اثر عدم توجه دادگاه به نظریه داور در دعوی طلاق

خلاصهٔ رأی

در مهلت قانونی فرجام خواهی بعمل آورده و پرونده جهت رسیدگی به فرجام خواهی مشارالیها (با تکمیل آن و تبادل لوایح) به دیوان عالی کشور ارسال شده که پس از وصول حسب الارجاع در این شعبه مطرح و اینک رسیدگی به درخواست مطروحه در دستور کار شعبه قرار دارد مفاد لایحه فرجام خواه حین شور قرائت می گردد ظاهراً از ناحیه فرجام خوانده لایحه ای واصل و ضمیمه نگردیده است.

متن کامل

اثر عدم توجه دادگاه به نظریه داور در دعوی طلاق Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: اثر عدم توجه دادگاه به نظریه داور در دعوی طلاق پیام: در دعوی طلاق، در مواردی که دادگاه به منظور ایجاد صلح و سازش موضوع را به داوری ارجاع می کند باید با توجه به نظر داوران رأی صادر کند و چنانچه آن را نپذیرد باید نظریه داوران را با ذکر دلیل رد کند در غیر اینصورت رای قابلیت تایید در دیوان عالی کشور را ندارد. مستندات: ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01- شماره دادنامه قطعی : 9309987131501228 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/05/26 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی شعبه دیوان عالی کشور خلاصه جریان پرونده خانم م. ک. در تاریخ 93/10/6 دادخواستی بطرفیت شوهرش آقای الف. ک. بخواسته طلاق بلحاظ اعتیاد خوانده به مواد مخدر ، ترک نفقه و سوء معاشرت و سوء رفتار زوج و عسر و حرج زوجه تقدیم دادگاههای عمومی و نی ریز نموده و اجمالاً چنین توضیح داده است : اینجانب بموجب سند ازدواج در سال 92 بعقد دائمی و شرعی خوانده درآمده و هنوز زندگی زیر یک سقف را شروع نکرده ایم و هر کدام در منزل پدری می باشیم . متاسفانه خوانده (همسرم) اعتیاد به مواد مخدر دارد و خرج و مخارج و نفقه مرا پرداخت نکرده و نمی کند ، مانع ادامه تحصیل بنده می شود و بارها علیه خود و خانواده ام توهین و فحاشی نموده و باعث آزردگی و سلب آسایش و آرامش بنده گردیده و مرا مورد کتک کاری قرار داده و زندگی مشترک را برایم غیر ممکن ساخته و مرا در عسر و حرج قرار داده است تقاضای صدور حکم طلاق را دارم . رسیدگی به موضوع به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی نیریز ارجاع گردیده و شعبه مرجوع الیه با ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمائم برای خوانده طرفین را به دادرسی دعوت نموده جلسه مقرر در تاریخ 93/12/16 با حضور طرفین تشکیل گردیده زوجه ضمن بیان مطالبی اظهار می دارد شوهرم اعتیاد دارد و علاوه بر اعتیاد اخلاق و رفتار مناسبی ندارد بمن شک دارد مرا در خانه حبس می کند و اجازه رفتن به خانه پدرم را هم نمی دهد و نه ماه است که با هم قهریم من یک محصل هستم او هیچکدام از نیازهای مرا برآورده نمی کند یک تکه طلا هم داشتیم فروخت و خورد الان عقد هستیم و عروسی نگرفته ایم درخواست طلاق داده ام و قصد طلاق دارم و در مورد حقوق مالی اقدام خواهم کرد و زوج نیز ضمن بیان مطالبی اظهار می دارد بابت اعتیاد اول مرا به هر دکتری می خواهید بفرستید من اعتیاد ندارم من نمی گویم جائی نرو می گویم هر جا می خواهی بروی اول اجازه ات را از من بگیرد بعد برو پول طلاها را هم خرج تحصیلش کردم من یک کارگر هستم ازدواج نکرده ام که طلاق بدهم زوجه اظهار می دارد من ده بار با چشمان خودم دیده ام (مواد مخدر) شربت تریاک هم دیده ام ایشان اصولاً اخلاق ندارد و اجازه نمی دهد با خانواده ام مراوده کنم و یک روز کامل می خوابد و می گوید کار گیر نمی آید . متعاقب جلسه مذکور دادگاه تصمیماتی را اتخاذ از جمله قرار ارجاع امر به داوری صادر و مراتب را به طرفین جهت معرفی داوران خود ابلاغ نموده ضمناً از کلانتری محل خواسته تا در مورد وضعیت اخلاقی و رفتاری زوج و اینکه اشتهار به مواد مخدر دارد یا خیر مصرف کننده مواد مخدر است یا خیر و بصورت نامحسوس تحقیق و نتیجه به دادگاه اعلام گردد ضمناً زوجه را نیز جهت انجام تست در مورد حامله بودن و نیز معاینه در مورد باکره بودن به پزشکی قانونی معرفی نموده است . زوجین داوران خود را معرفی و مراتب داوری به آنان تفهیم گردیده است پاسگاه انتظامی محل نیز مستند به صورتجلسه مأمورین که مربوط به تاریخ 93/12/20 است اعلام داشته اند برابر تحقیقات محسوس و نامحسوس زوج از وضعیت اخلاقی و رفتاری خوبی برخوردار نمی باشد و گاهی پرخاشگر است و مواد مخدر هم مصرف می کند مساعی داوران در اصلاح ذات البین نیز مؤثر واقع نگردیده و متفقاً اعلام داشته اند مصلحت در این است که طرفین از یکدیگر جداشوند تا بیشتر از این دچار ناراحتی نشوند و عمرشان به هدر نرود . پاسخ پزشکی قانونی در مورد زوجه نیز حاکی از آنست که پرده بکارت نامبرده حلقوی و سالم است و نتیجه تست بارداری هم منفی است متعاقب آن دادگاه در تاریخ 94/2/28 در وقت فوق العاده ختم رسیدگی را اعلام و بشرح دادنامه شماره 9409977131500355 ــ 94/2/30 بصدور رأی مبادرت و با درج خلاصه ای از جریان پرونده و اظهارات طرفین و اشاره به نظریه داوران و گزارش کلانتری محل و استدلال منعکس در رأی عسر و حرج زوجه را در ادامه زوجیت احراز و حکم به اجبار زوج به طلاق زوجه صادر و در سایر جهات نیز (بغیر مدت اعتبار رأی) تعیین تکلیف نموده است و پس از صدور و ابلاغ رأی مزبور زوج آقای الف. ک. تجدیدنظر خواهی بعمل آورده و پرونده در شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان فارس مطرح شده است دادگاه مرقوم در جلسه فوق العاده بتاریخ 94/7/25 تصمیماتی را در خصوص معرفی زوج به پزشکی قانونی جهت انجام آزمایش اعتیاد و نیز انجام داوری وسیله داور زوجه و اخذ دلایل زوجه در خصوص ترک انفاق و سوء معاشرت زوج و امکان بذل حقوق مالی از ناحیه زوجه و در صورتیکه شهودی معرفی نمودند تحقیق از شهود اتخاذ و پرونده را جهت انجام اقدامات مذکور به دادگاه بدوی اعاده و ارسال نموده اند و دادگاه بدوی نقایص مورد نظر دادگاه را مرتفع نموده از جمله زوج را جهت آزمایش اعتیاد به پزشکی قانونی معرفی کرده که پاسخ واصله حاکی از منفی بودن نتیجه آزمایش است و از شهود زوجین که عمدتاً بستگان آنان هستند تحقیق بعمل آورده و توضیحات مورد نظر دادگاه را از آنان و از زوجین بعمل آورده و پرونده را نهایتاً به دادگاه تجدیدنظر اعاده نموده اند دادگاه تجدیدنظر مرقوم در تاریخ 94/12/9 در وقت فوق العاده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 9409977121801828 ــ 94/12/9 بصدور رأی مبادرت و با این استدلال که دلیل شرعی و قانونی بر سوء رفتار و معاشرت تجدیدنظر خواه اقامه نشده تجدیدنظر خواهی را وارد دانسته و ضمن نقض رأی تجدیدنظر خواسته حکم به رد دعوی خواهان بدوی صادر و اعلام نموده است که متعاقب صدور و ابلاغ رأی مزبور زوجه خانم م. ک. در مهلت قانونی فرجام خواهی بعمل آورده و پرونده جهت رسیدگی به فرجام خواهی مشارالیها (با تکمیل آن و تبادل لوایح) به دیوان عالی کشور ارسال شده که پس از وصول حسب الارجاع در این شعبه مطرح و اینک رسیدگی به درخواست مطروحه در دستور کار شعبه قرار دارد مفاد لایحه فرجام خواه حین شور قرائت می گردد ظاهراً از ناحیه فرجام خوانده لایحه ای واصل و ضمیمه نگردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای محمد علی کریم پور عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 9409977121801828 ــ 94/12/9 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه: در خصوص فرجام خواهی خانم م. ک. نسبت به دادنامه فوق صادره از شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان فارس که متضمن نقض دادنامه شماره 9409977131500355 ــ 94/2/30 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی نی ریز و صدور حکم به رد دعوی خواهان بدوی (زوجه) دایر به درخواست طلاق به لحاظ عسر و حرج ناشی از عدم پرداخت نفقه ، سوء رفتار و معاشرت و اعتیاد زوج به لحاظ عدم اقامه دلیل شرعی و قانونی می باشد و نظر به اینکه در خصوص موضوعات معنونه از ناحیه زوجه ( ترک انفاق ، سوء رفتار و اعتیاد زوج ) اقتضاء دارد تحقیقات بیشتری بعمل آید و رأی فرجام خواسته در وضعیت فعلی قابلیت تأیید را ندارد و تحقیقات مورد نظر بشرح زیر است: 1 ـ تحقیقات محسوس و نامحسوس پاسگاه انتظامی تنگ حنا در خصوص اخلاق و رفتار زوج و نیز اعتیاد وی حاکی از آنست که زوج از وضعیت اخلاقی و رفتاری خوبی برخوردار نمی باشد و گاهی پرخاشگر است و همچنین مصرف مواد مخدر دارد (برگ های 31 و 32 پرونده) اقتضاء دارد در این خصوص قرار تحقیق محلی صادر از کسان و بستگان و همسایگان و مجاورین طرفین تحقیقات کافی و وافی بعمل آید همچنین در مورد درآمد زوج و اینکه مسکن مناسبی با اثاث البیت آن برای زندگی زوجه مهیا نموده یا خیر ؟ نیز تحقیق بعمل آید . در صورت مهیا بودن وسیله مأمورین معاینه و گزارش شود . 2ـ برابر ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب 91در مواردی که دادگاه بمنظور ایجاد صلح و سازش موضوع را به داوری ارجاع می کند باید با توجه به نظر داوران رأی صادر کند و چنانچه آن را نپذیرد نظریه داوران را با ذکر دلیل رد کند و در ما نحن فیه داوران زوجه و زوج متفقاً و پس از سعی لازم در اصلاح ذات البین و عدم توفیق لازم در این زمینه اعلام داشته اند : با توجه به اوضاع و احوال و شرایط حاکم مصلحت در این است که طرفین از هم جدا شوند .... برگ 34 پرونده و قطع نظر از اینکه دلیلی به رد نظریه داوران اقامه نشده . نقص مورد نظر دادگاه تجدیدنظر در این زمینه ( قسمت ثانیاً در برگ 61 پرونده) مرتفع نشده که ضرورت دارد مرتفع گردد بعلاوه تحقیق از داوران مذکور در این خصوص که چرا مصلحت در جدائی زوجین است و اینکه کدامیک از زوجین در شکل نگرفتن زندگی مشترک مقصر هستند نیز ضروری است . بنابمراتب مستنداً به بند 5 ماده 371 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی فرجام خواسته نقض و رسیدگی مجدد را به تجویز بند الف ماده 401 همان قانون به دادگاه صادر کننده رأی ارجاع می نماید تا پس از رفع نقایص مذکور رأی مقتضی صادر فرمایند. شعبه سی ام دیوان عالی کشور رئیس شعبه : محمد علی کریم پور مستشار : عبدالغفور دُرّی عضو معاون : غلامرضا شاکری فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نقد رأی نام * : رایانامه * : توضیح: کدتصویری: تعدادموافق: 0 ـ تعدادمخالف: 0 نقدهای شما تماس با ما نشانی: تهران اتوبان چمران شمال ، اتوبان یادگار جنوب، بعد از خروجی اوین درکه، پشت مجتمع دشت بهشت، خیابان شهید قدوسی کد پستی : 1983846514 تلفــــن : 22376843 دورنگار : 22376840 سامانه پیام کوتاه:5000969900070 رایانامه : bijp@jri.ac.ir پیوندها پژوهشگاه قوه قضاییه قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه روزنامه رسمی کشور معاونت حقوقی قوه قضاییه مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه نسخه کلیه حقوق برای پژوهشگاه قوه قضاییه محفوظ است