اعتبار شرط واگذاری احراز عدم انجام تعهد به طرف مقابل

خلاصهٔ رأی

پیام: در صورتی که ضمن قرارداد تنظیمی جهت اعطای تسهیلات بانکی، صلاحیت تشخیص خودداری عامل از انجام موضوع قرارداد، که مبدأ و منشأ خسارت تاخیر تادیه مقطوع قراردادی است، به بانک واگذار شده باشد، شرط مذکور صحیح و خسارت تعیین شده، قابل مطالبه است.

متن کامل

اعتبار شرط واگذاری احراز عدم انجام تعهد به طرف مقابل Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: اعتبار شرط واگذاری احراز عدم انجام تعهد به طرف مقابل پیام: در صورتی که ضمن قرارداد تنظیمی جهت اعطای تسهیلات بانکی، صلاحیت تشخیص خودداری عامل از انجام موضوع قرارداد، که مبدأ و منشأ خسارت تاخیر تادیه مقطوع قراردادی است، به بانک واگذار شده باشد، شرط مذکور صحیح و خسارت تعیین شده، قابل مطالبه است. مستندات: ماده 10 قانون مدنی -تبصره 1 قانون الحاق دو تبصره به ماده (15) اصلاحی قانون عملیات بانکی بدون ربا -ماده 15 قانون عملیات بانکی بدون ربا (‌بهره) - شماره دادنامه قطعی : 9409970223200604 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/06/17 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی درخصوص دعوای بانک ص. با وکالت آقای ح. ر.ت. علیه شرکت ط. ، شرکت ه.و آقایان الف. خ.ن. و الف. ا.مبنی بر الزام خواندگان به پرداخت 391/500/000 ریال اصل دین موضوع قرارداد مضاربه پیوست دادخواست با احتساب خسارات ناشی از هزینه دادرسی وحق الوکاله وکیل براین مبنا که خواهان مدعی است به موجب قرارداد پیوست خوانده ردیف اول تسهیلات بانکی دریافت نموده وسایر خواندگان نیزبه نحو تضامنی ضمانت وی را برعهده گرفته اند وبه رغم انقضای سررسید پرداخت اقساط ایشان تعهدات قراردادی خود را انجام نداده اند نظرباینکه مطابق محتویات اسناد پیوست دادخواست دریافت تسهیلات توسط خوانده ردیف نخست وتحقق تعهدات سایرخواندگان به عنوان ضامن محرز است نظرباینکه به رغم حلول سررسید باز پرداخت تسهیلات خواندگان به تعهدات قراردادی خود عمل ننموده و به رغم دعوت مطابق تشریفات درجلسه دادرسی حضور نیافته وازطرق دفاعی دیگر نیز برای توجیه عهد شکنی خود یا به طور کلی رد احتمالی ادعای خواهان دلیلی ارائه ننموده اند بنابراین درشرایط کنونی دعوای خواهان ثابت است وبه استناد مواد 10 ،219 و220 و546 و(قسمت اخیر) 558 قانون مدنی و403 قانون تجارت و198 و515 و519 قانون آئین دادرسی مدنی حکم برالزام خواندگان به پرداخت 399/500/000 ریال اصل خواسته و19/550/000 ریال هزینه دادرسی وهمچنین حق الوکاله وکیل مطابق با تعرفه قانونی درحق خواهان (همه محکومیتها به نحو تضامنی) صادر می نماید این رای غیابی وظرف 20 روز پس ازابلاغ قابل واخواهی درهمین دادگاه ودرمهلت قانونی دردادگاه تجدید نظر استان تهران قابل تجدید نظرخواهی است. درخصوص دعوای خواهان مبنی بر مطالبه 347/845/068 ریال به عنوان خسارت تاخیر مقطوع قراردادی که مطابق ماده 11 قرارداد منشا دعوا برعهده خواندگان است نظر به اینکه دادگاه درمقام صیانت از قواعد عمومی حاکم براعمال حقوقی ابتداً تکلیف ارزیابی قرارداد وانطباق آن با قواعد مرتبط را دارد نظر به اینکه منشا دعوای خواهان ماده 11 قرارداد پیوست دادخواست است که چنین مقرر می دارد در صورتی که حسب تشخیص بانک ،عامل ازانجام موضوع قرارداد درزمان پیش بینی شده خودداری نموده ... عامل ضمن عقد لازم خارج دیگر متعهد وملتزم گردید درصورت فسخ قرارداد علاوه براصل سرمایه صرف شده خسارتی معادل 30% درسال... به بانک بپردازد نظرباینکه صرفنظر ازاینکه به صراحت دراین بند از قرارداد مطالبه خسارت منوط به فسخ قرارداد ازسوی بانک دانسته شده است که دراین دعوا چنین ادعایی(فسخ) به اثبات نرسیده اساساً دادگاه شرط مزبور را فاقد اثر می داند: زیرا اولاً درقرارداد مزبور به صراحت تشخیص خودداری از پرداخت ازحقوق بانک دانسته شده است یعنی سپردن سرنوشت توافق (دراینجا شرط) به یکی از طرفین که مغایر با اصل توازن وتعادل درقراردادهاست که البته این خود ناشی از طبیعت این گونه قراردادهای الحاقی - تحمیلی به وام گیرنده است ودادگاه چنین شرطی را که با پوشش عقد لازم خارج دیگر تزیین شده را فاقد شرایط قانونی می داند ثانیاً این شرط وتوافق فرعی منضم به مضاربه از مصادیق بارز شرط غرری ومجهول است توضیح آنکه همانگونه که دربند اول این استدلال مذکور افتاد مشخص نیست بانک براساس کدام شرایط تشخیص عدم پرداخت مناسب را احراز می نماید اماجهل و غرر مندرج دراین شرط به گونه ای نیست که به عوضین سرایت کند چه دادگاه مطابق رای فوق اصل قرارداد را پذیرفت البته ذکر این نکته ضروری است که درماده 9 قرارداد حکم مقرر درماده 558 (قسمت اخیر) که درواقع مصحح شرط باطل ومبطل ضمانت عامل ازاصل سرمایه است مبالغی برای توصیف شرط مقرر درماده 11 قرارداد بعنوان توافق برضمانت عامل تلقی می شود والا این شرط درواقع ضمانت عامل ازاصل سرمایه رانیز درخود دارد که دادگاه موضوع را ذیل اصل صحت ازممیزی بطلان می رهاند ثالثاً تبصره ماده 11 وقوع تخلف وامتناع را کلاً برعهده بانک گذاشته وحق عامل درخصوص اعتراض را ساقط شده دانسته است گذشته ازاینکه این مصداق اسقاط حقی بی اساس ومغایر با روح کلی ماده 959 والبته تحمیلی اضطراری ازسوی بانک برمشتریان عمدتاً مضطراست دراین مورد نیز استنباط دادگاه درمورد غرری بودن و مجهول بودن شرط(ازحیث عدم تعیین کیفیات وشرایط امتناع وپرداخت) راتائید می نماید این دادگاه بنا به تکلیفی که در بند نخست اسباب این رای ذکر شد خود رامکلف می داند که درنظام قضایی وقانونی مبتنی بر اصول وقواعد شرعی (اصل4 قانون اساسی) ودر حالیکه یکی از مستندات حکمی خواهان نیز قانونی با عنوان بانکداری بدون ربا (اسلامی) علیه این شیوه استثماری البته ازدریچه فنون حقوق برخیزد پس درمورد مطروحه صرف نظر از اینکه خواندگان شناسایی نشده ودفاعی ننموده اند دادگاه به عنوان ضامن اجرای صحیح قواعد حقوقی چنین شرطی را بنا به جهات یادشده معتبرنمی داند وازمصادیق اجرای شروط باطل می داند وبه استناد مواد 216 و232 و233 قانون مدنی و197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بربطلان دعوای خواهان صادر می نماید البته دادگاه بواسطه عدم درخواست خواهان متعرض خسارت مقرر درماده 522 قانون آئین دادرسی مدنی نشده است این رای حضوری و20 روز پس ازابلاغ دردادگاه تجدید نظر استان تهران قابل تجدید نظر خواهی است درخصوص درخواست تامین خواسته باعنایت به عدم تودیع خسارت احتمالی درموعد قضایی تعیین شده به استناد تبصره ماده 108 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد آن صادر می شود این تصمیم به استناد ماده119 همان قانون غیرقابل تجدید نظرخواهی است. رئیس شعبه 36 دادگاه عمومی حقوقی تهران رضایی نژاد رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ح. ر. به وکالت از بانک ص. به طرفیت شرکت ط. 2- شرکت ه. 3- الف. خ.ن. 4- الف. الف.ب. ی نسبت به بخشی از دادنامه شماره 930121 مورخ 1393/3/13 شعبه 36 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن در مورد دعوی تجدیدنظرخواه به خواسته مبلغ 347/845/068 ریال بابت تاخیر تادیه از تاریخ 1389/5/14 لغایت 1392/4/31 و از تاریخ 1392/5/1 لغایت یوم الوصول به ماخذ 30 درصد سالیانه به انضمام مطالبه هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل، حکم بطلان دعوی صادر شده است. که متعاقب ابلاغ دادنامه در فرجه قانونی از سوی خواهان بدوی مورد تجدیدنظرخواهی واقع شده است. دادگاه پس از مطالعه دقیق اوراق پرونده و ملاحظه تصویر مصدق مدارک ابرازی از سوی تجدیدنظرخواه ، در مجموع با این استدلال که برابر ماده 15 قانون عملیاتی بانکی بدون ربا مصوب 1362/6/8 و تبصره یک ماده واحد قانون الحاق دو تبصره به ماده 15 اصلاحی قانون مذکور مصوب 1376/11/29 ، کلیه وجوه و تسهیلات اعطائی که بانک ها در اجرای این قانون به اشخاص حقیقی و حقوقی پرداخت نموده و یا می نمایند و برابر قرارداد تنظیمی مقرر شده باشد که اشخاص مذکور در سررسید معینی وجوه و تسهیلات دریافتی به انضمام سود و خسارت و هزینه های ثبتی و اجرایی ، دادرسی و حق الوکاله را بپردازند ، و در صورت عدم پرداخت و اعلام بانک بستانکار قابل مطالبه و وصول است و کلیه مراجع قضائی و داور اجرای ثبت و دفاتر اسناد رسمی مکلفند بر اساس مفاد اسناد و قراردادهای تنظیمی نسبت به صدور حکم و اجرائیه و وصول مطالبات بانک طبق مقررات این قانون اقدام نمایند. بعلاوه اینکه وفق ماده 10 قانون مدنی قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد. نافذ است .بنابراین دادنامه تجدیدنظرخواسته مقتضی نقض برابر ماده 358 قانون آئین دادرسی مدنی با پذیرش تجدیدنظرخواهی و نقض این بخش از دادنامه تجدیدنظرخواسته و استناد به مواد 520 و 519 قانون مرقوم رای به محکومیت تضامنی تجدیدنظرخواندگان به پرداخت مبلغ 347845/068 ریال بابت خسارت تاخیر از تاریخ 1389/5/14 لغایت 1392/4/31 بعلاوه از تاریخ اخیرالذکر لغایت زمان وصول و تادیه به ماخذ 30 درصد سالیانه وفق قرارداد تنظیمی به انضمام خسارت دادرسی و حق الوکاله وکیل در حق تجدیدنظرخواه صادر و اعلام می شود. رای صادره غیابی ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل واخواهی در همین دادگاه می باشد. شعبه 32 دادگاه تجدیدنظراستان تهران - رئیس و مستشار حمیدرضا قمری - محمد کیالاشکی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است