احراز عسر و حرج زوجه به جهت مفارقت زوجین

خلاصهٔ رأی

به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بعلت تحقق شرایط مندرج در شماره یک از بند « ب »; شروط ضمن عقد نکاح تقدیم داشته که در تاریخ 1394/2/28 به شعبه نهم دادگاه خانواده رشت ارجاع شده است.

متن کامل

احراز عسر و حرج زوجه به جهت مفارقت زوجین Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: احراز عسر و حرج زوجه به جهت مفارقت زوجین پیام: در صورتی که مفارقت جسمانی زوجین به خواست زوجه حاصل شده و دلیلی مبنی بر اخراج وی از منزل مشترک توسط زوج وجود نداشته باشد، این امر نمی تواند مثبت عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک باشد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9409981310900247 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/06/31 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی شعبه دیوان عالی کشور پیرو گزارش و دادنامه شماره 00096 مورخ 1395/6/31 شعبه بیست و یکم دیوان عالی کشور اجمال موضوع اینکه : خانم ز. م.م. با وکالت آقای ح. ب. با اختیار تجدید نظر خواهی و فرجام خواهی دادخواستی به طرفیت آقای غ. م.ن. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بعلت تحقق شرایط مندرج در شماره یک از بند « ب »; شروط ضمن عقد نکاح تقدیم داشته که در تاریخ 1394/2/28 به شعبه نهم دادگاه خانواده رشت ارجاع شده است. در دادخواست تقدیمی اعلام شده موکله با خوانده دعوی در تاریخ 84/7/10 در دفتر شماره 98 رشت ازدواج دائم نموده است لیکن بدلیل اختلافات عدیده چند سالی است که جدا از هم زندگی می نمایند.این اختلافات منجر به طرح دعاوی مختلف در مراجع قضائی مابین زوجین گردیده و از سال 88 - ادامه دارد از جمله پرونده کلاسه 920005 شعبه 9 محاکم خانواده رشت با موضوع مطالبه نفقه که منجر به صدور دادنامه قطعی له موکله شده و متأسفانه در راستای اجرای دادنامه مذکور زوج از انجام مفاد رأی و پرداخت نفقه امتناع می ورزد لذا با عنایت به تحقق شرط اول از بند ب شروط ضمن عقد نکاح و به استناد مواد 1119 و 1129 قانون مدنی تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارد. تصویر دادنامه شماره 00897 مورخ 93/7/22شعبه نهم دادگاه خانواده رشت مبنی بر محکومیت زوج ( غ. م.ن. ) به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 91/11/1 تا تاریخ 92/6/25 به مبلغ 17/233/335 ریال و نیز تصویر دادنامه شماره 01254 مورخ 92/10/21 شعبه ششم دادگاه تجدید نظر استان گیلان دایر به تأیید رأی مذکور پیوست داد خواست شده است. وقت رسیدگی برای 94/5/12 تعیین شده است. خوانده (زوج) طی لایحه ای اظهار داشته ادعای خواهان مبنی بر عدم پرداخت نفقه بی اساس بوده و دلیلی برای ادعای خود نداشته و ندارد. چنانچه منظور خواهان نفقه ای بوده که از شعبه نهم دادگاه (همین شعبه) صادر شده همانطوری که در تمامی مراحل رسیدگی پرونده نفقه معروض داشته ام بنده ایشان را از خانه بیرون ننموده و بدون اذن و اجازه منزل را ترک کرده و اظهارنامه هایی که ارسال داشته اند بدلیل عدم حضورم پاسخ داده نشده و این مسئله باعث صدور حکم نفقه علیه بنده گردیده و درراستای دستور دادگاه به ایشان مراجعه کردم که تمکین نموده و ادامه زندگی بدهد ولی مواجه با درگیری وی و پدرش و چند نفر دیگر گردیدم که نامبرده محکوم به پرداخت دیه شد و پرونده در اجرای احکام کیفری در جریان بود که بنده در خواست تهاتر با نفقه را نمودم و حالیه به شرح اخطاریه صادره از اجرای احکام کیفری مبلغ 917668 تومان نیز از ایشان مطالبه دارم لذا بنده کلاً نفقه وی را پرداخت نموده و دیناری بدهکار نیستم . ما دارای یک فرزند پسر 9 ساله می باشیم و بخاطر همین فرزندم حاضر نیستم از وی جدا گردم . . . تقاضای رد دعوی خواهان را دارم (ص25) .جلسه دادگاه در وقت مقرر تشکیل شده است. وکیل خواهان (زوجه) حضور داشته ولی خوانده حاضر نشده و لایحه ای فرستاده که شرح آن گذشت. وکیل زوجه اظهار داشته در ضمن عقد نکاح شرط شده که چنانچه زوج از پرداخت نفقه و سایر حقوق زن به مدت شش ماه امتناع ورزد موجب حق طلاق برای زوجه خواهد شدبه دلالت پرونده اجرائی کلاسه 930057 آن مرجع محترم زوج از بابت نفقه به زوجه مدیون بوده و تا کنون الزام وی به اجرای دادنامه میسر نگردیده است .ادعای زوج در خصوص تهاتر کذب محض بوده و حداقل اینکه تا زمان تقدیم دادخواست این امر محقق نگردیده است و به این علت این حق برای موکله به وجود آمده است و مطالعه پرونده اجرایی صحت اظهارات زوجین را مشخص خواهد نمود ضمن اینکه زوج علاوه بر نفقه مبالغ دیگــری از بــابـت مهریـه و دیــه و غیره بــه موکله بــدهکار می باشد و این اختلافات منجر به طرح دعاوی متعدد در مراجع قضائی بخصوص محاکم خانواده شده که عملاً ادامه زندگی مشترک را غیر ممکن ساخته و موکله در عسر و حرج قرار گرفته است تقاضای رسیدگی و صدور حکم بشرح خواسته مورد استدعاست (ص26).دادگاه قرار ارجاع امر به داروی صادر کرده است. آقای ف.الف. ص.گ.چ. وکالت زوج را عهده دار شده است (ص29). زوجه داور خود را معرفی نموده است ولی زوج داور انتخاب ننموده فلذا دادگاه رأساً مبادرت به انتخاب داور کرده است (ص32). داوران زوجین در لایحه ای مشترک اعلام داشته اند زوج بعلت دیه و بدهی مهریه در حال حاضر زندان است و زوجه بعلت عدم پرداخت نفقه در عسر و حرج است ( حسب اظهار وکیل زوجه ) و دارای یک فرزند پسر بنام آ. 9 ساله هستند و زوجه از کل مهریه که 151 عدد سکه طلاست تعداد یک عدد از کل مهریه را بذل میکند و سایر حقوق ناشی از زوجیت نیز حسب تصمیم گرفته شده جداگانه از مراجع قضائی پیگیری خواهد شد. در مورد حضانت فــرزند مــوکله مطیع اوامــر دادگــاه اســت و زوجــه خواسته ای جز طلاق ندارد . داور زوج اظهار داشته در رابطه با موضوع به زوج مراجعه کردم اعلام داشت من همسر و بچه خود را برای ادامه زندگی دوست دارم من بابت نفقه بدهکار نیستم چنانچه او اصرار به وصول نفقه دارد (آینده) باید از اینجانب تمکین داشته باشد و در دادگاه تعهد کند مرا و خانه را ترک نکند و از من تمکین عام و خاص داشته باشد من تحت هیچ شرایطی حاضر به طلاق نیستم و چنانچه بخاطر حقوق زندان باشم یا آزاد باشم راضی یه طلاق نیستم تمام اظهارات زوجه را قبول ندارم و ادعایش همه کذب است که در دادگاه می خواهم با مدرک از خود دفاع کنم . با توجه به اصرار وکیل زوجه به طلاق و مخالفت زوج با آن امکان ;صلح و سازش وجود نداشته و اهتمام اینجانب برای انصراف زوجه از طلاق مؤثر واقع نشد و به ادعای وکیل زوجه ، زوج مدتی است احساس وظیفه در قبال خانواده اعم از پرداخت نفقه و سایر امور مربوطه نداشته و خانواده را بدون تأمین معاش بلاتکلیف و سرگردان رها نموده است و زوجه در عسر و حرج قرار گرفته است . . . مراتب به استحضار دادگاه می رسد (ص38).جلسه دادگاه در تاریخ 94/8/18 با حضور زوجین و وکلای آنها تشکیل شده است. وکیل زوجه مطالب قبلی خود را تکرار کرده است . وکیل زوج پاسخ داده زوج حکم تمکین و اجازه ازدواج مجدد گرفته است لیکن به دلیل علاقه شدید به همسرش کوتاه آمده و امیدوار به ادامه زندگی مشترک است از سوء رفتار سابق وی مبنی بر ارتباط نامشروع چشم پوشی نموده است باین توضیح که چون مستدعی طلاق خواهان می باشد چنانچه کلیه حقوق شرعی و قانونی خود را بذل نماید موکل حاضر به طلاق مشارالیها می باشد ضمناً موکل سابقاً نفقه وی را تهاتر نموده است و این به منزله پرداخت نفقه می باشد فتوکپی اخطاریه شعبه اول اجرای احکام کیفری رشت به شماره 1/940874 که ذکر کلمه تهاتر و نفقه و دیه در آن ملاحظه می شود حاکی از تاًدیه نفقه میباشد چنانچه خواهان دعوی حاضر به ادامه زنــدگــی مشترک می باشد موکل حاضر به پذیرش وی می باشد تقاضای ردّ دعوی خواهان را دارد. وکیل زوجه جواب داده حسب ادعای موکله ، طلب زوج بابت دیه در مقابل طلب زوجه از بابت دیه در 3 فقره پرونده کیفری به اتهام ایراد ضرب وجرح است که شماره پرونده اعلام خواهد شد لذا ادعای تهاتر دیه با نفقه زوجه کذب محض است ضمن اینکه در مستند ابرازی از سوی زوج بابت اثبات این ادعا که دیه با نفقه تهاتر گردیده است مبلغ طلب زوج 9 میلیون ریال قید گردیده درحالیکه میزان طلب نفقه گذشته و معوقه موکله بالغ بر چهل میلیون ریال می باشد لذا بر فرض وقوع تهاتر باز هم زوج از انجام تکالیف قانونی خود امتناع ورزیده و شرایط قسمت اول بند ب عقد نامه مبنی بر وکالت زوجه در طلاق تحقق یافته است و در این راستا تقاضای مطالعه پرونده اجرائی نفقه به کلاسه 930057 شعبه 9 خانواده رشت و پرونده های اجرائی در اجرای احکام کیفری رشت دایر بر مطالبه دیه که شماره های آن در اولین فرصت اعلام خواهد شدمورد استدعاست (ص41). دادگاه پرونده اجرای احکام مدنی را ملاحظه و مرقوم داشته هنوز حکم محکومیت به پرداخت نفقه اجراء نشده است (ص45). جلسه دادگاه جهت اخذ توضیح از طرفین در تاریخ 94/10/5 تشکیل شده است. زوجه حاضر نبوده ولی وکیل او و خوانده همراه وکیل خود حضور داشته اند. خوانده (زوج) پاسخگوئی را به وکیل خویش محول نموده است. وکیل وی اظهار داشته ملاحظه پرونده 1/940874 شعبه اول اجرای احکام کیفری دادسرای رشت که در آن به صراحت به تهاتر دیه و نفقه اشاره شده است مورد استدعاست. وکیل خواهان (زوجه) پاسخ داده ادعای تهاتر بی اساس است زیرا در پرونده اجرای احکام کیفری زوج با احتساب مطالباتش از بابت دیه به موکله بدهکار است ضمن اینکه خوانده ازپرداخت نفقه ماهیانه از مورخه 92/2/25 تا کنون نیز امتناع ورزیده است . . . تقاضای صدور حکم بشرح خواسته را دارد (ص49). دادگاه در مورد تهاتر نفقه با دیه از اجرای احکام کیفری استعلام نموده است و اجرای احکام کیفری در پاسخ اعلام داشته پس از محاسبه چند فقره دیات مذکور در پرونده و تهاتر آن با طلب زوجه، نامبرده باید پس از کسر طلب خود مبلغ یک میلیون و هفتصد و پنجاه و هشت هزار و پنجاه تومان بدون احتساب نفقه به خانم ز. م. بپردازد بنابراین موضوع تهاتر بین دیه و نفقه منتفی است (ص52). دادگاه طرفین را جهت اخذ توضیح دعوت کرده است. وکیل زوج ضمن تکرار مطالب قبلی اعلام داشته چون همزمان در دادگاه دیگر باید شرکت نماید از حضور در جلسه معذور است. وکیل خواهان و شخص خوانده در جلسه مورخ 94/11/10 حاضر بوده اند . خوانده اظهار داشته من حرفی برای گفتن ندارم . وکیل خواهان بیان داشته اظهارات خوانده در مورد تهاتر فاقد وجاهت قانونی است شرط طلاق تحقق یافته تقاضای صدور حکم بشرح خواسته را دارد (ص 57 ) . سرانجام شعبه 9 دادگاه خانواده رشت بموجب دادنامه شماره 01553 مورخ 94/11/20 بااین استدلال که پاسخ واصله از اجرای احکام حکایت از بدهکاری زوج دارد عسر و حرج خواهان را محرز دانسته و مستنداً به مواد 1129 و 1130 قانون مدنی و مواد 29 و 32 و 33 قانون حمایت خانواده و قاعده لا ضرر خوانده را به مطلقه نمودن خواهان محکوم کرده است (ص 60 ) . وکیل زوج از این رأی تجدید نظر خواهی کرده است و در لایحه منضم به دادخواست تجدید نظر ضمن تکرار مطالب قبلی اظهار داشته زوجه بدلیل ارتکاب فعل مجرمانه رابطه نامشروع با اجنبی به تحمل 99 ضربه شلاق تعزیری از سوی شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظراستان گیلان محکوم گردیده و متعاقب آن بنای ناسازگاری را پی ریزی نمود بااین وصف موکل به لحاظ داشتن فرزند مشترک وی را دعوت به زندگی مشترک نمود لیکن تمرد و نشوز زوجه منتج به صدور حکم اجازه تجدید فراش گردید . زوجین و خانواده آنان بارها با یکدیگر درگیری فیزیکی پیدا کردند که منتهی به محکومیت طرفین به پرداخت دیه در حق آنان گردید . . . (ص 70 ) . باتوجه به اینکه در دادنامه بدوی در مورد حقوق مالی زوجه ( مهریه - نفقه - اجرت المثل ) و حضانت فرزند تعیین تکلیف نشده است لذا دادگاه تجدید نظر طرفین را جهت رسیدگی دعوت کرده است . تصویر دادنامه شماره 00646 مورخ 90/4/20 شعبه یازدهم دادگاه تجدید نظر استان گیلان پیوست پرونده گردیده مبنی بر اینکه زوجه باتهام زنای غیر محصنه به تحمل یکصد تازیانه حد شرعی جلد و از بابت ارتباط نامشروع مادون زنا به تحمل 99 ضربه شلاق تعزیری محکوم گردیده است و زانی نیز به تحمل 99 ضربه شلاق و دوسال اقامت اجباری در شهر نی ریز استان فارس محکوم شده است (ص82). همچنین تصویر رأی شعبه 102 دادگاه جزایی رشت در مورد درگیری زوجین و نیز تصویر حکم تمکین و تصویر رأی شعبه سیزدهم دادگاه تجدید نظر گیلان در مورد استرداد جهیزیه از جمله اوراقی است که در این مرحله ضمیمه پرونده گردیده است . جلسه دادگاه تجدید نظر در تاریخ 95/3/19 تشکیل شده است . زوجین همراه وکلای خود حضور داشته اند . وکیل تجدید نظر خواه (زوج)مطالب قبلی خود در مورد مشکل اخلاقی زوجه و پرداخت نفقه و اینکه موکل در صورت بخشش کلیه حقوق مالی حاضر به طلاق می باشد را تکرار نموده است. زوج نیز اظهار داشته حاضر به طلاق نیستم چون یک فرزند مشترک متولد 85/2/12 داریم که با من زندگی می کند به تمکین محکوم شده به رابطه نامشروع محکوم شده من همسرم را بخشیدم خودش می داند و خدای خودش . نفقه اش تهاتر شده است و فکر می کردم با انجام تهاتر نباید نفقه معوقه را پرداخت کنم نفقه پرداخت نکردم ولی فردا تا آخر وقت اداری پرداخت می کنم تقاضای نقض رأی را دارم.وکیل زوجه اظهار داشته شرط ضمن عقد در مورد عدم پرداخت نفقه محقق شده است تقاضای تأیید رأی را دارم. زوجه اظهار داشته حاضرم در قبال طلاق از کل مهریه که تعداد 151 قطعه سکه تمام بهار آزادی است نصف آن را به شوهرم بذل کنم و در مورد سایر حقوق مالی هم در صورت طلاق درآینده ادعایی نخواهم داشت در مورد جهیزیه ادعایی ندارم و در مورد ملاقات طفل هم قبلاً حکم صادر شده است. زوج مجدداً اظهار داشته اگر همسرم واقعاً طلاق می خواهد تمام حق و حقوق خودش در قبال طلاق را ببخشد و در مورد ملاقات طفل نیز حکم صادر شده است (ص87). اجرای احکام مدنی در تاریخ 95/3/20 به دادگاه تجدید نظر اعلام داشته با توج