اصل جبران کامل خسارت ها
خلاصهٔ رأی
چندی پیش مطلع گردیدم که خوانده ردیف دوم در دیوان عالی کشور موفق به اخذ حکم بر علیه خوانده ردیف اول مبنی بر احراز مالکیت خویش نسبت به ملک موضوع دعوا نموده است.
متن کامل
اصل جبران کامل خسارت ها Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: اصل جبران کامل خسارت ها پیام: در رابطه با اصل جبران کامل خسارتها در قراردادها باتوجه به اینکه ضرر امر موضوعی می باشد و امر موضوعی تابع عرف است و عرف نیز ضرر را در صورتی جبران شده می داند که موقعیت زیان دیده به حالتی ارتقا یابد که اگر قرارداد به درستی اجرا می شد در ان موقعیت قرار می گرفت که این امر از وحدت ملاک مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی و ارا وحدت رویه شماره ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۳/۰۷/۱۵ و ۸۱۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور ، برداشت می شود که همگی دلالت بر جبران کامل خسارت دارند. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 140132920000940207 , تاریخ دادنامه قطعی : 1402/12/17 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان دادگاه بدوی مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ح. ا. ز. ن. فرزند ع. با وکالت اقای س. ا. ش. فرزند س. به نشانی *د. و اقای ع. ا. د. فرزند ا. به نشانی * خواندگان: ۱. اقای ح. ن. س. فرزند م. به نشانی * ۲. خانم ن. م. فرزند ف. ا. با وکالت اقای ب. ب. د. فرزند م. به نشانی * خواسته ها: ۱. مطالبه خسارت دادرسی. استرداد ثمن معامله۳. ابطال قرارداد ( مالی ) ۴. مطالبه خسارت بسمه تعالی به تاریخ فوق و در وقت فوق العاده ، جلسه شعبه *به تصدی امضاکننده ذیل تشکیل است ، پرونده کلاسه فوق تحت نظر است ، دادگاه ، پس از ثبت پرونده و جری تشریفات قانونی مربوطه و ملاحظه محتویات اوراق پرونده ، ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از ذات اقدس الهی به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه در خصوص دعوای خواهان ، اقای ح. ا. ز. ن. فرزند ع. با وکالت اقای س. ا. ش. و اقای ع. ا. ، به طرفیت خواندگان ۱ خانم ن. م. فرزند ف. ا. با وکالت اقای ب. ب. د. ۲ اقای ح. ن. س. فرزند م. ، به خواسته ۱ اعلام بطلان قرارداد منعقده مورخ ۱۴۰۱/۲/۲۴در خصوص بیع یک باب ساختمان واقع در *به طرفیت خواندگان ۲ استرداد ثمن المعامله به طرفیت خوانده ردیف اول به مبلغ ۳۱/۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال ۳ محکومیت خوانده ردیف اول به پرداخت غرامات ناشی از مستحق للغیر درامدن مبیع و نیز هزینه های صورت پذیرفته توسط اینجانب در ساختمان با جلب نظر کارشناس به انضمام مطلق خسارات دادرسی ، با این توضیح خواهان که ، در تاریخ۱۴۰۱/۲/۲۴ با تنظیم مبایعه نامه یک باب ساختمان دو *را به مبلغ ۳۱/۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال از خوانده ردیف اول خریداری نمودم ودر طول این مدت با صرف هزینه های زیاد مبادرت به انجام تعمیرات و بازسازی در ملک موصوف نموده ام. چندی پیش مطلع گردیدم که خوانده ردیف دوم در دیوان عالی کشور موفق به اخذ حکم بر علیه خوانده ردیف اول مبنی بر احراز مالکیت خویش نسبت به ملک موضوع دعوا نموده است. که با مراجعه به خوانده ردیف دوم و اخذ دادنامه اصداری از شعبه *از ایشان ، این موضوع را تایید نمودند. فلذا خوانده ردیف اول بدون انکه مالکیتی نسبت به ملک موضوع دعوا داشته باشند مبادرت به فروش و اخذ ثمن نموده اند. لذا به موجب این دادخواست صدور حکم طبق ردیف خواسته را تقاضامندم. به شرح دادخواست تقدیمی./.دادگاه با عنایت به مراتب فوق و جمیع محتویات اوراق پرونده و با این توضیح که ، حسب محتویات پرونده کلاسه ، ۹۵۰۹۹۸۳۸۱۰۸۰۰۶۰۷ این دادگاه ، خانم ن. م. بطرفیت خوانده ح. ن. دعوایی به خواسته خلع ید از یک باب منزل مسکونی به پلاک ثبتی ( ۶۷۱/۷۲۱۷ ) ، طرح می نمایند و در شرح دادخواست تقدیمی بیان داشتند با توجه به احکام مصدور به شماره ۹۵۰۹۹۸۳۸۱۰۸۰۰۲۴۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۷/۲۲ شعبه *و در تایید ان دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۲۲ صادره از شعبه *، ( با موضوع تنفیذ فسخ دو فقره قرارداد شماره *مورخ ۱۳۹۵/۰۱/۱۷ ، فی مابین خود و اقای ح. ا. ط. فرزند س. ا. ) ، درخواست خلع ید خوانده ح. ن. را دارم. حسب رونوشت م. یک فقره مبایعه نامه اقای ح. ا. ط. پلاک ثبتی مورد ترافع را در تاریخ ۱۳۹۵/۰۲/۲۷ به اقای ح. ن. س. فرزند م. انتقال دادند ، پس از جری تشریفات طی دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۲۸ ، صادره از این شعبه از دادگاه ، حکم به خلع ید خوانده ح. ن. از پلاک ثبتی موصوف صادر می گردد. ، متعاقب تجدیدنظرخواهی خوانده ، طی دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۱۳ ، ضمن رد تجدیدنظرخواهی ، دادنامه بدوی تایید می گردد. برابر نامه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۴ ، ریاست وقت دادگستری * پرونده جهت اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری به دیوان محترم عالی کشور ارسال و النهایه طی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۰۷ ، صادره از شعبه *، ملک تلف حکمی تشخیص داده شده و حکم خلع ید نقض و در مقابل خوانده بدوی به پرداخت مبلغ ۳۰/۶۰۹/۰۰۰/۰۰۰ ریال ارزش ملک به خواهان خانم ن. م. ، محکوم می گردند و در تاریخ ۱۴۰۱/۰۶/۳۱ درخواست صدور اجراییه می شود. ( در حالی برابر با پاسخ استعلام ثبتی وی ملک را بصورت رسمی در تاریخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۴ به اقای ح. ا. ز. ن. انتقال دادند. ) النهایه در تاریخ ۱۴۰۱/۱۱/۲۳ ، اجراییه صادر می گردد. با عنایت به مراتب فوق و نظر به اینکه ، اولا ، عقد بیع جز عقود مغابنه ایی است و ضرورت دارد. طرفین به موضوع عقد ، مبیع و ثمن معامله علم تفصیلی داشته باشند ( اصل لزوم علم تفصیلی به مورد معامله موضوع ماده ۲۱۶ قانون مدنی ). در مانحن فیه ، با توجه به مفاد دادنامه دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۰۷ ، صادره از شعبه *، کاشف از ان است ، فروشنده خانم ن. م. ، هیچ گونه مالکیتی نسبت به موضوع معامله و حق فروش ، نداشته است. در حالی که در مانحن فیه ، حسب مفاد مبایعه نامه عادی مورخ ۱۴۰۱/۰۲/۲۴ ، ششدانگ ملک مورد ترافع به خواهان فروخته شد ثانیا ، با احراز تلف ، بیع واقع شده با این کیفیت باطل است. و به حکم مقرر در مواد ۳۶۵ و ۳۶۶ از قانون مدنی ، بیع فاسد اثری در تملک ندارد. و هرگاه کسی به بیع فاسد مالی را قبض نماید. ، لزوما می بایست ان را به صاحبش رد نماید. و اگر تلف یا ناقص شود. ضامن عین و منافع ان خواهد بود. ( ما یضمن بصحیحه ، یضمن بفاسده ) ثالثا ، پیرامون خسارات وارده به مشتری ، اگر مبیع موضوع معامله موجود بوده است ، خریدار با همان قیمت اولیه ملکی با قیمت واقعی روز حاضر در تصرف داشت. لیکن تخلف فروشنده موجبات این غرامات را فراهم نمود و بر مبنای ، ۱ قاعده لاضرر و لاضرار فی الاسلام ، چنانچه شخصی موجبات ورود خسارت به مال دیگری به نحوی فراهم کند ضامن خواهد بود. ۲ بر مبنای قاعده غرور هرگاه شخصی عملی صادر شود. که موجبات فریب خوردن شخص دیگر بشود. و موجبات ضرر و زیان را برای شخص او فراهم نماید. به موجب این قاعده ضامن است. و باید از عهده خسارت بر اید. ( المغرور یرجع الی من غره ) و فرقی بین غار جاهل و عالم وجود ندارد. و حکم قاعده هر دو را شامل می شود. ۳ از باب اتلاف و تسبیب و اعتدا در حقوق اسلام. ۴ اعمال موازنه ارزش عرفی عوضین در هنگام انعقاد و نیز انحلال قرارداد. ۵ نظام های جبران خسارت و نظریات موقعیت مشابه ، تفاوت قیمت و جبران کامل خسارت در خصوص قراردادها و اینکه ضرر امر موضوعی می باشد. و امر موضوعی تابع عرف است. و عرف نیز ضرر را در صورتی جبران شده می داند که موقعیت زیان دیده به حالتی ارتقا یابد که اگر قرارداد به درستی اجرا می شد در ان موقعیت قرار می گرفت. به طوری که بتواند با پول دریافتی ناشی از نقض تعهد منتج به موقوع ضرر ، معامله جانشین انجام دهد و این وضعیت حاصل نمی شود. مگر ناقض قرارداد قیمت روز ملک را بپردازد و با وحدت ملاک از مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی و ارا وحدت رویه شماره ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۳/۰۷/۱۵ و ۸۱۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور ، همگی جبران کامل خسارت دلالت دارد. که در این راستا و برابر با نظریه هیات کارشناس رسمی دادگستری ، قیمت روز مبیع به انضمام هزینه مصروفی خواهان در ملک مجموعا به مبلغ ، ۶۲/۰۸۳/۴۰۰/۰۰۰ ریال براورد گردید.و از مبلغ اعلامی می بایست میزان ثمن پرداختی معامله کسر گردد. و مابقی بعنوان خسارات پرداخت گردد. ایراد و اعتراض وکیل خوانده ردیف اول به نظریه کارشناس موثر نیست و رد می گردد. رابعا ، خوانده ردیف اول ایراد یا دفاع موثری ارائه ننموده اند و دلیلی بر پرداخت و برائت الذمه خود ارائه ننموده اند لذا دادگاه بنا به جهات و مواد فوق الاشعار و مواد ۳۰۸٫۳۱۱٫۳۱۲٫۳۱۵٫۳۱۸٫۳۲۵ قانون مدنی و مواد ۱٫۲ و ۳ قانون مسوولیت مدنی و مواد ۱۹۸٫۵۰۲٫۵۰۳٫۵۱۵ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ، حکم به: ۱ بطلان بیع موضوع مبایعه نامه عادی مورخ ۱۴۰۱/۲/۲۴ فی مابین خواهان و خوانده ردیف اول با موضوع یک باب ساختمان واقع در *پلاک ثبتی فوق الذکر ، و محکومیت خوانده خانم ن. م. به ، ۲ استرداد ثمن پرداختی معامله به مبلغ ۳۱/۱۰۰/۰۰۰/۰۰۰۰ ریال ۳ پرداخت مبلغ ۳۰/۹۸۳/۴۰۰/۰۰۰ ریال بابت خسارات ۴ پرداخت مبلغ ۱۲۸/۳۸۵/۰۰۰ ریال بابت هزینه دادرسی ، در حق خواهان صادر و اعلام می دارد. نسبت به خوانده اقای ح. ن. س. ، به جهت عدم توجه دعوی و استناد به ماده ۸۹ ناظر بر بند ۴ ماده ۸۴ قانون اخیر ، قرار رد دعوای خواهان صادر و اعلام می دارد. رای صادره حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان می باشد. رییس شعبه 8 دادگاه عمومي حقوقي شهرستان شهركرد امين محمدي چيگوئي رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ح. ا. ز. ن. فرزند ع. با وکالت اقای ع. ا. د. فرزند ا. به نشانی * خواندگان: ۱. خانم ن. م. فرزند ف. ا. به نشانی *۲. اقای ح. ن. س. فرزند م. به نشانی * خواسته: اعسار از پرداخت هزینه دادرسی رای دادگاه موضوع این پرونده ، رسیدگی به دعوی اقای ح. ا. ز. ن. فرزند ع. با وکالت اقای ع. ا. د. به طرفیت ۱ - خانم ن. م. فرزند ف. ا. ۲ - ح. ن. س. فرزند م. مبنی بر اعسار از پرداخت هزینه دادرسی است ، دادگاه با توجه به محتویات پرونده ، اظهارات خود خواهان و شهادت شهود خواهان در استشهادیه تقدیمی و عدم ارائه دفاعی موجهی از طرف مقابل دعوی خواهان را نسبت به کل هزینه دادرسی به جز مبلغ صد میلیون ریال از مرحله بدوی را وارد می داند و مستندا به مواد ۵۰۲ و ۵۰۴ و ۵۱۴ قانون ایین دادرسی دادگاهها در امور مدنی ، حکم بر قبول اعسار به شرح فوق صادر و اعلام می نماید. ، ولی نسبت به مابقی مبلغ ، با توجه به همان دلایل و ملاحظه وضعیت مالی خواهان ، به لحاظ عدم اثبات اعسار ، مستندا به همان مواد قانونی ، حکم بر بطلان دعوی صادر و اعلام می نماید. احکام صادره حضوری و ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ ، قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم تجدیدنظر استان هستند. ع. د. دادرس شعبه * رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * تجدیدنظرخواه: اقای ح. ا. ز. ن. فرزند ع. با وکالت اقای ع. ا. د. فرزند ا. به نشانی * تجدید نظر خواندگان: ۱. خانم ن. م. فرزند ف. ا. به نشانی *۱۲ ) ۲. اقای ح. ن. س. فرزند م. به نشانی * تجدیدنظر خواسته: اعسار از پرداخت هزینه دادرسی به تاریخ ۱۴۰۱/۱۲/۱۵ در وقت فوق العاده جلسه شعبه *به تصدی اینجانبان امضای کننده ذیل تشکیل است.پرونده کلاسه *تحت نظر است.با ملاحظه جامع اوراق و محتویات پرونده و مداقه در دادخواست و لوایح تجدیدنظرخواهی اعضای محکمه پس از فراغت از مشاوره ختم رسیدگی را اعلام و با استعانت از خداوند متعال و تکیه بر شرف و وجدان خویش به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه تجدیدنظرخواهی اقای ح. ق. ا. ز. ن. با وکالت اقای ع. ا. د. به طرفیت ۱-خانم ن. م. ۲-اقای ح. ن. س. پ. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۴ صادر شده از شعبه هشتم حقوقی شهر کرد در کلاسه بایگانی *که دعوی اعسار از هزینه دادرسی به میزان یکصد میلیون ریال مورد پذیرش دادگاه محترم بدوی واقع نشده است ، با هیچ یک از جهات تجدیدنظرخواهی مندرج در ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی منطبق نیست و دادنامه تجدیدنظرخواسته با التفات به ادله ابرازی و دفاعیات طرفین پس از جری تشریفات و اصول دادرسی اصدار یافته و واجد ایرادی که اساس دادنامه مزبور را مخدوش نماید. نیست علیهذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی بعمل امده ، مستندا به مواد ۳۵۸و۳۶۵از قانون ذکر شده دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید و استوار می گردد.این رای قطعی است. مستشاران شعبه *استان ح. ح. ع. ا. م. فهرست دادگاه بدوی دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهو