تعارض قاعده ید و بینه

خلاصهٔ رأی

مذکور نموده این دادخواست ثبت دادگستری تالش شده و به شعبه سوم محاکم عمومی حقوقی در مورخ 21/10/1390 ارجاع شده جلسه رسیدگی در 16/11/1390 تشکیل اجمالاً وکیل خواهان مضمون خواسته ها بدین عنوان مطرح نموده مورث موکلین، مالک ملک ما به النزاع است.

متن کامل

تعارض قاعده ید و بینه Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: تعارض قاعده ید و بینه پیام: بینه حاکم بر قاعده ید است بنابراین سبق ِتصرفِ مثبتِ قاعده ی ید نمی تواند در برابر بینه تقابل کند زیرا مجرد تصرف، اماره مالکیت است اما تصرف، نفس مالکیت نیست. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9209970908100309 تاریخ دادنامه قطعی : 1392/10/07 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده دادخواست خانم س.ل. و آقای ع.ل. به نمایندگی از کلیه موکلین با وکالت خانم ک.ش. به طرفیت آقای م.ح. و به خواسته صدور حکم بر اثبات مالکیت یک قطعه زمین به شماره 323 سنگ اصلی 28 گیلان به مساحت تقریبی بیست هزار مترمربع واقع در ییلاق دیزگاه مقوم بر پنج میلیون و یک صد تومان و خلع ید از ملک مزبور مقوم بر پنج میلیون و یک صد تومان با احتساب کلیه خسارات دادرسی و حق الوکاله که در شرح دادخواست اجمالاً ابراز نموده مورث موکلین مرحوم الف.ل. مالک قطعه زمین موصوف می باشند که بعد از فوت آن مرحوم ملک مزبور به ورثه (موکلین) منتقل گردیده متأسفانه خوانده محترم من غیرحق و عدواناً به ملک مذکور متصرف گشتم که با مراجعات مکرر موکلین نیز از رفع تصرف امتناع ورزیده، تقاضای رسیدگی راداریم. در ذیل دادخواست اسامی سایر خواهان ها (1ـ غ. 2ـ ی. 3ـ هـ. 4 ـ س. 5 ـ خ. 6 ـ م. 7 ـ ث. 8 ـ ز. جملگی ل. فرزند الف. 9 ـ د. 10 ـ هـ .11ـ ش. 12ـ ث. 13ـ م. جملگی ل. فرزند ع. مذکور نموده این دادخواست ثبت دادگستری تالش شده و به شعبه سوم محاکم عمومی حقوقی در مورخ 21/10/1390 ارجاع شده جلسه رسیدگی در 16/11/1390 تشکیل اجمالاً وکیل خواهان مضمون خواسته ها بدین عنوان مطرح نموده مورث موکلین، مالک ملک ما به النزاع است. مورث مرحوم الف.ل. قبل از تصرف خوانده در ملک مزبور تصرف مالکانه داشته که اداره ثبت تالش در اسناد رسمی مجاورین و حدودات املاک مجاورین منتهی به ملک مورث موکلین درج شده و نام مورث به عنوان مالک ملک مجاور قیدشده، در خصوص مالکیت مورث موکلین نیز شهودی هستند که حاضر به اتیان سوگند می باشند. خوانده باید اصل سند را ارائه می کرد دلیلی دال بر مالکیت خود ارائه ننموده است و در دفتر توزیع ملک بنام مورث موکلین آقای الف.ل. تعرفه شده لذا درخواست صدور حکم بر اثبات مالکیت نسبت به ملک ما به النزاع و خلع ید از ملک مزبور با احتساب کلیه هزینه دادرسی و تقاضای معاینه و تحقیق محلی با استناد به شهادت شهود و ملاحظه پرونده ثبتی مورد استدعاست. ص 9 و 10 خوانده نیز لایحه داده ص 8 ادعای خواهان ها واهی است، من غیر حق است ، اینجانب به عنوان متصرف خانه و محوطه خود به استناد قانون و شرع مقدس مالک هستم حال که خواهان ها مدعی خلاف مالکیت اینجانب هستند دلایل و مستندات خود را حسب ماده 35 قانون مدنی جهت اثبات مالکیت خود به دادگاه ارائه نمایند خواهان ها فاقد ادلّه اسناد در مورد ادعای خود هستند و استناد آن ها فقط به یک پلاک مجهول المالک است و پلاک مجهول المالک نیز نمی تواند مثبت مالکیت باشد. دادگاه تصمیم گرفت پرونده پلاک ثبتی را مطالبه نماید به همراه نماینده ای بصیر و مطلع؛ لذا به استناد ماده 212 ق.آ.د.م. قرار ملاحظه محتویات پرونده ثبتی را صادر تا دفتر توزیع اظهارنامه قریه م. و پرونده پلاک ثبتی به همراه نماینده اعزام نمایند. ص 11 جلسه 27/11/90 تشکیل ص 15 دستور جلسه ملاحظه محتویات پرونده ثبتی است نماینده ثبت حضور دارد خوانده حاضر و با تأخیر خواهان وکیل وی متعاقباً حضور یافته اند خطاب به نماینده ثبت محتویات پرونده را به طور کامل تشریح نموده و پلاک های مجاور آن را نیز نام ببرید. نماینده ثبت پاسخ داده پلاک 333 واقع در قریه ییلاقی مریان سنگ اصلی 38 بخش 28 گیلان بر طبق دفتر توزیع اظهارنامه بنام الف.ل. تعرفه شده و مجعول می باشد و فاقد هرگونه سابقه ثبتی است و اعلام پلاک های مجاور با حدود اربعه پلاک 133/38 شمالاً ملک ورثه حاج ن. شرقاً ملک ن. جنوباً ... غرباً ملکی الف. پلاک 132/31 شمالاً رودخانه آق اوله شرقاً رودخانه آق اوله جنوباً با دره... متصل به ملک ورثه حاجی م. و غیره غرباً ملک الف.ط. و غیره پلاک 136 شمالاً د.د. شرقاً م.م. جنوباً م.پ. غرباً ورثه م.الف. پلاک 255 شمالاً رودخانه سوره شرقاً سنگ (ناخوانا) جنوباً متصل به ملک ورثه حاجی ن.م. و ت. 134 شمالاً ملک د. و غیره مشرقاً ملک د. جنوباً معبر عام غرباً ورثه ن. و غیره و حدود اربعه پلاک 301 برابر نقشه تمدیدی بوده که پیوست تقدیم است (خطوط نماینده ثبت کاملاً خوانا نبوده اسامی واضح نیست) پس از نماینده ثبت وکیل خواهان که متعاقباً حضور یافته ابراز می نماید با توضیحات فوق مالکیت مورث موکلین نسبت به زمین متنازعٌ فیه با حدود مندرج در آن محرز است لذا تقاضای ارجاع امر به کارشناسی و انجام معاینه و تحقیقات محلی و صدور حکم شایسته را دارم. در مقابل خوانده اشعار نموده من بیش از شصت سال است که در روی این زمین ها سکونت دارم و خانه و... احداث نموده ام مستثنیات منابع طبیعی بنام من می باشد و زمین از طریق پدرم به من رسیده است پلاک خواهان ها ارتباطی به زمین تحت تصرف من ندارد تقاضای ردّ دعوی دارم. ص 16 دادگاه در وقت فوق العاده 27/11/1390 ص 21 و 22 قرار توأمان تحقیق و معاینه محل و کارشناسی صادر نموده تا مجری قرار مشاهداتش را در خصوص نحوه تصرفات و سبق تصرفات و میزان تصرفات و اینکه آثار تصرف به چه زمانی بر می گردد صورت مجلس و پس از اهالی محل و مجاورین در خصوص اینکه آیا اراضی متنازعٌ فیه متعلق به مورث خواهان ها می باشد یا خیر و یا متعلق به خوانده است و چندین سال در آن تصرف دارد تحقیق و گزارش شود کارشناس با بررسی محتویات پرونده ثبتی شماره 323 و 133 و 132 و 126 و 255 و 134 و 301 سنگ اصلی 38 بخش 28 گیلان و مطالبه پرونده حاضر و با عزیمت به محل و پیاده کردن حدود اربعه کلیه پلاک های ثبتی و ترسیم کروکی و تعیین حدودوثغور ملک نسبت به اجرای قرار اقدام و سپس ظرف 15 روز از اجرای قرار نظریه کتبی و مسئول خویش را در مورد اینکه آیا زمین متنازعٌ فیه جزء یا قسمتی از پلاک ثبتی 323 و متعلق به مورث خواهان ها می باشد یا خیر ابراز نمایند ص 22 وقت اجرای قرار 8/12/1390 ص 29 طرفین حضور یافته دادرسی شعبه سوم به عنوان عضوهای قرار به همراه طرفین و کارشناس و نماینده ثبت به محل اجرای قرار واقع در منطقه ییلاقی ایزگاه مریان در سی کیلومتری تالش عزیمت ابتداً از خواهان خواسته شد تا ملک متنازعٌ فیه را تعرفه نمایند یکی از خواهان ها بنام خ.ل. اظهار داشت ملک متنازعٌ فیه مساحت حدود بیست هزار مترمربع بوده و از طرف شرق به ملک فعلی ب.ح. و از طرف جنوب به رودخانه و از طرف غرب به رودخانه و از طرف شمالاً به قبرستان مشهور به ب. محدود می شود و فعلاً در تصرف خوانده قرار دارد پس از تعرفه ملک متنازعٌ فیه ملاحظه گردید دو باب منزل مسکونی با قدمت حدود سی سال و 15 سال در قسمت شمالی عرصه متنازعٌ فیه احداث گردیده و سر باب انبار و طویل نیز در ضلع شرق و شمالاً زمین متنازعٌ فیه احداث گردیده مقداری درخت گردو تبریزی با قدمت متناوب از چهل سال به پایین در عرصه غرس گردیده و تعبیه زمین به صورت گندمزار بوده و تماماً در تصرف خوانده قرار دارد در این مرحله از طرفین خواسته شد تا شهود محلی خودشان را تعرفه نمایند متداعیین شهود تحقیق را معرفی که در برگ جداگانه از آنان تحقیق شده اند نمایند اداره ثبت اظهار داشت پلاک مزبور مجهول و فاقد حدود اربعه است باید از طریق حدود پلاک های مجاور و تحقیقات محلی حدود آن مشخص شود حدود پلاک های مجاور برای کارشناس تعرفه شده سپس از کارشناس خواسته شد تا نظریه کارشناسی را بعدازاینکه حدود پلاک های مجاور توسط نماینده و نقشه بردار ثبت تعرفه شده اعلام نماید شهود تحقیق به اسامی گ.الف. 60 ساله گواهی نموده (ص 32) حدود سی وپنج سال آقای ح. را روی زمین دیده ام و آقای الف.ل. را روی زمین ندیده ام گواه آقای ح.ق. 81 ساله گواهی نموده ص 33 (زمین مال مرحوم الف.ل. بوده و یا ش.ح. (پدرخوانده)... مثل دو تا برادر بودند مرحوم الف. زمین را جهت کشت و زرع در اختیار ش.ح. قرار داد ولی خدا شاهد [است] که مالک الف.ل. بود، زمین مال الف. بود، به دوستش ش.ح. داد تا کشت و زرع کند، ش.ح. مالک نبود فقط الف. مالک بود) گواه ف.الف. 67 ساله گواهی نموده ص 34 من آقای ح. و پدرش را روی زمین دیده ام و اینکه زمین مال چه کسی است و چه کسی سند دارد نمی دانم مرحوم الف.ل. و ش.ح. باهم دوست بودند در یک خانه مشترک زندگی می کردند) گواه س.ن. 60 ساله ص 35 گواهی نموده (زمانی مال آقای الف.ل. بوده زمین را به زارع خودش آقای ح. داد و از او بهره می گرفت آقای م.ح. بعد از انقلاب روی این زمین خانه ساخته است و قبل از آن گندم زار بود من یقین دارم زمین مال الف.ل. است و فقط برای کشت و زرع زمین را به ح. داده و بهره می گرفت) گواه و.ت.80 ساله ص 36 گواهی نموده (من روی زمین آقای ش.ح. پدر ع.ح. را دیده ام و من مرحوم الف. را ندیده ام و نمی دانم چه کسی است فقط مرحوم ش.ح. را و فرزندش را روی زمین دیده ام) گواه ح.ح. 74 ساله ص 37 گواهی نموده (زمین مال پدر مرحوم الف. بنام ش.ل. بود و آن را به الف.ل. داد آقای م.ح. از اول انقلاب اینجا سکونت دارد زمین را آقای الف. صرفاً جهت کشت و زرع به آقای م.ح. داده ولی مالک زمین آقای الف.ل. است باهم دوست بودند الف. زمین را برای زارعت به م.ح. داد) گواه آقای ح.پ. 77 ساله ص 38 گواهی نموده (من پدر آقای م.ح. را روی این زمین دیده ام اینکه آیا زمین مال وی بوده یا نبوده چیزی نمی دانم آن ها خودشان سند دارند هرکس سند دارد مال اوست) گواه آقای ع.ر. 65 ساله ص 39 گواهی نموده (بنده از طفولیت با طرفین زندگی کرده ام و می دانم و دیده ام و از پدرم و بزرگانم شنیده ام که ملک مال الف.ل. می باشد حقانیت مرحوم الف. را گواهی می نمایم و آقای ح. حدود سی وچند سال یا بیشتر اینجا سکونت دارد قبلاً مرحوم الف. و پدر آقای ح. در یک خانه زندگی می کردند و از یک دروازه وارد می شدند و در نصف خانه مرحوم الف. زندگی می کرد و در نصف دیگر آقای ح. ولی این زمین مال الف.ل. می باشد) نظریه کارشناسی در ص 44 (آقای م.ف.) پلاک 323/38 به عنوان یک قطعه گندم زار تیم دشت در مورخ 25/7/1319 به نام الف.ل. تعرفه و مجهول می باشد و ازآنجایی که پلاک مرقوم فاقد حدود اربعه مشخص بوده تا بتوان قویاً در خصوص اثبات و یا نفی آن اظهارنظر صریحی نمود ولی با توجه به قرائن ذیل 1ـ نوعیت و محل پلاک 323/38 که به صورت گندم زار تیم دشت می باشد و با ملک متنازعٌ فیه مطابقت دارد 2ـ اظهارات شهود و مجاورین و مطلعین محلی که در جلسه اجرای قرار و یا در جلسات بعدی به صورت غیر محسوس مورد پرسش قرار گرفت 3ـ پلاک 104/38 که غرباً خود را به الف. تعریف نموده بود و تقریباً با محدوده ملک متنازعٌ فیه در دو حد مطابقت دارد 4 ـ خوانده هیچ گونه دلیل و مستندی دال بر مالکیت و یا خریداری ارائه ننموده (به نظر ملک متنازعٌ فیه بنا به قرائن فوق (تا زمانی که دلیلی از طرف خوانده ارائه نگردیده) می تواند جزء پلاک 323/38 و متعلق به مورث خواهان ها باشد) استشهادیه دیگری خواهان ها ارائه داده اند مشعر بر مالکیت مورث شان ص 47 در ظهر ورقه کارشناسی ص 46 دادرس وقت دادگاه می نویسد نظریه به طرفین ابلاغ... و با پیوست نمودن کپی نظریه کارشناسی به اداره منابع طبیعی اعلام شود تا نماینده و نقشه بردار آن اداره را به محل وقوع ملک اعزام و در خصوص ملی یا غیر ملی بودن زمین متنازعٌ فیه نفیاً یا اثباتاً اظهارنظر نموده و جوابیه را به همراه کروکی ترسیمی به دادگاه ارسال نمایند وکیل خواهان طی لایحه ای ص 52 می نویسد قسمتی ازملک در نظریه کارشناسی محاسبه نگردیده و در کروکی هم مشخص نمی باشد معترض و تقاضای نظریه کتبی تکمیلی مورد استدعاست در وقت فوق العاده 16/1/1391 ص 54 دادگاه قرار رسیدگی به اعتراض وکیل خواهان در خصوص قسمتی از زمین متنازعٌ فیه که اظهارنظر ننموده و تکمیل کارشناسی را خواستار شده اند توجهاً به اینکه از نظریه کارشناسی نتیجه مطلوب و موردنظر دادگاه حاصل نمی شود به استناد ماده 263 ق.آ.د.م. قرار تکمیل کارشناسی صادر تا کارشناس منتخب مطابق با قرار سابق الصدور و لایحه اعتراضیه خواهان اقدام و نظریه کتبی و مسئول خویش را در مورد میزان مساحت دقیق پلاک متنازعٌ فیه به این دادگاه ابراز نماید ص 55 خوانده دعوی آقای م.ح. طی لایحه اعتراضیه صفحات 57 و 58 پرونده اجمالاً ابراز نموده اظهارنظر احتمالی کارشناسی در مورد مطابقت پلاک مورد ادعای خواهان با ملک مورد تصرف اینجانب که ملک آن را پلاک 104/38 قرار داده موجّه نیست زیرا اولاً: دربند 3 ص 3 اعلام کرده دو حد پلاک 104 با محدوده ملک موضوع پرونده مطابق است و این مقدار بالأخص با مجهول المالک بودن پلاک مورد ادعای خواهان کفایت موضوع نخواهد کرد ثانیاً: پلاک 104/38 که ملاک مطابقت کارشناسی قرارگرفته نمی تواند زمین مورد تصرف اینجانب را به عنوان ملک الف. و پلاک مجعول 323/38 تعرفه نماید چراکه به استناد پیوست این لایحه عکس ماهواره ای از منطقه مریان که نشان دهنده محل وقوع ملک می باشد ملک متنازعٌ فیه روی آن بارنگ مشکی مشخص شده کارشناس محترم زمین مجاور آن را که در زمان تهیه عکس سفید می باشد به عنوان پلاک 104/38 قرار داده و مدعی شده که غرب پلاک 104 به ملک متنازعٌ فیه متصل است درحالی که 1ـ خود این کارشناس در صفحه 2 اظهارات خود ذیل بند 4 شرق ملک متنازعٌ فیه را به ملک ب.ح. باسابقه ... متصل کرده یعنی در شرق ملک متنازعٌ