حدود تکلیف ورثه در پرداخت دیون متوفی

خلاصهٔ رأی

بلحاظ خارج از فرجه بودن ان که به این قرار اعتراض نشده است.

متن کامل

حدود تکلیف ورثه در پرداخت دیون متوفی Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: حدود تکلیف ورثه در پرداخت دیون متوفی پیام: بنابر قاعده من له الغنم فعلیه الغرم، وراث در ازای انتفاع از ماترک موجود، تکلیف دارند تعهدات و دیون مالی مورث را ایفا نمایند. مگر آنکه وضعیتی پیش آید که از مورث ترکه ای به جا نمانده و ترکه موجود کفاف تعهدات و دیون مورث را ننماید. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9509982920300479 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/06/11 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی شعبه دیوان عالی کشور دادگاه بدوی دادگاه بدوی دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان ها: ۱. خانم ف. ج. ۲. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. با وکالت اقای م. ز. ن. فرزند ف. به نشانی *و خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی *سمت راست خواندگان: ۱. اقای ا. ر. ۲. اقای م. ر. ۳. خانم ا. ر. ۴. خانم ن. غ. ۵. خانم ا. ر. ۶. اقای د. ر. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * خواسته ها: ۱. مطالبه دیه ۲. اعسار از پرداخت هزینه دادرسی به دلیل اشتباه در ورود مجدد کسر می گردد. رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان ها: ۱. خانم ف. ج. ۲. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ا. ر. ۲. اقای م. ر. ۳. خانم ا. ر. ۴. خانم ن. غ. ۵. خانم ا. ر. ۶. اقای د. ر. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * خواسته ها: ۱. مطالبه دیه ۲. اعسار از پرداخت هزینه دادرسی رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان ها: ۱. خانم ف. ج. ۲. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ا. ر. ۲. اقای م. ر. ۳. خانم ا. ر. ۴. خانم ن. غ. ۵. خانم ا. ر. ۶. اقای د. ر. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * خواسته: اعسار از پرداخت هزینه دادرسی رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان ها: ۱. خانم ف. ج. ۲. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ا. ر. ۲. اقای م. ر. ۳. خانم ا. ر. ۴. خانم ن. غ. ۵. خانم ا. ر. ۶. اقای د. ر. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * خواسته: مطالبه دیه رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان ها: ۱. خانم ف. ج. ۲. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * خواندگان: ۱. خانم ا. ر. ۲. خانم ا. ر. ۳. اقای ا. ر. ۴. اقای د. ر. ۵. اقای م. ر. ۶. خانم ن. غ. همگی به نشانی * خواسته ها: ۱. اعسار از پرداخت هزینه دادرسی ۲. مطالبه دیه رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدید نظر خواهان ها: ۱. خانم ا. ر. ۲. اقای د. ر. ۳. اقای م. ر. ۴. اقای ا. ر. ۵. خانم ن. غ. ۶. خانم ا. ر. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * تجدیدنظرخواندگان: ۱. خانم ف. ج. ۲. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * تجدیدنظر خواسته:نسبت به دادنامه شماره ۱۳۹۷ مورخ ۹۶/۱۲/۱۲ صادره از شعبه * گردشکار:دادگاه با توجه به محتویات و اوراق پرونده ختم دادرسی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای می نماید.: رای دادگاه در خصوص تجدید نظر خواهی ا. و ا. و د. و م. و ا. ه. ر. و ن. غ. با وکالت ا. ب. ن. نسبت به دادنامه شماره ۱۳۹۷ مورخ ۹۶/۱۲/۱۲ صادره از شعبه *که بموجب ان تجدیدنظرخواه تقاضای صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظرخواهی نموده که حکم به بطلان دعوی صادر گردیده که جهت اعسار خود دلیل جدیدی ارائه نداشته فلذا با توجه به مجموع محتویات پرونده نظر به اینکه در این مرحله از دادرسی از ناحیه تجدیدنظر خواه ایراد و اعتراضی موجه و مدللی که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته را فراهم نماید. ارائه و عنوان نگردیده است.و برمبانی استدلال و استنباط دادگاه محترم نخستین در رسیدگی به موضوع و صدور و رعایت موازین قانونی و تشریفات دادرسی خدشه و خللی مترتب نیست و دادنامه تجدیدنظر خواسته مطابق دلایل موجود در پرونده وفق مقررات قانونی صادر گردیده لذا اعتراض قابل انطباق با جهات مذکور در ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نمی باشد. لذا مستند به ماده ۳۵۸ همین قانون ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا تایید می نماید. رای صادره قطعی است. رییس شعبه *مستشاردادگاه تجدید نظر * ح. ش. ر. م. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدید نظر خواهان ها: ۱. خانم ن. غ. ۲. اقای ا. ر. ۳. اقای م. ر. ۴. اقای د. ر. ۵. خانم ا. ر. ۶. خانم ا. ر. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * تجدید نظر خواندگان: ۱. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. ۲. خانم ف. ج. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * تجدیدنظر خواسته:نسبت به دادنامه شماره ۶۱۶ مورخ ۹۶/۰۵/۲۳ صادره از شعبه *شهرستا پادکشت گردشکار:دادگاه با توجه به محتویات و اوراق پرونده ختم دادرسی را اعلام و بشرح ذیل مبادرت بصدور رای می نماید.: " رای دادگاه" در خصوص تجدیدنظرخواهی اقایان و خانم ها م. و د. و ا. و ا. و ا. ش. همگی ر. و خانم ن. غ. نسبت به دادنامه شماره *صادره از شعبه *که به موجب تجدیدنظرخواهان به پرداخت دیه ماه حرام به انضمام هزینه دادرسی به شرح رای بدوی در حق اولیای دم محکوم شده اند عنایتا به اینکه تجدیدنظرخواهی اقای م. ر. در دادنامه شماره *صادره از همان شعبه اشتباها ج. قید شده است.قرار رد صادر شده است.بلحاظ خارج از فرجه بودن ان که به این قرار اعتراض نشده است.در مورد بقیه تجدیدنظرخواهان در این مرحله از رسیدگی از ناحیه تجدیدنظرخواهان ایراد و اعتراض موثر که بتواند موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را فراهم نماید. ارائه و عنوان نگردیده است.عنایتا به نظریه کارشناسان رسمی سه نفره امده است. مرحوم اقای گ. ا. ر. بعنوان کارفرمای کارگاه و احدی از فوت شدگان این حادثه بلحاظ عدم رعایت موارد مذکور در شعبه یک و در علل بروز حادثه به میزان ۱۰۰٪ صددرصد می باشد. که مورث تجدیدنظرخواهان می باشد. و تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از شقوق مندرج در ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی مدنی انطباق ندارد. و ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل امده استنادا به ماده ۳۵۸ قانون مارالذکر رای معترض عنه تایید می شود. رای صادره قطعی است. رییس شعبه *مستشار دادگاه تجدیدنظر استان شعبه * ح. ش. ر. م. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدید نظر خواهان ها: ۱. اقای ا. ر. فرزند گ. ا. به نشانی * ۲. خانم ا. ر. فرزند گ. ا. ۳. اقای د. ر. فرزند گ. ا. همگی به نشانی * ۴. اقای ر. ع. ج. فرزند ظ. ۵. خانم ف. ج. با وکالت خانم ز. ک. فرزند ن. به نشانی * ۶. اقای م. ر. فرزند گ. ا. به نشانی * ۷. خانم ن. غ. فرزند م. به نشانی * تجدید نظر خواندگان: ۱. خانم ا. ر. فرزند گ. ا. ۲. اقای د. ر. ۳. اقای ا. ر. ۴. اقای م. ر. ۵. خانم ا. ر. ۶. خانم ن. غ. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرزند ا. به نشانی * تجدیدنظر خواسته ها: ۱. مطالبه دیه ۲. اعسار از پرداخت هزینه دادرسی رأی شعبه دیوان عالی کشور بسمه تعالی فرجام خواهان: خانم ها و اقایان: ا. ، ا. ، م. ، د. و ا. همگی ر. و ن. غ. با وکالت اقای ا. ب. ن. فرجام خواندگان: اقای ر. ع. ج. و خانم ف. ج. فرجام خواسته:دادنامه شماره ۱۲۵۲۹۷/۸/۲۱ صادره از شعبه * تاریخ وصول دادخواست فرجامی: ۹۷/۹/۱۸ مرجع رسیدگی: شعبه * هیات شعبه اقایان: م. ج. ت. ( رییس ) و م. ا. ( مستشار ) خلاصه جریان پرونده: حسب اوراق و مندرجات پرونده اقای ر. ع. ج. و خانم ف. ج. به شرح دادخواست تقدیمی به طرفیت ورثه مرحوم گ. ا. ر. به خواسته مطالبه دیه به دلیل اتش سوزی به انضمام خسارات قانونی بانضمام درخواست صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مطرح می باشد. و در تبین خواسته خود اعلام نموده اند ( اینجانبان دارای فرزند دختری به نام خ. ج. بوده ایم که بر اثر سانحه اتش سوزی در کارگاه ( مرحوم گ. ا. ر. ) منجر به قتل غیر عمدی فرزند مان گشته و از انجایی که کارفرما در زمان اتش سوزی فوت نموده اند ورثه ایشان حین الفوت خواندگان می باشند که مسئول پرداخت دیه از باب تسبیب طبق قانون مسئولیت مدنی بوده … ) ص ۸. پرونده به شعبه *ارجاع می گردد. نهایتا پس از یک سلسله تحقیقات به موجب دادنامه شماره ۶۱۶ مورخ ۹۶/۵/۲۳ حکم به محکومیت خواندگان به پرداخت دیه ماه حرام با شاخص پرداخت یوم الادا در حق خواهان به انضمام هزینه دادرسی و حق الوکاله در حق خواهان صادر می نماید. ص۱۰۰. با تجدید نظرخواهی محکوم علیهم پرونده به شعبه *ارجاع می گردد. به موجب دادنامه شماره ۱۲۵۲ مورخ ۹۷/۸/۲۱ ضمن رد تجدیدنظرخواهی تجدیدنظرخواهان دادنامه معترض تاییدشده است.ص۱۹۱ ملاحظه می گردد. اقای ا. ب. ن. به وکالت از محکوم علیهم پرونده علیرغم تذکر دادگاه تجدید نظر استان به قطعیت دادنامه اصداری به شرح دادخواست تقدیمی در مورخ ۹۷/۹/۱۸ در مقام فرجام خواهی نسبت به رای دادگاه تجدیدنظر استان اعتراض که پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره ۱۲۵۲ مورخ ۹۷/۸/۲۱ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه نظر به اینکه حسب تصریح ماده ۳۶۸ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ارای محاکم تجدیدنظر استان قطعی و قابل فرجام خواهی نیست الا در موارد استثنایی و احصا شده که دعوی مذکور با هیچیک از موارد احصایی در بند الف ماده مذکور قابل انطباق نبوده ، لذا پرونده قابلیت طرح در دیوان عالی کشور را ندارد. و عینا به شعبه صادر کننده رای فرجام خواسته اعاده می گردد. شعبه * رییس: م. ج. ت. مستشار: م. ا. رأی خلاصه جریان پرونده اقای ر. ج. و خانم ف. ج. به طرفیت خواندگان به اسامی اقایان م. ، د. ، ا. و خانم ها ا. و ا. ( فامیل همگی ) ر. و خانم ن. غ. به خواسته مطالبه دیه زن مسلمان در ماه حرام به دادگاه عمومی حقوقی * تقدیم دادخواست کرده اند و توضیح داده اند که ما دارای فرزند به نام خ. ج. بودیم که در حادثه اتش سوزی کارگاه اقای ر. دچار سوختگی شده و فوت نموده و صاحب کارگاه هم فوت شده و از خواندگان که ورثه مرحوم هستند مطالبه دیه دختر خود را دارم. پرونده برای رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و در اولین جلسه رسیدگی در مورخ ۹۶/۳/۱ وکیل خواهان ها اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست است. و کارخانه مال مرحوم گ. ا. ر. بوده که در اثر سهل انگاری کارخانه اتش گرفته و دختر موکلین فوت شده و تقاضای محکومیت خواندگان به پرداخت دیه را دارم. از خواندگان ا. ، م. و د. ( همگی ) ر. اظهار داشته اند از پدرمان مالی نمانده و همه کارخانه اتش گرفت. و از بین رفت و متاسفانه کارخانه بیمه نبود. صحبت دیگر ندارم. حسب اعلام وکیل خواندگان محل ک. هم استیجاری بوده است. خواندگان در لایحه دیگر اعلام کرده اند از مرحوم چیزی باقی نمانده تا دیه را بپردازیم تقاضا داریم دیه از بیت المال پرداخت شود. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام کرده و برابر دادنامه شماره ۶۱۶ ۹۶/۵/۲۳ ، ورثه مرحوم گ. ا. ر. را به پرداخت دیه محکوم کرده که عین رای صادره به قرار ذیل است: درخصوص دعوی ۱ ) اقای ر. ع. ج. ۲ ) خانم ف. ج. ( وراث مرحوم خ. ج. ) باوکالت خانم ز. ک. به طرفیت اقایان وخانم ها۱ ) م. ۲ ) د. ) ا. ۴ ) ا. ۵ ) ا. ه. ر. ۶ ) ن. غ. وراث مرحوم گ. ا. ر. به خواسته مطلبه دیه زن مسلمان درماه حرام به دلیل سانحه اتش سوزی به انضمام خسارات قانونی مقوم به ۱۹۰میلیون تومان که شرح دعوی این است. فرزند خ. دراثر اتش سوزی درکارگاه م. ث خواندگان که منجر به قتل غیر عمدی او شده است. وچون کارفرما که مورث خواندگان است. فوت نموده درمقابل خواندگان دادخواهی نموده است. دادگاه دعوی را وارد می داند زیرا۱ ) نظر کارشناسان سه ویک نفره در پرونده کیفری وبازرس اداره کار حکایت ازتقصیر صد درصدی مرحوم گ. ا. ر. دارد.۲ ) قرار موقوفی تعقیب کیفری بعلت فوت مورث خواندگان صادر شده است. ۳ ) اقدام مرحوم گ. ا. سبب ایجاد جنایت باتقصیر همراه بوده است. ( شبه عمدی ) ۴ ) درزمان حیات گ. ا. ر. مرحوم گ. ا. ر. متصدی کارگاه بوده ( تاجر ) وملایت وی محرز بوده است. وبعد ازفوت وراث می بایست پاسخگو دیون ودیه وخسارات وارده مرحوم به غیر باشند۵ ) دلیلی به جهت رد ترکه وفق قانون امور حسبی تعرفه نشده اشت۶ ) "من له الغنم فعلیه الغرم" بنابراین دادگاه دعوی راوارد دانسته وبااحراز قتل درماه حرام ( محرم ۱۴۳۷قمری ) ، به استناد مفهوم مواد ۲۴۹و۲۵۰ازقانون امور حسبی وبه استناد بند پ ازماده ۲۹۱و۴۷۴و۴۹۲از قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۹۲و مواد ۱و۲و۳ازقانون مسئولیت مدنی ومواد ۲و۱۹۸و۵۱۹ازقانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب درامورمدنی حکم بر محکومیت خواندگان به پرداخت دیه ماه حرام باشاخص زمان پردا