تاثیر سابقه ثبتی بر دعوی مالکیت و اثبات مالکیت

خلاصهٔ رأی

پیام: نسبت به املاک دارای سوابق ثبتی، دعوی مالکیت قابلیت استماع ندارد اما دعوی اثبات مالکیت قابل رسیدگی است.

متن کامل

تاثیر سابقه ثبتی بر دعوی مالکیت و اثبات مالکیت Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: تاثیر سابقه ثبتی بر دعوی مالکیت و اثبات مالکیت پیام: نسبت به املاک دارای سوابق ثبتی، دعوی مالکیت قابلیت استماع ندارد اما دعوی اثبات مالکیت قابل رسیدگی است. (ملاحظه: لطفا رای بررسی شود. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9409970907800468 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/10/27 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9309982846100299 شماره دادنامه : 9409970907800468 تاریخ : 1394/10/27 خلاصه جریان پرونده در پرونده پیوست آقای ف. س.پ. به وکالت از آقای م. خ. دادخواستی به طرفیت آقای م. زارعی باقرآبادی به خواسه تقاضای صدور حکم بر اثبات مالکیت و الزام به تنظیم سند رسمی نسبت به یک قطعه زمین پنجاه هکتاری واقع در مزرعه صحت آباد مقوم به 51/000/000 ریال به میزان دو سهم از مشاع از 240 سهم مشاع اراضی مزروعی پلاک 41 اصلی بخش 8 قزوین با این توضیح که :« ... استناد مدارک پیوست و اعلامی خوانده یک قطعه زمین به مساحت پنجاه هکتار اراضی کشاورزی مزرعه صحت آباد خود را به موکل اینجانب به ثمن معین و دریافت وجه آن ( سی و دو میلیون تومان ) در مورخه 81/5/20 فروخته است ، علیهذا با توجه به این که مبایعه نامه مذکور که با دارا بودن شرایط ماده 190 قانون مدنی و طبق مواد 10، 219 ، 338 ، 362 قانون مدنی منعقد شده است محقق می باشد وفق مواد 46 و 47 قانون ثبت ، تقاضای صدور حکم بر اثبات مالکیت و الزام خوانده به تنظیم سند مالکیت رسمی نسبت به قطعه زمین مذکور ( به میزان 12 سهم مشاع از 420 سهم مشاع اراضی مزروعی پلاک 41 اصلی بخش 8 قزوین ) به نام موکل مورد استدعاست .»; به دادگاه عمومی بخش شال تقدیم که پس از ثبت در تاریخ 93/3/18 جهت رسیدگی به شعبه اول ارجاع شده است شعبه مرجوع الیه پس از انجام تشریفات دادرسی ( صدور دستور ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و تعیین وقت رسیدگی ، تشکیل جلسه دادرسی در تاریخ 93/5/19 و استماع اظهارات وکلاء طرفین و وصول لوایح، استعلام از اداره ثبت و وصول پاسخ آن به شرح صفحه 38 پرونده اجمالاً مبنی بر اینکه :« ... از آنجائیکه در پلاک مرقوم اشخاص متعددی مالک می باشند لذا وضعیت ثبتی کل مرقوم گردیده حالیه چنانچه مالکیت افراد خاصی مد نظر ریاست محترم دادگاه می باشد اعلام تا پاسخ مقتضی تهیه و ارسال گردد، همچنین پلاک مزبور از املاک جاری می باشد و سابقه ثبتی در دفتر املاک ندارد و گاهاً در پلاک 41 اصلی معاملاتی بصورت وکالتی و یا قولنامه ای مورد معامله واقع گردیده است لذا چنانچه نقل و انتقالاتی بدون اطلاع این اداره انجام شده باشد و یا خلاصه سند تنظیمی به این اداره واصل نشده باشد این اداره بی اطلاع می باشد ... »; ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره 930002241 مورخ 93/12/28 چنین رأی داده است :« ... نظر به اینکه ادعای خوانده در خصوص عدم قصد وی در انجام بیع و اینکه مرقومه های مستند دعوی موضوع معامله ربوی بوده است و حسب دادنامه ی شماره ی 718 مورخ 93/5/30 این دادگاه که طی دادنامه شماره 1123 مورخ 93/11/12 شعبه ی اول دادگاه تجدیدنظر استان قزوین قطعی شده است ادعای خوانده به اثبات رسیده است لذا خواهان مالکیتی نداشته و دادگاه مستنداً به ماده ی 197 قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر بی حقی خواهان راجع به خواسته ی دیگر خواهان صرف نظر از مالک نبودن خواهان ، به لحاظ اینکه چنین دعوایی برای املاکی که سابقه ثبتی دارند صحیح نمی باشد لذا دعوی مطروحه به کیفیت موصوفه قابل استماع نبوده و مستنداً به ماده ی 2 قانون مرقوم قرار عدم استماع دعوا صادر و اعلام می گردد ... »; دادنامه صادره در تاریخ 94/7/16 ابلاغ گردیده آقایان حسین ابوالقاسمی و بهزاد کاظمی به وکالت از ورثه مرحوم خ. ( فرهنگ، فرهاد، پرویز، مظاهر، علی ، ایرج، زهرا، فاطمه همگی خ. و فرنگ آبسته ) با تقدیم دادخواست که به شماره 152 ـ 941 مورخ 94/8/20 ثبت گردیده از رأی دادگاه بدوی فرجام خواهی نموده اند عمده دلایل فرجام خواهی عبارت است از :« ایرادات 1- عدم تقدیم دادخواست تقابل ، مسلماً طرح ادعای بطلان قرارداد و یا هرگونه ادعایی در خصوص عقود منعقده فیمابین شهروندان جامعه، نیازمند طرح دعوی مطابق مقررات قانونی است تکلیفی که مقنن برابر نص ماده 2 قانون آئین دادرسی مدنی بر آن تأکید نموده است و صدور رأی پیش از طرح دعوی مخالف قواعد آمره دادرسی است ... به عبارت دیگر اگر فرجام خواه بعد از سال 11 مدعی بطلان معامله بوده است مکلف به تقدیم دادخواست برابر مقررات قانونی بوده است و پس از این اقدام دادگاه محترم می توانست به دعوی وی نیز رسیدگی کند لذا صدور حکم بر بی حقی بدون تقدیم دادخواست از جانب فردی که مدعی بطلان معامله است نقض صریح و آشکار اصل صحت و لزوم قراردادها می باشد 2- نقض اصل نسبی بودن احکام ... حکم بالذات در حق محکوم علیه و محکوم له مؤثر می باشد حقوق و الزامات آنان را افزایش داده و یا از آن بکاهد التزامات ناشی از حکم ، بدون واسطه بر محکوم علیه تحمیل شده و در مقابل محکوم له منتفع اصل و نخستین از رأی می باشد در مانحن فیه دادگاه محترم در رأی معترض عنه به احکامی استناد جسته که محکوم علیه آن شخص ثالثی است که در معامله جزء متعاملین نبوده است در دادنامه شماره 718 مورخ 93/5/30 صادره از دادگاه عمومی بخش شال خواهان بدوی ( مرحوم م. خ. ) از اتهام ربا خواری تبرئه شده است که دادنامه شماره 1123 مورخ 93/11/12 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان قزوین آن را تأیید و ابرام نموده است دادگاه محترم با استناد به محکومیت شخص ثالثی آقای پرویز خ. که نه جز متعاملین بوده و نه در پرونده حاضر جز اصحاب دعوی بوده است ... 3- صدور حکم خارج از خواسته ... »; دادگاه پس از انجام تشریفات مربوط به هزینه دادرسی و تبادل لوایح پرونده را به دیوانعالی کشور ارسال کرده که پس از وصول در تاریخ 94/10/6 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است . مسروح لوایح هنگام شور قرائت خواهد شد . هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای سعید عمرانی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجام خواهی آقایان حسین ابوالقاسمی و بهزاد کاظمی به وکالت از آقایان خ. و آبسته به هویت منعکس در پرونده از دادنامه شماره 93/02241 ـ 93/12/28 صادره از دادگاه عمومی بخش شال از این حیث وارد است که خواسته خواهان اولیه ( مورث فرجام خواهان م. خ. ) در درجه اول اثبات مالکیت به استناد مبایعه نامه عادی مورخ 81/5/20 با آقای م. زارعی بوده و در مرحله بعد الزام خوانده به انتقال سند رسمی برابر قوانین و مقررات بوده است نه دعوای مالکیت و لذا عدم استماع دعوا در خصوص اثبات مالکیت با استدلال به اینکه ملک سابقه ثبتی دارد فاقد توجیه قانونی است دعوای مالکیت با توجه به سوابق ثبتی قابلیت استماع ندارد و نه دعوای اثبات مالکیت لذا تحقیقات در خصوص اثبات مالکیت انجام نشده، پرونده از این جهت ناقص است و صدور رأی بر بطلان دعوا به الزام خوانده به انتقال سند با توجه به اینکه در اصل مالکیت تحقیقی نشده و اظهار نظر در این خصوص مبتنی بر رأی ماهوی در خصوص خواسته اول است نیز فاقد مبانی حقوقی است و استناد به دادنامه شعبه اول تجدیدنظر استان قزوین مبنی بر اینکه معامله را بیع شرط ندانسته و ربوی تلقی نموده هم ربطی به خواهان ندارد مربوط به پرویز خ. است بنا به مراتب با اختیار حاصله از بند ج ماده 401 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه بلحاظ نقص تحقیقات پرونده به شعبه صادر کننده رأی فرجام خواسته اعاده تا پس از تحقیقات جامع در خصوص مالکیت فرجام خواهان برابر مقررات رأی مقتضی صادر نماید. شعبه 18 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار حسین طالبی - سعید عمرانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است