تأثیر فقدان قصد رشاء در مسئولیت کیفری مرتشی

خلاصهٔ رأی

غل عضو شورای شهرستان و استرداد وجوه اخذ شده به شکات ردیف 14-15-16 و 17 و جزای نقدی معادل 596/000/000/4 ریال به‌ حساب صندوق دولت و متهم ردیف دوم را به 6 ماه حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و جزای نقدی معادل 22 میلیون تومان که در این امر تسهیل کرده است به نفع صندوق دولت محکوم و اعلام می‌دارد رأی صادره حضوری ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ به طرفین قابل اعتراض در یکی از محاکم تجدیدنظر استان تهران است.

متن کامل

تأثیر فقدان قصد رشاء در مسئولیت کیفری مرتشی Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: فراهم نمودن موجبات تحقق ارتشاء پیام: فراهم نمودن موجبات ارتشاء دارای عنوان مجرمانه خاص بوده و مشمول قواعد عام معاونت نیست. عنوان: تأثیر فقدان قصد رشاء در مسئولیت کیفری مرتشی پیام: فقدان قصد رشاء در شخص پرداخت کننده مال یا وجه، تأثیری در مسئولیت کیفری مرتشی ندارد. مستندات: ماده 593 قانون مجازات اسلامی 1392- شماره دادنامه قطعی : 9009982660802591 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/04/31 گروه رأی : کیفری آراء منتخب پرونده: دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی در خصوص شکایت 1. م.ر. ق.، اخذ رشوه از ایشان 22 میلیون تومان 2. الف. الف. اخذ رشوه از ایشان 10 میلیون تومان 3. الف. م.، اخذ رشوه از ایشان 10 میلیون تومان 4. ع. ع. اخذ رشوه از ایشان 82 میلیون تومان 5. ر. د.الف، اخذ رشوه از ایشان 20 میلیون تومان 6. م. ح، اخذ رشوه از ایشان 57 میلیون تومان 7. م. م.ر. اخذ رشوه از ایشان 20 میلیون تومان 8. م.ح. چ. مبلغ اخذ رشوه از ایشان 5 میلیون تومان 9. ع.ش. مبلغ اخذ رشوه از ایشان 27 میلیون تومان 10. ح.ق مبلغ اخذ رشوه از ایشان 30 میلیون تومان 11. الف.ب. اخذ رشوه از آن‌ها مبلغ 15 میلیون تومان 12. الف. الف. مبلغ اخذ رشوه 12 میلیون تومان 13. ح. الف مبلغ اخذ رشوه از ایشان 8 میلیون تومان 14. م. ب.ط.، مبلغ اخذ رشوه از ایشان 30 میلیون تومان 15. م. و.، مبلغ اخذ رشوه از ایشان 21/600/000 تومان 16. س.ر. م.ح. مبلغ اخذ رشوه از ایشان 80 میلیون تومان 17. ر.ک. به‌ توسط ر. د.الف.، مبلغ اخذ رشوه از ایشان 10 میلیون تومان که سیزده شاکی اول طی وکالت‌نامه‌ های شماره 1390/10/17 و 3671-1391/4/28 و 3666-1391/4/25 و 11000-1390/12/8 و 3668-1391/4/25 و 3661-1391/4/25 و 3663-1391/4/25 و 3667-1391/4/25 و 115041-1391/5/26 و 3660-1391/4/25 و 3662-1391/4/25 و 3696-1391/5/31 و 3664-1391/4/25 با حضور در دفترخانه‌های رسمی به‌ اصطلاح اقرار نموده‌اند اولاً از شکایت خود اعلام گذشت کرده ثانیاً مبالغی که تأدیه نموده بودند رشوه نبوده ثالثاً از گفتار خود در اداره اطلاعات یا در مرجع قضایی به کلی نادم و پشیمان هستند؛ علیه 1. ع. ل. فاقد سابقه کیفری و با ایداع وثیقه آزاد که متهم است اخذ رشوه (ارتشاء) به میزان 596/000/000/4 ریال از مؤدیان کمیسیون ماده 100 شهرداری ... 2. ی. الف. با ایداع وثیقه آزاد دایر بر معاونت در بزه ارتشاء توسط ع ل. به میزان 22 میلیون تومان از یکی از مؤدیان کمیسیون ماده 100 شهرداری ... بنام م.ر. ق. با وکالت آقای الف. الف. پ.، که زمینه تشکیل پرونده حاضر که فراهم ساز احضار و جلب متهمان و مراجعه سایر شکات بوده است بدین نحو است که پرونده‌ای به کلاسه 28227 در کمیسیون ماده صد شهرداری ... مفتوح رسیدگی بوده که در اصل مالکین ملک مورد بحث ر.ف. و م.ر. بوده ولی این پرونده به نام م.ر. ق. شاکی ردیف اول بوده است که در کمیسیون اول رأی جمعاً به تخریب سازه‌ها صادر شده است اعضای کمیسیون دوم نماینده دادگستری، فرماندار شهرستان و متهم ردیف اول ع. ل. (تجدیدنظر) بوده که پرونده در جلسه رسمی تجدیدنظر مطرح که نماینده دادگستری دادستان شهر به‌ صراحت مطابق مقررات نظر کمیسیون اول مبنی بر تخریب را تأیید می‌نماید و متهم ردیف اول نیز آن را در پیش‌نویس تأیید می‌نماید با توجه به اینکه در کمیسیون‌ها هر پرونده دقیقاً بحث و تبادل‌نظر شده و نظر اعضاء اخذ می‌گردد و مراتب در فرم پیش‌نویس امضاء می‌شود و در فاصله دو جلسه کلیه نظریات تایپ و در جلسه بعدی تایپ و مجدداً امضاء می‌گردد آقای ل. با توجه به محتویات پرونده با مراجعه آقای م.ر. ق. به ی. الف. و با وساطت ایشان که قرار بوده است جهت تغییر در رأی اعضاء تجدیدنظر و معدوم کردن آن و جلب رضایت فرماندار مبلغی را اخذ نماید که حسب محتویات پرونده دقیقاً این کار صورت می‌گیرد و ع ل. به توسط سایر کادر اداره و یا شخصاً پرونده را به فرمانداری ... انتقال می‌دهد و بارها شخصاً به فرمانداری مراجعه می‌کند این در حالی بوده که نماینده دادگستری کما فی السابق به نظریه اولیه خود آگاه و باقی بوده است و سایر جریانات پیش‌آمده که النهایه شرکاء م.ر. ق. از موضوع مسبوق گشته با هماهنگی لازم با اداره اطلاعات و مرجع قضایی با کسب دلیل و اخذ دلایل اطلاعاتی نسبت به احضار و جلب متهمان اقدام که به تبع آن سایر شکات نیز مراجعه به شرح پرونده از آن‌ها تحقیق می‌گردد – حال با توجه به جمیع اوراق و محتویات پرونده که شرح مختصری از روند آن گذشت، شکایت شکات، گزارش مبسوط اداره اطلاعات، اقرار صریح متهمان چه در اداره اطلاعات و مکرراً در نزد دادستان شهرستان، که نحوه اقرار ایشان با نحوه شکایت اولیه شکات (سیزده نفر و سایرین) و موضوع پرونده 28227 کاملاً منطبق است و شهادت شهود و مفاد کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ... تحت 1084-1390/10/28 و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده تحقق و انتساب بزه به مشارالیهم محرز و مسلم بوده لهذا مستنداً به ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس، ارتشاء، کلاهبرداری مصوب 1367/9/15 مجمع تشخیص مصلحت نظام و ماده 593-726 قانون مجازات اسلامی متهم ردیف اول به شش سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی، 60 ضربه شلاق در اجرای احکام کیفری ... و سه سال انفصال از شغل عضو شورای شهرستان و استرداد وجوه اخذ شده به شکات ردیف 14-15-16 و 17 و جزای نقدی معادل 596/000/000/4 ریال به‌ حساب صندوق دولت و متهم ردیف دوم را به 6 ماه حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و جزای نقدی معادل 22 میلیون تومان که در این امر تسهیل کرده است به نفع صندوق دولت محکوم و اعلام می‌دارد رأی صادره حضوری ظرف مهلت 20 روز پس از ابلاغ به طرفین قابل اعتراض در یکی از محاکم تجدیدنظر استان تهران است. رئیس شعبه 101 دادگاه عمومی (جزایی) ملارد - حسن امرجی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای الف. الف. به وکالت از آقایان ع. ل. و ی. الف نسبت به دادنامه شماره 9109972660801539 مورخ 1391/09/11 صادره از شعبه 101 دادگاه عمومی جزایی شهرستان ملارد که به‌ موجب آن متهمین تجدیدنظر خواه 1- آقای ع. ل. به اتهام اخذ رشوه جمعاً به مبلغ چهار میلیارد و پانصد و نود و شش میلیون ریال (مبلغ دویست و بیست میلیون ریال از آقای م. ق.، مبلغ یکصد میلیون ریال از آقای الف. الف.، مبلغ یکصد میلیون ریال از آقای الف. م.، مبلغ هشتصد و بیست میلیون ریال از آقای ع. ع.، مبلغ دویست میلیون ریال از آقای ر. د.الف.، مبلغ پانصد و هفتاد میلیون ریال از آقای م. ح.، مبلغ دویست میلیون ریال از آقای م. م.ر.، مبلغ پنجاه میلیون ریال از آقای م.ح. چ.، مبلغ دویست و هفتاد میلیون ریال از آقای ع. ش.، مبلغ سیصد میلیون ریال از آقای ح. ق، مبلغ یکصد و پنجاه میلیون ریال از آقایان الف. ب و الف. ب مبلغ یکصد و بیست میلیون ریال از آقای الف. الف.، مبلغ هشتاد میلیون ریال از آقای ح. الف، مبلغ سیصد میلیون ریال از آقای م. ب.ط.، مبلغ دویست و شانزده میلیون ریال از آقای م. و.، مبلغ هشتصد میلیون ریال از آقای س.ر. م.ح. و مبلغ یکصد میلیون ریال از آقای ر. ک توسط آقای ر. د.الف. به تحمل شش سال حبس تعزیری و پرداخت جزای نقدی به مبلغ چهار میلیارد و پانصد و نود و شش میلیون ریال در حق دولت و تحمل شصت ضربه شلاق تعزیری و انفصال موقت از خدمات دولتی (اشتغال در شورای شهرستان) به مدت سه سال و استرداد وجوه مأخوذه در حق شکات به مبلغ سیصد میلیون (300/000/000) ریال در[حق] آقای م. ب.ط.، مبلغ دویست و شانزده میلیون (216/000/000) ریال در حق آقای م. و.، مبلغ هشتصد میلیون (800/000/000) ریال در حق آقای س.ر. م.ح. و مبلغ یکصد میلیون (100/000/000) ریال در حق آقای ر. ک. در اجرای قسمت اخیر تبصره ماده 592 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب 1375؛ 2- آقای ی. الف. به اتهام معاونت در بزه ارتشاء (وساطت در پرداخت رشوه) به مبلغ دویست و بیست میلیون ریال توسط آقای م. ق. به آقای ع.ل. به تحمل شش ماه حبس تعزیری و پرداخت جزای نقدی به مبلغ دویست و بیست میلیون ریال در حق صندوق دولت محکومیت جزایی حاصل نموده‌اند، وارد به نظر نمی‌رسد. چه آنکه متهم تجدیدنظر خواه آقای ع. ل. ازجمله اعضاء شورای اسلامی شهرستان ... به‌ عنوان یکی از کارکنان و مستخدمین موضوع ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367 بوده که با علم و اطلاع و به قصد سوء استفاده از موقعیت و سمت اداری و اخذ و تحصیل منفعت در راستای وظایف خود و دیگر اعضاء کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری شهرستان ... در قبال تبدیل آرای صادره از کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری در باب تخریب ساخت‌ و سازهای غیرمجاز به جریمه نقدی و یا تخفیف میزان جریمه و این دست اقدامات وجوه و اموالی معادل مبلغ چهار میلیارد و پانصد و نود و شش میلیون ریال از مراجعین به شرح مضبوط در پرونده کار دریافت داشته است؛ بی ‌آنکه دریافت این وجوه با اغراض دیگری همچون اطلاع دادن به مقامات مربوطه و اعلام جرم بر دهنده آن صورت گرفته باشد. مضاف بر اینکه متهم تجدیدنظر خواه آقای ع. ل. مکرر در مکرر در مراحل مختلف دادرسی به دریافت وجوه و اموال از اشخاص فوق‌الذکر در پرونده کار در ارتباط با پرونده‌های کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری، بدین نحو که: 1- در اوراق 86 و 164 پرونده به دریافت مبلغ دویست و بیست میلیون (220/000/000) ریال نقداً از آقای ر. ق. در شورا و مبلغ یکصد میلیون (100/000/000) ریال از طریق واریز به حساب آقای م.ش؛ 2- در اوراق 86، 164 و 165 پرونده به دریافت مبلغ یکصد میلیون (100/000/000) ریال از آقای الف. الف.؛ 3- در اوراق 86 و 165 پرونده به دریافت مبلغ یکصد میلیون (100/000/000) ریال از آقای الف. م.؛ 4- در اوراق 73 مکرر، 153، 156، 165 و 166 پرونده به دریافت مبلغ هشتصد و بیست میلیون (820/000/00) ریال از آقای ع. ع. که معادل مبلغ پانصد میلیون (500/000/000) ریال از آن بدون پرداخت وجه در قالب انتقال یک واحد آپارتمان هفتاد و پنج متری به شماره پلاک ... واقع در ... به نام خواهرش خانم ص. ل. که در مبایعه‌نامه بهای آن 526/500/000 ریال قید شده است؛ 5- در اوراق 149 و 167 پرونده به دریافت مبلغ دویست و پنجاه میلیون (250/000/000) ریال از آقای ر. د.الف.؛ 6- در اوراق 152 و 167 پرونده به دریافت مبلغ پانصد و هفتاد میلیون (570/000/000) ریال از آقای م. ح.؛ 7- در اوراق 156، 211 و 213 پرونده به دریافت مبلغ دویست میلیون (200/000/000) ریال طی دو فقره چک از آقای م. م.ر.؛ 8- در اوراق 211 و 213 پرونده به دریافت مبلغ پنجاه میلیون ریال (50/000/000) از آقای م.ح. چ.؛ 9- در اوراق 211 و 213 پرونده به دریافت مبلغ دویست و هفتاد میلیون (270/000/000) ریال از آقای ع. ش.؛10- در اوراق 211 و 213 پرونده به دریافت مبلغ سیصد میلیون (300/000/000) ریال از آقای ح. ق؛ 11- در اوراق 156 و 213 پرونده به دریافت مبلغ یکصد و پنجاه میلیون (150/000/000) ریال از آقایان الف و الف. ب.؛ 12- در اوراق 212 و 213 پرونده به دریافت مبلغ یکصد و بیست میلیون (120/000/000) ریال از آقای الف. الف.؛ 13- در برگ 213 پرونده به دریافت مبلغ هشتاد میلیون (80/000/00) ریال از آقای ح. الف؛ 14- در اوراق 212 و 213 پرونده به دریافت مبلغ سیصد میلیون (300/000/000) ریال از آقای م. ب.ط.؛ 15- در اوراق 212 و 213 پرونده به دریافت مبلغ دویست و شانزده میلیون (216/000/000) ریال از آقای م. و.؛ 16- در اوراق 212 و 213 پرونده به دریافت مبلغ هشتصد میلیون (800/000/000) ریال از آقای س.ر. م.ح.؛ 17- در برگ 149 پرونده به دریافت مبلغ یکصد میلیون (100/000/000) ریال از آقای ر. ک با وساطت آقای ر. د.الف. صریحاً اقرار و اذعان کرده است. افزون بر اینکه در جرم ارتشاء بنا بر ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367 لازم و ضروری نیست که انجام یا عدم انجام امری ازجمله وظایف کارمند دریافت‌کننده وجوه در سازمان متبوع بوده یا از وظایف سایر کارکنان آن سازمان باشد. علاوه بر اینکه هرچند پرداخت وجوه و اموال به کارکنان و مستخدمین موضوع ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367 برای حفظ حقوق حقه افراد و یا از باب اضطرار یا در قالب اعلام شکایت یا گزارش پیش از کشف موضوع صورت گیرد، به‌ موجب تبصره ماده 592 و ماده 594 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب 1375 از مجازات مقرر در قانون برای راشی معاف و یا از تعقیب کیفری مصون می‌ماند؛ امّا با قبول و دریافت رشوه از ناحیه مستخدمین و کارکنان موضوع ماده 3 قانون مرقوم، جرم ارتشاء محقق شده است. به بیان دیگر به‌ موجب ماده 3 همین قانون اگر دهنده وجه درحقیقت قصد دادن رشوه را نداشته باشد تأثیری در رفع مسئولیت کیفری دریافت‌کننده وجه که به‌ منظور انجام دادن یا انجام ندادن امری که در ماده مذکور مربوط به وظیفه او یا دیگر کارکنان آن سازمان بوده، ندارد. به عبارت اخری بین راشی و مرتشی ملازمه دائمی نیست و به‌ طور مختلف ممکن است دادن رشوه به وجود عنصر قانونی تحقق پیدا کند بدون اینکه مرتشی در بین باشد و بالعکس. علاوه بر اینکه تحقق یا عدم تحقق نتیجه مورد توافق و قرار قبلی نیز خللی به وقوع جرایم رشاء و ارتشاء وارد نمی‌سازد؛ زیرا جرایم معنونه از زمره جرایم مطلق است که تحقق آن‌ها منوط به نتیجه خاصی نیست و هم