیه س. ح. دائر بر مطالبه خسارت و مطالبه خسارت دادرسی مختومه شدن پرونده به لحاظ توقف اجرای حکم صادر شد رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: اقای س. ح. فرزند ا. با وکالت اقای س. د. فرزند پ. به نشانی * تجدیدنظرخوانده: اقای م. ر. فرزند ح. به نشانی * تجدیدنظر خواسته:دادنامه شماره ۴۶۲۹/ ۱۴۰۰شعبه * گردشکار:پس از ابلاغ رای و اعتراض به ان و وصول پرونده به این شعبه در وقت فوق العاده دادگاه با توجه به مفاد محتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال و تکیه بر وجدان و شرف پس از مشاوره و تبادل نظر بین اعضای هییت قضایی دادگاه بشرح زیر مبادرت به اتخاذ رای می نماید. رای دادگاه در خصوص دادخواست تجدیدنظرخواهی اقای س. ی. ح. فرزند ا. ا. با وکالت اقای س. د. بطرفیت اقای م. ر. فرزند ح. نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۰۲۸۳۹۰۰۰۱۲۷۴۶۲۹ مورخ ۱۴۰۰/۴/۲۶ صادره از شعبه *در پرونده بایگانی به کلاسه *که بر اساس دادنامه مذکور در مورد دعوی تجدیدنظرخوانده به طرفیت تجدیدنظرخواه به خواسته مطالبه خسارت ( محکومیت خوانده ( تجدیدنظرخواه ) به پرداخت خسارت وارده فعلا مقوم به بیست میلیون و یک ریال ) به انضمام خسارت دادرسی با شرح ، توصیف ، مبانی و استدلال منعکس در دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم بر محکومیت تجدیدنظرخواه به پرداخت مبلغ شصت میلیون تومان بابت خسارت وارده و پرداخت خسارت دادرسی اعم از هزینه دادرسی به ماخذ محکوم به و هزینه کارشناسی در حق تجدیدنظرخوانده صادر و اعلام گردیده است.علیهذا دادگاه با عنایت به مطالعه جامع اوراق و محتویات پرونده خصوصا شرح دادخواست تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواه به شرح منعکس در برگ ۳۶ پرونده وپاسخ تجدیدنظرخوانده بشرح منعکس در برگهای ۳۸ و ۳۹ پرونده همچنین مبانی استدلال مذکور در رای تجدیدنظرخواسته و نظر به اینکه در این مرحله از دادرسی نیز بشرح صورتجلسه مورخ ۱۴۰۰/۶/۲۵ منضم در برگهای ۴۲ الی۴۶ پرونده جهت تعیین میزان خسارت وارده به اجناس و اموال تجدیدنظرخوانده و احراز علت تامه ورود خسارت به اموال تجدید نظرخوانده قرار واگذاری پرونده به کارشناسی در رشته اموال منقول و هیات سه نفره کارشناسی در رشته راه و ساختمان صادر و اعلام گردید.و نظریه کارشناس منتخب در رشته اموال منقول منضم در برگ ۸۵ پرونده واصل و پیوست پرونده گردید.که به موجب نظریه کارشناسی میزان خسارت وارده به اقلام تجدیدنظرخوانده مبلغ ۶۰ میلیون تومان مطابق نظریه کارشناس تامین دلیل تعیین و اعلام گردید.که نظریه مزبور مصون از ایراد و اعتراض وکیل تجدیدنظرخواه باقی ماند و اینکه پیرو اعتراض تجدیدنظرخوانده به نظریه کارشناس منتخب در رشته اموال منقول بشرح منضم در برگ ۸۸ پرونده نظریه تکمیلی کارشناس بشرح منضم در برگ ۹۱ پرونده واصل و پیوست پرونده گردید.که نظریه مزبور نیز در تایید نظریه اولیه بوده و با وصف ابلاغ ان به طرفین مصون از ایراد و اعتراض انها باقی ماند و اینکه مطابق نظریه هیات کارشناسان سه نفره بشرح منضم در برگ ۴۹ پرونده علت ورود خسارت به اموال مورد نظر تجدیدنظرخوانده ریزش فاضلاب مجتمع مسکونی ( طبقات بالای انبار ) از سقف انبار بعلت باز شدن اتصال لوله فاضلاب به دلیل عدم رعایت اصول صحیح نصب تاسیسات فاضلاب در زیر سقف و دیوارها توسط سازندگان اپارتمان مذکور ( تجدیدنظرخواه و شخص دیگر بنام اقای س. ) و نداشتن کف شور در کف انبار که باعث تجمع فاضلاب ریخته شده از سقف در کف شده است ، بوده و اینکه نظریه کارشناسان سه نفره با وصف ابلاغ ان به تجدیدنظرخوانده مصون از ایراد و اعراض وی باقی مانده و اینکه هرچند وکیل تجدیدنظرخواه با تقدیم لایحه ای بشرح منضم در برگ ۵۸ پرونده به نظریه هیات سه نفره کارشناسان اعتراض و درخواست ارجاع امر به هیات کارشناسی ۵ نفره را کرده است.لکن نظر به اینکه نظریه هیات سه نفره کارشناسان با اوضاع و احوال حاکم بر پرونده و واقعیات خارجی و قرائن مسلم قضیه و ماهیت مورد اختلاف طرفین و مقررات مربوط به کارشناسی منطبق بوده و قابلیت متابعت از سوی دادگاه را دارد. لذا با این وصف موجبی برای ارجاع امر به هیات کارشناسی بالاتر نبوده و اعتراض وکیل تجدیدنظرخواه مردود بوده و موثر در مقام نمی باشد. و اینکه هر چند به موجب نظریه هیات سه نفره کارشناسان علت ورود خسارت به اموال تجدیدنظرخوانده ناشی از تقصیر تجدیدنظرخواه و شریک دیگر وی بنام اقای س. به تساوی بوده لکن نظر به اینکه تجدیدنظرخوانده صرفا رابطه استیجاری با تجدیدنظرخواه داشته و لاغیر لذا با این وصف تجدیدنظرخواه به عنوان موجر در مقابل تجدیدنظرخوانده به عنوان مستاجر دارای ضمان و مسئولیت مدنی برای جبران خسارت بوده و با فرض اینکه طی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۵/۳ صادره از شعبه *در پرونده بایگانی به کلاسه *و قطعیت ان در شعبه *طی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۶/۲۱ در پرونده بایگانی به کلاسه *بشرح منعکس در برگهای ۵۵ الی ۵۷ پرونده در تاریخ وقوع حادثه مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۶ مدت اجاره تجدیدنظرخوانده با تجدیدنظرخواه منقضی گردیده بوده حکم به محکومیت تجدیدنظرخوانده به تخلیه عین مستاجره مورد نظر صادر و اعلام گردیده ولی تجدیدنظرخوانده از تخلیه عین مستاجره امتناع کرده است.نظر به اینکه عدم تخلیه عین مستاجره از سوی تجدیدنظرخوانده مجوز تقصیر تجدیدنظرخواه در ورود خسارت به تجدیدنظرخوانده نبوده و بلکه در صورت تاخیر در تخلیه عین مستاجره ، تجدیدنظرخواه حسب مورد مستحق اجرت المثل ایام تصرف یا وجه التزام قراردادی ناشی از تاخیر در تخلیه مورد اجاره بوده و لاغیر لذا با این وصف دفاعیات وکیل تجدیدنظرخواه در این قسمت از اعتراض نیز مردود بوده و موثر در مقام نمی باشد. از این حیث با عنایت به مراتب ، مبانی و اسباب توجیهی فوق الذکرو نظر به اینکه تجدیدنظرخواه دلیل ، ایراد و اعتراضی که از موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته باشد. به دادگاه ارائه نکرده است.و اینکه از نظررعایت اصول و ضوابط حاکم بر دادرسی نیز خدشه ای بر دادنامه تجدیدنظر خواسته وارد نبوده و اینکه تجدیدنظرخواهی مطروحه با هیچیک از جهات منعکس در ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی مدنی منطبق نبوده و اینکه مرجع تجدیدنظر فقط به انچه که مورد تجدیدنظرخواهی بوده و از سوی دادگاه نخستین مورد رای قرار گرفته است.رسیدگی می نماید. بنابراین دادگاه تجدیدنظرخواهی بعمل امده را وارد و ثابت ندانسته و با رد اعتراض مطروحه مستندا به ماده ۳۵۸ قانون مرقوم دادنامه تجدیدنظرخواسته را عینا تایید می نماید. این رای قطعی است. رییس شعبه *مستشار شعبه * ر. س. ا. ق. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: اقای م. ر. فرزند ح. به نشانی * تجدیدنظرخوانده: اقای س. ح. فرزند ا. با وکالت اقای س. د. فرزند پ. به نشانی * تجدیدنظر خواسته ها: ۱. مطالبه خسارت ۲. مطالبه خسارت دادرسی تجدیدنظرخواه: اقای م. ر. فرزند ح. به نشانی * تجدیدنظرخوانده: اقای س. ح. فرزند ا. با وکالت اقای س. د. فرزند پ. به نشانی * تجدیدنظر خواسته ها: تصمیم دادگاه: دفترمقرراست پرونده از امارکسر به دیوان عالی کشور اعاده اعاده گردد. رییس شعبه *مستشار شعبه * ا. ع. ن. رأی شعبه دیوان عالی کشور پیرو گزارش مورخ ۱۴۰۲/۴/۲۴ محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: خواهان اقای م. ر. دادخواستی به طرفیت اقای س. ی. ح. به خواسته مطالبه خسارت با جلب نظر کارشناس به انضمام خسارات دادرسی تقدیم نموده و در ان توضیح داده که پیرو تامین دلیل شماره ۱۰۵/ ن /۱۴۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۲/۳ مبنی بر خسارات وارده به انبار اجناس اینجانب به دلیل کوتاهی سازنده ساختمان و موجر که همان سازنده می باشد. تقاضای مطالبه خسارات وارده به شرح خواسته مورد استدعاست. دادخواست مطروحه به شعبه *ارجاع شده است. شعبه مرجوع الیه در تاریخ ۱۴۰۱/۳/۸ نسبت به تشکیل جلسه دادرسی با حضور شخص خواهان و وکیل خوانده اقدام نموده و خواهان اظهار داشته اظهارات به شرح دادخواست تقدیمی است. و وکیل خوانده اظهار داشته: موکل حدود ۱۵ سال پیش ساختمان مذکور را مطابق قواعد و قوانین نظام مهندسی بنا نموده است. که ساختمان مزبور توسط مهندس ناظر تاییدیه بهره برداری گرفته است. و خواهان عنوان داشته که بر اثر ترکیدگی و معیوب شدن لوله فاضلاب دچار خسارت گردیده که با توجه به زمان ساخت و طول عمر ساختمان بدیهی است. که عیب حادث شده بعد از ۱۵ سال ربطی به موکل ندارد. و درخواست رد دعوی خواهان را نموده است. دادگاه موضوع را به کارشناسی ارجاع نموده و کارشناس در نظریه کارشناسی اعلام نموده: علت ایجاد خسارت وارده به وسایل نگهداری شده خواهان در انباری ، باز شدن لوله فاضلاب مجتمع مسکونی مذکور واقع در زیر سقف انباری به دلیل عدم رعایت اصول صحیح نصب تاسیسات بهداشتی در زیر سقف و دیوارها توسط سازندگان اپارتمان مذکور و همچنین علت دیگر خسارات وارده نداشتن کف شور در کف انباری می باشد. که به این دلیل فاضلاب در کف انباری تجمع نموده و باعث اسیب بیشتر به وسایل شده است. و در مورد تعیین درصد میزان اسیب دیدگی اسباب و اثاثیه مربوطه موضوع را خارج از صلاحیت خود که کارشناس راه و ساختمان بوده اعلام نموده است. لیکن بر اساس اظهارات خواهان میزان اسیبهای وارده به وسایل مذکور حدود شصت میلیون تومان براورد گردیده است. وکیل خوانده طی لایحه تسلیمی مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۴ به نظریه اعلامی اعتراض نموده و درخواست ارجاع امر به هیات سه نفره کارشناسی را نموده است. دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۴/۲۶ طی دادنامه شماره *با این استدلال که دادگاه جهت احراز و صحت موضوع امر را به کارشناسی ارجاع داده و کارشناس منتخب دادگاه طی لایحه ای نظر خودش را تقدیم دادگاه نموده که نتیجه ان حکایت از این دارد. که میزان اسیبهای وارده به وسایل ناشی از ریزش فاضلاب مجتمع مسکونی در زیر سقف انباری حدود شصت میلیون تومان براورد گردیده است. علیهذا با توجه به مراتب و با توجه به احراز رابطه تسبیب و قصور و تقصیر خوانده و اینکه از ناحیه خوانده دفاع موثری به عمل نیامده است. دعوی را وارد و ثابت تشخیص داده و حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ شصت میلیون تومان بابت خسارت بعمل امده و پرداخت خسارات دادرسی صادر نموده است. وکیل محکوم علیه به دادنامه مورد اشاره تجدید نظرخواهی نموده که به شعبه *ارجاع شده است. شعبه مرجوع الیه طی تصمیم مورخ ۱۴۰۰/۶/۲۵ پرونده را به مرجع بدوی اعاده تا موضوع به کارشناس ذیصلاح در رشته اموال منقول و هیات سه نفره کارشناسی در رشته راه و ساختمان به شرح منعکس در تصمیم ارجاع شود. و سپس به دادگاه تجدید نظر اعاده گردد. مرجع بدوی موضوع را به هیات سه نفره کارشناسی در رشته راه و ساختمان ارجاع نموده و هیات مذکور در نظریه کارشناسی چنین اظهار نظر نموده: ۱ بخشی از اموال خواهان که در گزارش تامین دلیل و کارشناس بدوی موجود در پرونده به انها اشاره شده است. در محل جمع اوری شده بود. و به استناد تایید انها به اموال خواهان خسارت وارد شده است. ۲ ریزش فاضلاب مجتمع مسکونی ( طبقات بالای انبار ) از سقف انبار به علت باز شدن اتصال لوله فاضلاب به دلیل عدم رعایت اصول صحیح نصب تاسیسات فاضلاب در زیر سقف و دیوارها توسط سازندگان اپارتمان مذکور ( خوانده به صورت اشتراکی با شخص دیگری به نام اقای س. سازنده اپارتمان مذکور بوده اند ) می باشد. و علت دیگر به علت نداشتن کف شور در کف انبار می باشد. که باعث تجمیع فاضلاب ریخته شده از سقف در کف شده است. خسارت را بیشتر نموده است. و ان هم متوجه سازندگان اپارتمان مذکور است. ۳ سازندگان اپارتمان به صورت مشترک و مساوی مقصر می باشند همچنین در نظریه تکمیلی مورخ ۱۴۰۰/۸/۱۶ کارشناسان مذکور امده: ارزش گذاری بر روی اقلام خسارت دیده خارج از صلاحیت این هیات میباشد. ولی به استناد اظهارات شاکی ( خواهان ) و اعلام نظر کارشناسان تامین دلیل و بدوی میزان خسارتهای وارده به مبلغ ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان تعیین شده است. متعاقب تصمیم مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۷ شعبه *و به جهت عدم انجام بند نخست تصمیم قبلی ان دادگاه از سوی مرجع بدوی پرونده جهت ارجاع به کارشناس اموال منقول به دادگاه بدوی اعاده گرد