اسقاط عملی حق تجدیدنظر خواهی در طلاق توافقی

خلاصهٔ رأی

پیام: حضور بالاتفاق و همزمان زوجین پس از صدور دادنامه بدوی در دفتر خانه طلاق وتقاضای اجرای صیغه طلاق، ظهور در انصراف آنان از حق اعتراض و تجدیدنظر خواهی خود نسبت به دادنامه بدوی داشته و کاشف از اسقاط حق مزبور از سوی ایشان است.

متن کامل

اسقاط عملی حق تجدیدنظر خواهی در طلاق توافقی Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: اسقاط عملی حق تجدیدنظر خواهی در طلاق توافقی پیام: حضور بالاتفاق و همزمان زوجین پس از صدور دادنامه بدوی در دفتر خانه طلاق وتقاضای اجرای صیغه طلاق، ظهور در انصراف آنان از حق اعتراض و تجدیدنظر خواهی خود نسبت به دادنامه بدوی داشته و کاشف از اسقاط حق مزبور از سوی ایشان است. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9309988734100635 تاریخ دادنامه قطعی : 1394/02/29 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی خلاصه جریان پرونده مندرجات اوراق پرونده قضائی پیش رو ، حکایت از آن دارد که : در تاریخ 1393/9/15 ، آقای ذ. (غ.) و خانم ف. الف. ، متفقاً و مشترکاً ، دادخواستی به دادگستری شهرستان قروه از توابع استان کردستان تقدیم داشته و صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق به صورت توافقی را از دادگاه تقاضا نموده اند . خواهانها، ضمن ارائه تصویر مصدق سند رسمی نکاحیه شماره ... مورخ 1392/7/29 تنظیمی در دفتر رسمی ازدواج شماره ... حوزه ثبتی قروه، بشرح متن دادخواست تقدیمی که به امضاء هر دونفر آنان رسیده ، اظهار داشته اند (برگ 4 پرونده ): «. . . اینجانبان ، خواهان های فوق به استناد کپی مصدق عقدنامه پیوست که عقد ازدواج دائمی در دفتر خانه .. قروه به تاریخ 1392/7/29 منعقد کرده ایم، حال با توجه به مشکلات پیش آمده در زندگی مشترک با اختلاف و ناهنجاری ، امکان ادامه زندگی مشترک نداریم و به صورت توافقی ، تصمیم به جدایی گرفته ایم و تقاضای صدور حکم طلاق را با شرایط ذیل داریم و هیچ کدام از زوجین ، حق نکول و انصراف از این توافق را با توجه به شرایط پیش آمده ندارند : 1- مقرر شده که زوجه ، مهریه خود را که 14 عدد سکه و یک حج عمره میباشد ، در قبال طلاق ، زوج بذل نماید . 2- کل جهیزیه و مال پدری زوجه ، کلاً به زوج بذل می گردد. 3- بعد از طلاق ، زوجه در منزل پدری اش در شهر قروه . . . ساکن خواهد شد . 4- مخارج طلاق با زوج خواهد بود . 5- زوجه ادعای نفقه گذشته و ایام عده را ندارد .6- زوجه مدعی است که حامله نمی باشد و برای تست به پزشکی قانونی معرفی گردد 000» رسیدگی به موضوع ، به شعبه اول دادگاه عموی حقوقی قروه ارجاع شده و پرونده ، با ثبت به کلاسه بایگانی 930658 ، در مدار رسیدگی قرار گرفته است . بدواً ، دادگاه مرجوعٌ الیه ، زوجین را بمنظور انجام مشاوره روانشناختی و ایجاد سازش میان آنها به اداره بهزیستی شهرستان قروه و زوجه را با هدف احراز وضعیت بارداری وی به پزشکی قانونی همان شهر معرفی کرده است . مرکز مشاوره عمومی "مثبت اندیشان " که حسب ظاهر ، مرتبت با اداره بهزیستی بوده ، در پاسخ به خواسته دادگاه و با ارسال نامه شماره .... مورخ.... که در سر برگ و فرم نامه های دادگستری تنظیم شده ، مفاداً اعلام نموده که زوجین ، در چهار جلسه مشاوره شرکت نمودند. با توجه به ارزیابی های صورت گرفته و مشاهدات انجام شده ، بنظر می رسد جلسات مزبور برای ایجاد سازش میان نامبردگان مفید واقع نخواهد شد .(برگ های 5 و 7 پرونده) . پزشکی قانونی شهرستان قروه نیز به موجب نامه شماره .... مورخ 1393/9/16 نتیجه آزمایش بارداری انجام شده درباره ی زوجه را منفی اعلام نموده است (برگ های 6 و 8 ). در وقت فوق العاده مورخ 1393/9/17، جلسه دادرسی در دادگاه مرجوعً الیه برگزار گردیده و زوجین ، به اتفاق ، در دادگاه حضور یافته اند . زوجه ، در جلسه رسیدگی مذکور اظهار داشته است (برگ 9): « مدت 9 ماه است که ازدواج نموده و فرزند مشترک نیز نداریم و با بذل و بخشش کلیه حق و حقوق شرعی و قانونی خود به زوج ، از جمله مهریه ، جهاز و نفقه و اجرت المثل ، متقاضی صدور گواهی عدم امکان سازش هستم و حق رجوع از [ به] ما بذل را نیز از خود صاقط می کند .» زوج نیز در جلسه دادرسی فوق الذکر ، اظهار داشته است (همان برگ): « با توجه به تمایل زوجه به طلاق و اینکه با همدیگر تفاهم نداریم و با قبول بذل ، متقاضی صدور گواهی عدم امکان سازش هستم . » دادگاه، پس از برگزاری جلسه رسیدگی مورخ 1393/9/17 ، ختم دادرسی را اعلام و به شرح دادنامه شماره .... مورخ 1393/9/18 پس از ذکر مقدمه ای مشتمل بر معرفی طرفین و موضوع دعوی و خواسته و با اعلام محرز بودن رابطه زوجیت دائم میان زوجین ، این گونه انشاء رأی نموده است (برگ 10 پرونده):«. . . دادگاه ، در راستای اعمال ماده 25 قانون حمایت خانواده ، زوجین را به مرکز مشاوره معرفی که برابر نظریه مشاور، طرفین اصرار به طلاق دارند و اظهار نموده اند که توافقات بشرح دادخواست می باشد لذا دادگاه مستنداً به ماده 26 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/9 و ماده 1146 قانون مدنی ، گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای طلاق صادر و اعلام میدارد . طرفین می توانند ظرف مهلت مقرر قانونی به یکی از دفاتر ازدواج و طلاق مراجعه و ضمن اجرای طلاق از نوع بائن که عده آن سه طهر است نسبت به ثبت آن اقدام کنند. این گواهی از تاریخ صدور ، سه ماه اعتبار خواهد داشت . چنانچه در این مدت ارائه نشود اعتبار آن زایل خواهد شد . شروط و تعهدات طرفین به این قرار است : 1- زوجه ، کلیه حق و حقوق شرعی و قانونی خود را به زوج ، بذل نموده ، زوج نیز قبول کرده ، زوجه ، حق رجوع به مابذل را از خود ساقط نموده است . رأی صادره حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ ، قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان کردستان می باشد . » دادنامه فوق الذکر ، در تاریخ 1393/9/18 ، به نحو واقعی به زوجین ابلاغ گردیده است (برگ 11 پرونده ). در تاریخ 1393/10/1 ، زوجه – خانم ف. الف. - با تقدیم دادخواست و لایحه ای به دفتر دادگاه نخستین ، نسبت به دادنامه مزبور اعتراض و تقاضای تجدید نظر کرده است . زوجه تجدیدنظر خواه ، با ارائه تصویر یک برگ نوشته عادی فاقد تاریخ که امضاء ذیل آن به زوج ، منتسب گشته است ، مفاداً و به خلاصه ، ادعا نموده که زوج تجدیدنظر خوانده با سوء استفاده از اوضاع و احوال و ضعف نفس و بی خبری او (زوجه ) و والدین اش ، طلاق با بذل مهریه را تقاضا نموده ، در حالی که مشارٌ الیها هیچ گاه بر بذل مهریه و جهیزیه ، راضی نبوده و چنین قصد و اراده ای نداشته و زوج ، او را فریب داده و با کنترل حصر چند روزه ی وی و بی آن که اجازه دهد موضوع به والدین اش منتقل شود او را به دفتر طلاق برده و حکم طلاق را در حضور چند نفر از بستگان و خویشاوندان خود ، اجرا نموده و با تحقق طلاق ، اکنون ، زوج ، خود را در قبال حقوق وی (زوجه) بری الذمه می داند لذا به این وسیله مراتب اعتراض خویش را به دادنامه مزبور اعلام و نقض آن و نیز ابطال طلاق نامه را تقاضا دارد. در این مرحله ، خانم ه. ب. وکیل پایه یکم دادگستری با ارائه وکالتنامه ، خود را به وکالت از طرف زوج تجدیدنظر خوانده معرفی و با تقدیم لایحه ای به اعتراض و تجدیدنظر خواهی زوجه ، پاسخ گفته است . وکیل تجدید نظر خواه ، ضمن ارائه فتوکپی مصدق طلاقنامه رسمی شماره .. مورخ 1393/9/21 دفتر رسمی طلاق شماره .. حوزه ثبتی قروه ، مفاداً و به خلاصه ، اظهار داشته است که اولاً ، متعاقب صدور دادنامه بدوی ، تجدیدنظر خواه به اتفاق موکل (زوج ) به دفتر رسمی طلاق شماره... مراجعه و پس از اسقاط حق هر گونه اعتراض نسبت به دادنامه مزبور و بی نتیجه بودن تلاش سر دفتر جهت اصلاح ذات البین ، صیغه طلاق میان طرفین را اجرا نموده و به ثبت رسانده است علاوه بر اسقاط حق رجوع به ما بذل از سوی تجدیدنظر خواه در دادنامه بدوی ، وی درصدد طلاق نیز حق رجوع به ما بذل را از خود سلب کرده است لذا ادعای وی قابل استماع نمی باشد . ثانیاً، موکل انتساب دستخط و امضاء ذیل سند عادی (تعهد ) پیوست دادخواست تجدید نظر به خود را انکار می نماید . ثالثاً ، خواسته تجدیدنظر خواه مبنی بر اعلام بطلان طلاق ، مستلزم طرح دعوی مستقل و اثبات خواسته بوده و اساساً در مرحله تجدیدنظر قابل رسیدگی نمی باشد . پس از انجام تشریفات قانونی و ارسال پرونده به دادگاه های تجدیدنظر استان کردستان ، رسیدگی به موضوع ، به شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظر آن استان ارجاع گردیده است . دادگاه مرجوع الیه نیز ، در تاریخ 1393/11/8 ، در وقت فوق العاده ، و علی الظاهر ، در غیاب طرفین ، تشکیل جلسه داده و پس از ملاحظه محتویات پرونده و چون اقدام قضائی دیگری را ضروری تشخیص نداده ، ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 300232-93 مورخ 1393/11/8 و با این استدلال که دادنامه معترضٌ عنه، مطابق اصول و موازین قانونی اصدار یافته و دلیل و مدرکی که موجبات نقض آنرا فراهم نماید .در این مرحله از دادرسی ، ارائه و ابراز نگردیده است ، تجدید نظر خواهی تجدید نظر خواه را وارد ندانسته و مستند به ماده 358 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ، ضمن رد اعتراض معترض ، دادنامه تجدیدنظر خواسته را عیناً تایید و استوار نموده است . (برگ های 28 و 27 و 26 و 16 و 15 پرونده).. دادنامه صادره از مرجع تجدیدنظر استان در تاریخ 1393/12/10 به زوجه تجدیدنظر خواه ابلاغ گردیده و مشارٌالیهادر تاریخ 1393/12/26- ظرف مهلت و فرجه قانونی- با تقدیم دادخواست و لایحه ای به دفتر دادگاه تجدیدنظر استان نسبت به دادنامه مزبور اعتراض و فرجام خواهی نموده است . پس از ثبت دادخواست فرجام خواهی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح و با وصول لایحه جوابیه وکیل فرجام خوانده ، پرونده در تاریخ، 1394/2/2 به دیوان عالی کشور ارسال و بعد از وصول به دبیر خانه دیوان ، رسیدگی به موضوع ، در تاریخ 1394/2/13 به این شعبه ارجاع گردیده و با ثبت به کلاسه فوق ،در نوبت رسیدگی قضایی قرار گرفته است . گزارش پرونده و مندرجات دادخواست و لایحه فرجامی و متن لایحه وکیل فرجامخوانده ، به هنگام شور و مشاوره قرائت خواهد شد . اما در این مقام ، صرفاً بخشی از طلاق نامه رسمی شماره ... مورخ 1393/9/21 تنظیمی در دفتر رسمی ... طلاق در حوزه ثبتی قروه که تصویر آن از سوی وکیل زوج فرجامخوانده ارائه و ابراز شده و در برگ 21 پرونده ، مضبوط است را به لحاظ تاثیر در اتخاذ تصمیم عیناً درج مینماید : «. . . شرح طلاق و قر ار داد ها و شروط ضمن آن : زوجین با در دست داشتن دادنامه به این دفتر خانه مراجعه نمودند ، هر چه دعوت به اصلاح شدند موثر واقع نشد. برابر صورتجلسه ، مهلت داده شد تا شاید با نصایح اطرافیان اصلاح شود . اکنون مراجعه و اصرار بر اجرا و ثبت طلاق می نمایند. برابر رأی صادره 1- زوجه ، کلیه حق و حقوق شرعی و قانونی خود را به زوج بذل نموده ، زوج نیز قبول بذل کرده ،2- زوجه حق رجوع به ما بذل را صاقط نموده است ، نوع طلاق ، بائن و عده آن سه طهر است . . . صیغه طلاق ، در حضور شهود عدلین جاری و ثبت گردیده است .»هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قر ائت گزارش آقای جعفر پوربدخشان-عضو ممیز- و ملاحظه و بررسی اوراق پرونده مشاوره ،نموده ، چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی خانم ف. الف. فرزند ع. ، نسبت به دادنامه ی شماره 30023-93 مورخ 1393/11/8 شعبه یازدهم دادگاه تجدید نظر استان کردستان که در مقام تایید دادنامه بدوی شماره 765-93 مورخ 1393/9/18 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان قروه – متضمن گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق به صورت «توافقی» - اصدار یافته است ، وارد و موجه به نظر نمی رسد ، زیرا به دلالت محتویات پرونده و همان گونه که در گزارش عضو ممیزنیز منعکس است ، زوجین ، متفقاً و مشترکاً بشرح دادخواست تقدیمی به دادگاه نخستین ، صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به صورت توافقی را از دادگاه تقاضا نموده اند و متعاقب تقدیم دادخواست و ثبت و پذیرش آن نیز به اتفاق ، در دادگاه حضور یافته و به شرح صورتجلسه دادرسی مورخ 1393/9/17 خواسته خود را بشرح فوق مورد تصریح و تاکید قرار داده اند . و محکمه نیز با توجه به تقاضای زوجین و مفاد توافق و تراضی آنان و بر اساس مقررات و موازین قانونی مبادرت به صدور رأی با شرایط مصرح در آن نموده است و در پی ابلاغ دادنامه به طرفین-که به نحو واقعی صورت پذیرفته -آنان، توامان و در معیت یکدیگر ، در دفتر خانه شماره ... طلاق در حوزه ثبتی قروه حضور یافته و به دلالت- مندرجات طلاق نامه رسمی شماره ... مورخ 1393/9/21 تنظیمی در دفتر مذکور، صیغه طلاق فیمابین زوجین با توجه به مفاد دادنامه بدوی ، جاری و مراتب تحت شماره مرقوم در دفتر طلاق به ثبت رسیده است، بنابراین، حضور بالاتفاق و همزمان زوجین پس از صدور دادنامه بدوی در دفتر خانه طلاق وتقاضای اجرای صیغه طلاق، ظهور در انصراف آنان از حق اعتراض و تجدیدنظر خواهی خود نسبت به دادنامه بدوی داشته و کاشف از اسقاط حق مزبور از سوی ایشان می باشد ، از طرفی ، چون جاری شدن صیغه طلاق زوجه فرجامخواه و ثبت طلاق مزبور ، در واقع ، در اجرای رأی دادگاه و با لحاظ مفاد و شرایط مقرر در آن صورت پذیرفته است ، به این جهت، ایراد و اشکالی بر دادنامه بدوی موضوع رأی فرجام خواسته و نیز بر نفس اقدام به اجرا و ثبت طلاق وارد به نظر نمی رسد و اساساً اعتراض و تجدیدنظر خواهی زوجه فرجام خواه ، قابلیت طرح، استماع و رسیدگی در دادگاه تجدیدنظر استان را نداشته است النهایه ، اقتضای قانونی موضوع ، با توجه به ماده 333 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ، صدور قرار " رد دادخواست تجدیدنظر خواهی" از سوی دادگاه تجدید نظر استان بوده است و از این حیث ، ورود دادگاه تجدید نظر به ماهیت موضوع و صدور حکم در مورد دعوی تجدید نظرخواهی فاقد وجا