تعیین شاخه گل به عنوان مهریه

خلاصهٔ رأی

حالیه بلحاظ مشکلات موجود ادامه زندگی مشترک میسور نبوده و تصمیم به طلاق خوانده گرفته است.

متن کامل

تعیین شاخه گل به عنوان مهریه Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: تعیین شاخه گل به عنوان مهریه پیام: در موردی که مهریه تعداد معینی شاخه گل است اما نوع و جنس آن معین نیست دادگاه نوع آن را مطابق عرف تعیین می کند و نمی توان به استناد مجهول بودن مهریه ادعای بطلان مهریه و مطالبه اجرت المثل نمود. عنوان: تعیین کتاب حافظ به عنوان مهریه پیام: قرار دادن یک جلد کتاب حافظ به عنوان مهریه صحیح بوده و از آنجایی که این کتاب مالیت دارد، ادعای بطلان مهریه در این فرض قابل پذیرش نیست. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9209985113502591 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/04/09 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی شعبه دیوان عالی کشور خلاصه جریان پرونده پیرو گزارش مورخه 1394/8/11 شعبه 19 دیوان عالی کشور ، آقای س. ع.ص. با وکالت خانم م.ح. ک. ق. دادخواستی به طرفیت خانم الف. الف.ک. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم دادگستری مشهد نموده که در تاریخ 92/11/1 به شعبه 40 دادگاه عمومی حقوقی مشهد ارجاع شده است در دادخواست تقدیمی اعلام شده است که موکل در تاریخ 89/12/9 با خوانده ازدواج کرده است ( تاریخ عقد در رونوشت سند ازدواج 85/12/9 قید شده است عضو ممیز ) و ثمره این ازدواج یک فرزند دختر میباشد. حالیه بلحاظ مشکلات موجود ادامه زندگی مشترک میسور نبوده و تصمیم به طلاق خوانده گرفته است. لازم به ذکر است که زوجه مهریه خود را که یک واحد آپارتمان در بلوار ه. می باشد دریافت نموده است لذا مستنداً به ماده 1133 قانون مدنی صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق مورد استدعاست0 زوجه آقای ر. ک. را به عنوان وکیل معرفی کرده است ( ص 10) جلسه دادگاه در تاریخ 93/2/7 تشکیل شده است وکلای زوجین حاضر بوده اند0 وکیل زوج (خواهان ) اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست و ضمائم است موکله در تاریخ 85/12/9 خوانده را به عقد ازدواج دائم خود در آورده و حال دارای یک فرزند بنام س. ن. متولد87/11/1 می باشند و به علت اینکه زوجه زندگی مشترک را ترک کرده موکل قصد طلاق وی را دارد لذا تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارم0 وکیل خوانده ( زوجه ) اظهار داشته اولاً خواهش دارم در راستای صلح و سازش اقدام شود و زوجین به زندگی مشترک برگردند یا اینکه اگر بواسطه داشتن فرزند دختر زندگی شان بهم میخورد زوجه حق مسکن مستقل دارد ثالثاً چونکه مهریه زوجه چهارده شاخه گل است ولی شروط ضمن عقد امضاء شده و بر فرض طلاق که مورد درخواست زوجه نیست و زوج وی را بیرون کرده است و در مدت جدائی زوجه تقاضای استرداد جهیزیه نکرده و امید به زندگی دارد و طبق بند الف شرط ضمن العقد اقدام نمایند و با عنایت به اینکه زوج جواهر ساز است و موکله آمادگی تمکین داشته و حکم تمکین قطعی نشده است که به آن استناد نمایند لذا تقاضای اجرای بند الف شروط ضمن العقد را دارم و اگر اموالی مشخص نشود نحله به وی تعلق خواهد گرفت لذا تقاضای صدور حکم با پرداخت حق و حقوق موکله را دارم0 وکیل زوج اظهار داشته موکله اموالی بنام خوانده خریداری کرده و مهریه و حق و حقوق خوانده در حد متعارف و قانونی پرداخت خواهد شد و اگر اموالی معرفی کردند که در ایام زوجیت و از در آمد ایام زوجیت خریداری شده قانوناً اقدام خواهد شد0 دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است (ص 12) داور زوجه اعلام داشته مشاهده می شود زوج بیش از یک سال است که زوجه را از منزل بیرون نموده در طول این مدت هیچگونه نفقه ای به همسر و فرزند خردسالش پرداخت ننموده ولی در عین حال زوجه صبورانه منتظر مانده تا شاید همسرش به زندگی باز گردد ولی نامبرده نه تنها حاضر به بازگرداندن زوجه نبوده بلکه تقاضای طلاق نموده و زوجه بخاطر خود و فرزند خردسالش قصد جدائی ندارد و به این جهت است که علیرغم گذشت بیش از یک سال زوجه جهیزیه خود را از منزل مشترک خارج ننموده است فلذا بنظر میرسد که صدور حکم طلاق بر خلاف خواسته زوجه است (ص 18) داور زوج در نظریه ای مختصر عقیده به طلاق داشته است (ص 20) جلسه دادگاه در تاریخ 93/6/29 تشکیل شده است وکلای زوجین و شخص زوج حاضر بوده اند0 وکیل زوجه اظهار داشته زوجه حاضر به طلاق نیست و لذا در دادگاه حاضر نشده است0 مهریه موکله فقط چهارده شاخه گل بوده و هیچ مشخص نیست لذا مهریه وی مجهول است و باید مشخص و پرداخت شود و سپس نسبت به طلاق وی اقدام شود باید جهیزیه موکل تحویل شود و حضانت فرزند مشترک دخترمتولد 87/11/1 تا هفت سالگی با موکله است لذا تقاضای تعیین و پرداخت حق وحقوق موکله وسپس در صورت اصرار بر طلاق ، طلاق انجام شود وکیل زوج اظهار داشته پس از ازدواج موکل یک واحد آپارتمان به زوجه منتقل کرده که بابت مهریه وی بوده که فیلم عروسی موجود است که استناد به همین ملک شده و در 86/10/19 زوجه آن را به کسی منتقل کرده است و فروخته است و لذا مهریه پرداخت شده است و وسایل منزل و جهیزیه زوجه در تصرف خودش می باشد و وی سیاهه نداشته و موکل خودش جهیزیه را برده است وکیل زوجه پاسخ داده آپارتمان به موکله منتقل شده است و مادر زوج راضی نبوده و به مادر زوج منتقل شده است و هیچ وجهی به موکله پرداخت نشده است و تمام نقل و انتقالات صوری بوده است و آنچه در سند ازدواج قید شده ملاک است و سند ازدواج چهارده شاخه گل است که مجهول است ضمن اینکه زوج خانه را عوض کرده و نشانی خود را اعلام نمی کند با این عنوان که همسرش برای وی مزاحمت نکند و جهیزیه موکله به هیچوجه به وی مسترد نشده است و در تصرف زوج بوده و می باشد اگر مدرکی بر تحویل جهیزیه دارند ارائه دهند علیهذا مهریه موکله تعیین و جهیزیه مسترد شود تا مقدمات طلاق فراهم گردد و چون طلاق از طرف زوج بدون هیچگونه دلیلی می باشد نحله موکله نیز باید پرداخت شود (ص 26) شعبه 40 دادگاه خانواده مشهد حسب دادنامه شماره 01697 مورخ 93/7/5 با این استدلال که زوجه جهت مواجهه حضوری حاضر نگردیده و مهریه یک جلد حافظ و 14 شاخه گل است و اینکه آیا بابت مهریه ملکی به وی منتقل شده یا خیر و چرا آن را به غیر انتقال داده است اظهارات زوج را موجه تشخیص و با این تعبیر که ملک یا مالی از زوج به عنوان اینکه در ایام زوجیت فراهم شده معرفی نگردیده است به خواهان اجازه داده ظرف سه ماه از قطعیت حکم و پرداخت مبلغ یک میلیون و پانصد هزار تومان بابت نفقه ایام عده و پرداخت مبلغ دو میلیون تومان بابت نحله هر سال از سالهای زوجیت از تاریخ عقد تا تاریخ طلاق و تحویل جهیزیه زوجه در وضعیت فعلی نسبت به اجرا و ثبت صیغه طلاق رجعی نوبت اول اقدام کند حضانت فرزندمشترک تا هفت سال کامل با مادر خواهد بود و پدر ماهیانه دویست هزار تومان بابت نفقه فرزند باید بپردازد (ص 30) وکیل زوجه نسبت به این رأی تجدیدنظرخواهی کرده است در لایحه منضم به دادخواست تجدیدنظر وکیل تجدیدنظرخواه اظهار داشته مهریه باید مالیت داشته و قابل تملک باشد و اگر معلوم و معین نباشد و رفع جهالت ننماید صداق مجهول دارد و طبق ماده 1100 قانون مدنی باید مهرالمثل تعیین شود0 با توجه به اینکه مهریه موکله تنها چهارده شاخه گل قید شده که اولاً مالیت نداشته و ثالثاً مجهول است ( نوع و جنس مشخص نشده است) محکمه می بایست مهر المثل برای موکله تعیین می نمودو چون اینگونه نشده است رأی بدوی قابل نقض است بعلاوه همسر موکله جواهر ساز می باشد و چون زوج بدون دلیل همسرش را طلاق میدهدو زوج اقرار دارد منزلش را تغییر داده و آدرس آن را از باب ایجاد مزاحمت به زوجه نداده است طبق شرط ضمن عقد باید تا نصف دارائی که در ایام زناشوئی بدست آورده یا معادل آن را به زوجه منتقل نماید ولی دادگاه علیرغم شغل زوج رقم بسیار پائینی به عنوان نحله تعیین نموده است که بنظر می رسد معادل یک صدم اموال زوج نبوده است تقاضای تعیین کارشناس جهت اعلام میزان نحله را دارددر مورد منزل مورد بحث در صورت مراجعه به اسناد منزل مشخص میشد که آن منزل متعلق به مادر زوج است و با توجه به سند نکاحیه به غیر واقعی بودن این موضوع پی می بریم وکیل تجدیدنظرخوانده پاسخ داده به رأی مرقوم اعتراض دارد زیرا زوج یک باب آپارتمان عالی و مرغوب به زوجه واگذار نموده و زوجه از زوج تمکین ندارد و در طول زندگی از امکانات لازم برخوردار بوده است و زندگی مشترک را ترک کرده است و میزان نحله بسیار سنگین است و تقاضای نقض دادنامه در مورد نحله را وارد (ص44) دادگاه تجدیدنظر با این استدلال که ابتدا باید تمام حقوق زوجه تعیین شود و تنصیف و اجرت المثل دوران زوجیت مشخص شود اگر تنصیف و اجرت المثل ممکن نشد آنگاه نوبت به نحله می رسد پرونده را اعاده نموده اند که بررسی شود آیا زوج مالی در دوران زوجیت به دست آورده یا نه ؟ و با نظر کارشناس اجرت المثل دوران زوجیت مشخص و پرونده تکمیلاً ارسال شود (ص 48) در جلسه 93/11/27 وکیل زوج اظهار داشته موکل یک خانه داشته که به نام همسرش انتقال داده است و اموال دیگری نداشته و ندارد و در مورد اجرت المثل چون عدم تبرع محرز نیست اجرت المثل ثابت نیست0 وکیل زوجه اظهار داشته چون زوجین قصد توافق دارند مدت ده روز مهلت داده شود چنانچه توافق حاصل نشد نتیجه را اعلام خواهیم کرد و در صورت عدم توافق توضیحات لازم طی لایحه ای ارائه خواهد شد و در ذیل این صورتمجلس تصریح شده است چون نتیجه مصالحه اعلام نشده و در مورد اموال زوج لایحه ای داده نشده است پرونده از آمار کسر و اعاده شود(ص 54) و شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی حسب دادنامه شمارة 2409 مورخ 93/12/25 ضمن رد تجدیدنظرخواهی رأی تجدیدنظرخواسته را تأییدکرده اند(ص 57) این رأی در تاریخ 94/1/8 به زوجه ابلاغ و وکیل نامبرده در تاریخ 94/1/26 نسبت به آن فرجام خواهی کرده است ( صفحات 63 + 66) وکیل فرجام خواه در لایحه منضم به دادخواست فرجامی ضمن تکرار مطالب قبلی تصویر مبایعه نامه عادی ( خوانا نیست ) را پیوست پرونده نموده و اظهار داشته چون موکله اعلام داشته همسر ایشان مالک سه دانگ مشاع از یک قطعه زمین به متراژ 350 متر مربع وفق قولنامه پیوستی است و این زمین در تاریخ 86/11/27 خریداری شده و موکله درمورخ 85/12/9 با فرجام خوانده ازدواج نموده فلذا ایشان مستحق نصف آن سه دانگ می باشد ولیکن محکمه در این خصوص اظهار نظر ننموده است و از این باب رأی فرجام خواسته قابل نقض است هیأت شعبه 19 دیوان عالی کشور پس از مشاوره بموجب دادنامه شماره 94099709079900197 مورخ 1394/8/11 چنین رأی صادر کرده است :رأی شعبه « با عنایت به ماده 29 قانون حمایت خانواده درخواست وکیل فرجام خواه در مورد تعیین تکلیف مهریه زوجه قبل از اجرای صیغه طلاق وارد بنظر میرسد زیرا در سند ازدواج زوجین به شماره ...- 83/12/9 از جمله مهریه چهارده عدد شاخه گل که نوع و ارزش آن مشخص نشده و ابهام دارد جزء مهریه تعیین شده اظهار وکیل زوج به اینکه در ایام مقارن تشکیل زندگی مشترک زوج یک واحد آپارتمان بابت مهریه به خواهان واگذار نموده مؤید این است که مهریه تعیین شده در سند نکاح نظر قطعی طرفین در میزان مهریه نبوده است با توجه به مواد 1078 و 1079 و 1100 قانون مدنی اقتضاء داشته دادگاه نسبت به میزان مهریه از طرفین در خصوص اظهارات زوجه درمورد آپارتمان مذکور تحقیق نموده و در صورت اقتضاء وفق موازین شرعی و قانونی مهرالمثل تعیین نماید و در مورد دارا شدن 350 متر مربع زمین در ایام نکاح و بند الف شرایط ضمن العقد نیز اظهار نظر نموده به طرفین ابلاغ نماید لذا رأی فرجام خواسته به استناد مواد 371 و 401 قانون آئین دادرسی مدنی نقض و پرونده به دادگاه صادر کننده رأی فرجام خواسته اعاده که پس از رفع نقص اتخاذ تصمیم نموده به طرفین ابلاغ نمایند»; در جلسه 94/10/20 شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر خانم الف. الف اظهار داشته عقد بر مبنای 14 شاخه گل جاری شده بعداً شوهرم یک خانه آپارتمان برایم خرید با قولنامه من هم با رضایت خاطر به مادر شوهرم جائی برای زندگی نداشت دادم و شوهرم هم سند به نام مادر شوهرم زد و ارزش گل را نیز نمیدانم نوع گل از چه نوعی باشد قید نشده ، و در مورد زمین نیز عرض کنم یک قطعه زمین نیز به میزان 350 متر در طرقبه از زمین های قولنامه ای که مشخص نبود چی هست قولنامه کرد به من داد بعداً باز قولنامه را از من گرفت نمی دانم سرنوشت زمین چه شد کجاست و ارزش 14 شاخه گل نیز مجهول است چون نوع گل مشخص نیست0 وکیل زوجه اظهار داشته نظر به اینکه در هنگام عقد وفق سند نکاحیه تنها 14 شاخه گل به عنوان مهریه قید شده است و نوع و قیمت این گل ها مشخص نشده بی شک این مهریه مجهول و باطل است و لیکن مبطل عقد نیست علی الخصوص که وفق توضیحات موکله در خصوص آپارتمان پر واضح است که تجدیدنظرخوانده هیچ مالی به نام موکله ننموده است و ارزش آپارتمان که در زندگی مقرر بوده است مبلغ آن فی الحال بیش از پانصد میلیون تومان می باشد که تجدیدنظرخوانده به نام مادر خود منتقل نموده است0 و هیچ زمینی نیز بنام موکله ننموده و تنها مبایعه نامه امضاء نموده است که مدارک آن زمین را نیز از موکله گرفته است فلذا با توجه به اینکه مهریه مجهول است تقاضای تعیین مهرالمثل برای موکله مستدعی است0(ص91) بالاخره شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی بموجب دادنامه 9409975133601680 مورخ 1394/10/21 چنین رأی صادر کرده است « رأی دادگاه : در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای س. ع.ص. فرزند س. الف و خانم الف. الف. ک. فرزند ع. نسبت به دادنامه صادره شماره 1697 ( عضو ممیز نظر سهواً 1699 قید شده ) از شعبه 40 دادگاه عمومی حقوقی مشهد که بموجب آن گواهی عدم امکان سازش بین طرفین صادر و حقوق زوجه را با