اعتبار وصیت مشروط

خلاصهٔ رأی

پیام: مطابق نظر فقها وصیت مشروط باطل نیست و حتی اگر وصیت را ایقاع بدانیم نیز وصیت مشروط و معلق باطل اعلام نشده است.

متن کامل

اعتبار وصیت مشروط Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: اعتبار وصیت مشروط پیام: مطابق نظر فقها وصیت مشروط باطل نیست و حتی اگر وصیت را ایقاع بدانیم نیز وصیت مشروط و معلق باطل اعلام نشده است. بنابراین اگر موصی شرط کند بعد از مرگم خانه و مغازه به همسر برسد به شرطی که بچه ها را بزرگ و سرپرستی نماید چنین وصیتی تا ثلث اموال صحیح می باشد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9609980213700653 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/01/27 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه تجدیدنظر استان مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ف. ب. فرزند ع. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ع. ر. فرزند ر. ۲. خانم ژ. ر. فرزند ر. ۳. خانم ث. ر. فرزند ر. ۴. خانم س. ر. فرزند ر. همگی به نشانی * ۵. خانم س. ر. فرزند ر. به نشانی * ۶. خانم ر. ر. فرزند ر. به نشانی * ۷. خانم ز. ر. فرزند ر. به نشانی * ۸. خانم ز. ر. فرزند ر. به نشانی * ۹. اقای ا. ر. فرزند ر. به نشانی * ۱۰. خانم ر. ر. فرزند ر. به نشانی * ۱۱. خانم ر. ر. فرزند ر. به نشانی *روبه روی اتش نشانی * خواسته: تنفیذ وصیت نامه پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: خانم ف. ب. فرزند ع. به نشانی * خواندگان: ۱. خانم ژ. ر. فرزند ر. ۲. اقای ع. ر. فرزند ر. ۳. خانم ث. ر. فرزند ر. ۴. خانم س. ر. فرزند ر. همگی به نشانی * ۵. خانم ز. ر. فرزند ر. به نشانی * ۶. اقای ا. ر. فرزند ر. به نشانی * ۷. خانم ز. ر. فرزند ر. به نشانی * ۸. خانم س. ر. فرزند ر. به نشانی * ۹. خانم ر. ر. فرزند ر. به نشانی * ۱۰. خانم ر. ر. فرزند ر. به نشانی *روبه روی اتش نشانی * ۱۱. خانم ر. ر. فرزند ر. به نشانی * خواسته: تنفیذ وصیت نامه پرونده به دیوان ارسال گردید رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: خانم ف. ب. فرزند ع. به نشانی * تجدید نظر خواندگان: ۱. اقای ع. ر. فرزند ر. ۲. خانم ر. ر. فرزند ر. ۳. خانم س. ر. فرزند ر. ۴. خانم ز. ر. فرزند ر. ۵. خانم ز. ر. فرزند ر. ۶. خانم ث. ر. فرزند ر. ۷. خانم ر. ر. فرزند ر. ۸. خانم س. ر. فرزند ر. ۹. خانم ر. ر. فرزند ر. ۱۰. اقای ا. ر. فرزند ر. ۱۱. اقای ژ. ر. فرزند ر. همگی به نشانی * تجدیدنظر خواسته: تنفیذ وصیت نامه گردشکار: بتاریخ فوق الذکر جلسه شعبه *به تصدی امضا"کنندگان ذیل تشکیل است.پس از بررسی و مطالعه مندرجات پرونده و مشاوره ختم دادرسی را اعلام و بشرح اتی مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه در خصوص تجدید نظر خواهی خانم ف. ب. بطرفیت خانم ها ر. ، س. ه ، ر. ، ز. ، ع. ، ا. ع. ، ژ. ، س. ، ر. ، ز. و ث. ش. همگی ربعلی نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۶/۱۰/۱۱ شعبه *در پرونده کلاسه *مبنی بر صدور حکم به بطلان دعوی تجدید نظرخواه به خواسته تنفیذ وصیت نامه وارد نمی باشد. زیرا با توجه به محتویات پرونده و امعان نظر در اوراق و مندرجات ان مفاد لایحه تجدید نظرخواهی ولوایح دفاعیه طرفین مدلول دادنامه تجدید نظرخواسته رای صادر شده دادگاه بدوی بر اساس مستندات موجود در پرونده صادر گردیده است.وبا عنایت به اینکه تجدید نظرخواه ایراد واعتراض موجهی که منطبق با شقوق ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی باشد. و موجبات نقض دادنامه اعتراض شده را فراهم اورد ابراز ننموذه است.لذا این دادگاه با عنایت به مراتب مذکور ضمن در دادخواست تجدید نظرخواهی رای صادر شده دادگاه بدوی را با استناد به مواد ۳۵۸ و ۳۶۵ از همان قانون یاد شده تایید واستوار می کند این رای قطعی است. رییس شعبه *مستشار دادگاه ا. ع.ن.س.ر. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان اعاده دادرسی: خانم ف. ب. فرزند ع. به نشانی * خواندگان:۱. اقای س. ر. ۲. اقای س. ر. ۳. اقای ز. ر. ۴. اقای ع. ر. ۵. اقای ز. ر. ۶. اقای ژ. ر. ۷. اقای ث. ر. ۸. اقای ا. ع. ر. ۹. اقای ر. ر. ۱۰. اقای ر. ر. ۱۱. اقای ر. ر. همگی به نشانی * ۱۲. اقای ژ. ر. فرزند ر. ۱۳. خانم ز. ر. فرزند ر. ۱۴. اقای ا. ر. فرزند ر. ۱۵. اقای ع. ر. فرزند ر. ۱۶. خانم ز. ر. فرزند ر. ۱۷. خانم ث. ر. فرزند ر. ۱۸. خانم س. ر. فرزند ر. ۱۹. خانم ر. ر. فرزند ر. ۲۰. خانم ر. ر. فرزند ر. ۲۱. خانم ر. ر. فرزند ر. ۲۲. خانم س. ر. فرزند ر. همگی به نشانی * خواسته: اعاده دادرسی نسبت به دادنامه گردشکار: بتاریخ فوق الذکر جلسه شعبه *بتصدی امضای کنندگان ذیل تشکیل است.پس از بررسی و مطالعه مندرجات پرونده ومشاوره ختم دادرسی را اعلام وبشرح اتی مبادرت به صدور رای می نماید. قرار دادگاه درخواست اعاده دادرسی خانم ف. ب. بطرفیت خانم و اقایان س. ، س. ه ، ع. ، ر. ، ز. ، ا. ، ژ. ، ر. ، ز. ، ث. ر. کلهم ر. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۹۷/۵/۱۰ این دادگاه مبنی بر تایید دادنامه شماره *مورخ ۹۶/۱۰/۱۱ شعبه *بخواسته تنفیذ وصیت نامه که حکم به بطلان دعوی صادر گردیده است.نظر به اینکه مدارک ارائه شده از ناحیه متقاضی اعاده دادرسی اقتضای بررسی و رسیدگی دارد. باستناد تبصره ذیل ماده ۴۳۵ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ قرار قبولی اعاده دادرسی صادر واعلام میگردد. تا با دعوت از طرفین جهت رسیدگی و بررسی اسناد ارائه شده اقدام شود. رای صادره قطعی است. رییس شعبه *مستشار دادگاه ف. ا. ع. ز. رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان اعاده دادرسی: خانم ف. ب. فرزند ع. به نشانی * خواندگان: خانم هاو اقایان ۱سمیه ، س. ه ، ع. ، ر. ، ز. ، ا. ، ژ. ، ر. ، ز. ، ث. ، ر. ش. ر. بنشانی * خواسته: اعاده دادرسی نسبت به دادنام ه۹۷۰۹۹۷۰۲۲۳۰۰۱۰۱۸ مورخ۱۳۹۷/۵/۱۰ شعبه * گردشکار دادگاه با توجه به محتویات پرونده و انجام مشاوره ختم دادرسی را اعلام و بشرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه درخواست اعاده دادرسی خانم ف. ب. بطرفیت اقایان ع. و ا. و خانم ها س. ، س. ه ، ر. ، ز. ، ژ. ، ر. ، ز. ، ث. ، ر. ش. همگی ر. از دادنامه شماره *مورخه ۹۷/۵/۱۰ شعبه *مبنی بر تایید دادنامه شماره *مورخه ۱۳۹۶/۱۰/۱۱ شعبه *بخواسته تنفیذ وصیت نامه عادی حکم به بطلان دعوی صادر گردیده است.با صدور قرار قبولی اعاده دادرسی جهت بررسی مدارک ملاحظه می شود. در این مرحله نیز مطالب مطروحه از ناحیه متقاضی اعاده دادرسی تکرار مطالب قبلی بوده و دلیل جدیدی به پذیرش اعاده دادرسی ارائه نشده است.هرچند همکار محترم مستشار جناب اقای ز. طی استدلال مشروح باینکه تعدادی وصیت مذکور را قبول نموده و بقیه نیز به صحت ان ادعای تردید نکرده اند بلکه مدعی هستند پدر مرحومشان قصدش از متن فوق انتقال سند بنام همسرش نبوده بلکه نوعی حق انتفاع مادام العمر بوده است.لذا مدارک ارائه شده قبلا نیز ارائه شده است.لذا باستناد مفهوم مخالف ماده ۴۳۸ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ حکم برد درخواست اعاده دادرسی صادر و اعلام میگردد. رای صادره قطعی است./ض رییس شعبه *مستشار دادگاه ف. ا. م. ن. رأی شعبه دیوان عالی کشور پیرو گزارش مورخ ۱۴۰۱/۶/۲۸ محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: خانم ف. ب. به طرفیت ر. و ده نفر دیگر همگی ر. دادخواستی به خواسته تنفیذ وصیت نامه مرحوم ر. ر. به انضمام خسارات دادرسی تقدیم شعبه *نموده و گفته است: مرحوم ر. ر. هنگامی که در قید حیات بوده در کمال صحت و سلامت وصیت نامه عادی ۱۳۷۳/۱۱/۳۰ را به صورت دست نویس در تاریخ مذکور تنظیم نموده است.بعد از فوت وی وراث دیگر ( خواندگان ) از پذیرفتن ان خودداری و از تحویل موصی به که شامل دو دانگ مغازه به طرف خیابان و یک واحد اپارتمان در *به اینجانب خودداری می نمایند. رسیدگی صدور حکم مورد استدعا است.دادگاه به شرح دادنامه شماره *مورخ ۹۶/۱۰/۱۱ با استدلال به اینکه وصیت نامه مشروط بوده و اعتبار قانونی ندارد. حکم به بطلان دعوی صادر می نماید. و در شعبه *به موجب دادنامه شماره *۹۷/۵/۱۰ دادنامه بدوی را عینا تایید نموده است. با دادخواهی خواهان دادستان محترم کل کشور به جهات ذیل ارا صادره را واجد اشکال اعلام داشته است. ۱ نظر به اینکه حسب مدارک و شواهد موجود در پرونده همسر متوفی به شرط قید شده در وصیت نامه عمل نموده است.و سرپرستی فرزند ان را تا بزرگ شدن بر عهده داشته است.در نتیجه طبق وصیت نامه مالک *منزل مسکونی و ۲ دانگ مغازه شده است ، البته با رعایت این که میزان ان از ثلث ، ترکه بیشتر نباشد.۲ بر اساس قانون اساسی و قوانین ایین دادرسی کیفری و مدنی ارا صادره از محاکم باید مستند و مستدل باشد. درحالی که دادگاه بدوی فقط با ذکر این جمله که وصیت نامه مشروط اعتبار قانونی ندارد. ، حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده است.بدون این که مستند قانونی و شرعی مبنی بر بطلان وصیت نامه مشروط و معلق در دادنامه خویش ذکر کند. از طرفی محکمه تجدید نظر بدون استدلال و استناد به مواد قانونی یا حداقل مبانی فقهی امامیه دال بر باطل بودن وصیت نامه مشروط ، رای بدوی را تایید نموده است.۳ با توجه به پاسخ استفتایاتی که از مراجع عظام فقیه امامیه ، خواهان ارائه و ضمیمه پرونده می باشد. هیچ کدام وصیت مشروط را باطل نمی دانند و فقط حسب صراحت ماده ۸۴۱ قانون مدنی وصیت به مال غیر ولو با اجازه مالک باطل است.و اگر وصیت را ایقاع بدانیم ، نیز وصیت مشروط و معلق باطل اعلام نشده است. حتی در یکی از استفتایات سیوال شده اگر موصی وصیت کند که بعد از مرگم یک باب خانه متعلق به همسرم باشد. مشروط به این که بعد از فوت وی به فرزند ان خودم برگردد. و نه فرزند ان از شوهر دیگر همسرم گفته اند این وصیت صحیح است. بنابراین اگر چنین شرط و وصیت معلق و مشروط صحیح باشد. قطعا وصیت نامه حاضر که موصی شرط کرده بعد از مرگم خانه و مغازه به همسر برسد به شرطی که بچه ها را بزرگ و سرپرستی کند یعنی شوهر نکند و بچه ها را رها نکند که به این شرط عمل نموده است.۴ با صحت چنین وصیتی تا ثلث طبق ماده ۸۴۳ قانون مدنی نافذ است.و زیاده بر ثلث منوط به اجازه سایر ورثه است.و هریک از ورثه وصیت را تنفیذ کند نسبت به سهم او نافذ است. با توجه به مراتب یاد شده دادنامه معترض عنه که موجب تضییع حقوق مسلم متقاضی گردیده را از مصادیق خلاف شرع بین تشخیص و در اجرای تبصره ۳ ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری تقاضای تجویز اعاده دادرسی را دارم. با ارجاع پرونده به حوزه معاونت قضایی و تایید مراتب توسط مشاوران ان مرجع ، سپس با موافقت ریاست محترم قوه قضاییه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع به شرح ذیل مبادرت به صدور رای شده است. جهت امکان اطلاع طرفین از اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری و جهات ان پرونده به همان دادگاه بدوی ارسال می گردد. تا با تعیین وقت رسیدگی و دعوت انها اظهارات نامبردگان استماع و در صورتجلسه منعکس نمایند سپس پرونده با اوراق جدید التحصیل اعاده گردد. با انجام نیابت و اعاده پرونده تحت نظر قرار گرفت. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور نظر به ضرورت ملاحظه پرونده سرپرستی لذا پرونده به همان دادگاه بدوی ارسال می گردد. تا با اخذ کلاسه صحیح ان از خواهان و یا در صورت امتناع از خواندگان ، سپس پرونده مذکور از دادسرای مربوطه مطالبه نمایند با وصول پیوست به ضمیمه پرونده محاکماتی به این مرجع ارسال دارند. شعبه * مستشار: ع. ح. عضو معاون: ا. م. م. رأی شعبه دیوان عالی کشور متقاضی: خانم ف. ب. در اجرای ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری موضوع رسیدگی: درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره *۹۷/۵/۱۰ صادره از شعبه * مرجع رسیدگی:شعبه * هیات شعبه اقایان: ع. ح. ( مستشار ) ا. م. م. ( عضو معاون ) خلاصه جریان پرونده: محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: خانم ف. ب. به طرفیت ر. و ده نفر دیگر همگی ر. دادخواستی به خواسته تنفیذ وصیت نامه مرحوم ر. ر. به انضمام خسارات دادرسی تقدیم شعبه *نموده و گفته است: مرحوم ر. ر. هنگامی که در قید حیات بوده در کمال صحت و سلامت وصیت نامه عادی ۱۳۷۳/۱۱/۳۰ را به صورت دست نویس در تاریخ مذکور تنظیم نموده است.بعد از فوت وی وراث دیگر ( خواندگان ) از پذیرفتن ان خودداری و از تحویل موصی به که شامل دو دانگ مغازه به طرف خیابان و یک واحد اپارتمان در *به اینجانب خودداری می نمایند. رسیدگی صدور حکم مورد استدعا است.دادگاه به شرح دادنامه شماره *مورخ ۹۶/۱۰/۱۱ با استدلال به اینکه وصیت نامه مشروط بوده و اعتبار قانونی ندارد. حکم به بطلان دعوی صادر می نماید. و در شعبه *به موجب دادنامه شماره *۹۷/۵/۱۰ دادنامه بدوی را عینا تایید نموده است. با دادخواهی خواهان دادستان محترم کل کشور به جهات ذیل ارا صادره را واجد اشکال اعلام داشته است. ۱ نظر به اینکه حسب مدارک و شواهد موجود در پرونده همسر متوفی به شرط قید شده در وصیت نامه عمل نموده است.و سرپرستی فرزند ان را تا بزرگ شدن بر عهده داشته است.در نتیجه طبق وصیت نامه مالک *منزل م