اثر حقوقی عدم ثبت نکاح دائم

خلاصهٔ رأی

حضور داشته سایرین حضور نداشته اند و اغلب اخطاریه های آنان عودت داده شده خواهان و وکیل او برخواسته مندرج در دادخواست و صدور حکم به ثبت واقعه نکاح عادی مورخ 75/9/15 تأکید نموده است.

متن کامل

اثر حقوقی عدم ثبت نکاح دائم Toggle navigation صفحه اصلی درباره ما درباره پژوهشگاه قوه قضائیه درباره پژوهشکده آرا تماس با ما دریافت نظرات و پیشنهادها عنوان: اثر حقوقی عدم ثبت نکاح دائم پیام: عدم ثبت ازدواج دائم، از نظر شرعی خدشه ای در عقد واقع شده وارد نمی کند و تنها مسئولیت کیفری عدم ثبت واقعه ازدواج دائم را به همراه دارد. مستندات: شماره دادنامه قطعی : 9509970907600173 تاریخ دادنامه قطعی : 1395/02/27 گروه رأی : حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور مشخصات متن نتیجه تحلیلی کلید واژه ها نمایه قوانین مرتبط گردش پرونده عین عبارت چاپ متن متن تجمیعی پرونده قلم یکان ایران میترا ترافیک زر یاقوت تیتر رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9209986111500819 شماره دادنامه : 9509970907600173 شعبه : شعبه شانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/02/27-13:06 قاضی : عباسعلی علیزاده بایگی قاضی : محمد دیوسالار قاضی : عبدالعلی ناصح فورگ قاضی : سعید عالم خلاصه جریان پرونده خانم م. ف. بطرفیت ش. ب. و آرمان ب. و سایر ورثه مرحوم ع. ب. در محاکم خانواده اهواز با وکالت آقای ج. نفیسی وکیل پایه 1 دادگستری بخواسته اثبات رابطه ازدواج ببین مورث خواندگان و خودش مطرح نموده است در متن دادخواست وکیل خواهان با استناد به سند عادی مورخ 75/9/15 گفته است عقد نکاح دائم بصورت عادی منعقد نموده و تاکنون نسبت به ثبت واقعه نکاح بصورت رسمی اقدام ننموده لذا نظر باینکه همسر موکله فوت نموده تقاضای صدور ثبت واقعه ازدواج در حق موکله را دارم پرونده به شعبه 12 خانواده ارجاع شده است دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین نموده در جلسه مورخ 92/9/2 احد از خواندگان بنام پریا ب. حضور داشته سایرین حضور نداشته اند و اغلب اخطاریه های آنان عودت داده شده خواهان و وکیل او برخواسته مندرج در دادخواست و صدور حکم به ثبت واقعه نکاح عادی مورخ 75/9/15 تأکید نموده است. خوانده گفته است ادعای خواهان را قبول ندارم چون من در مورخ 75/9/15 بچه بودم واز تاریخ مزبور تا به حال خواهان را ندیده بودم تقاضای رد دعوی خواهان را دارم آدرس من اهواز نشانی گلستان خیابان اصفهان مجتمع پائیز طبقه اول واحد 1 میباشد. دادگاه چون اوراق اخطاریه خواندگان اعاده نشده است وقت نظارت تعیین تا پس از اعاده اوراق بنظر برسد در تاریخ 92/9/11 در وقت فوق العاده دادگاه دستور تعیین وقت مجدد و دعوت طرفین را صادر نموده است و مقرر نموده در اخطاریه خواهان و وکیل ایشان قید گردد شهود ذیل عقدنامه را با دلایل دیگری دارند همراه بیاورند در جلسه مورخ 92/12/25 وکیل خواهان و خواهان خانم م. ف. حضور داشته اند وکیل خواهان گفته است موکل با مرحوم در تاریخ 75/9/15 عقد زوجیت برقرار مینمایند و تاکنون نسبت به ثبت واقعه ازدواج بصورت رسمی و ثبتی اقدامی صورت نگرفته است چون همسر موکل فوت نموده صدور دستور ثبت واقعه ازدواج دارم تصویر سند ازدواج پیوست پرونده است اصل آن به رویت دادگاه رسیده است علاوه بر آن شهودی نیز تعرفه میگردد. تقاضای استماع شهادت شهود را دارم. ناپدر موکل شمسعلی می باشد در دادخواست به اشتباه ش. نوشته شده است دادگاه رضا ف. فرزند شمسعلی 59 ساله و صفر ف. نیا فرزند علی 60 ساله در اوراق 101 و 102 پرونده تحقیق نموده است که هر دو از وقوع ازدواج عادی بین م. ف. فرزند شمسعلی و ع. ب. فرزند علی عسگر با مهریه یک جلد کلام اله مجید و یک قطعه زمین 400متری در ایذه پلاک 1605 و یک شماره 756069 صادره ایذه سی میلیون ریال نقداً که تحویل گرفته شهادت داده اند دادگاه پس از استماع اظهارات این دو نفر با بررسی اوراق پرونده و ختم دادرسی بشرح دادنامه 1764/92 در مورخ 92/12/25 با توجه به شهادت دو نفر گواه تعرفه شده و باستناد مواد 1257 و 1259و 1260 و 1275 قانون مدنی حکم به اثبات رابطه زوجیت خواهان و مرحوم ع. ب. فرزند علی عسگر به شماره شناسنامه 275 صادر و اعلام مینماید و رأی صادره غیابی و قابل واخواهی اعلام میگردد. از این رأی آقای م. م. به وکالت از آقایان و خانم ها ش. آرمانی و اعظم - سیما- مینا و پ. شهرت همگی ب. واخواهی نموده است و گفته است عقدنامه عادی ابرازی جعلی است ارجاع امر به کارشناس تشخیص هویت استان خوزستان و رسیدگی به اصالت سند مورد درخواست است. شهودی برای شهادت حاضر در محکمه شهادت دهند که عقد مذکور عقد موقت یا متعه بوده و پس از فوت رابطه زوجیت قطع شده است درخواست استماع شهادت شهود دارم. دادخواست به شعبه صادر کننده رأی غیابی ارجاع شده است دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین و طرفین واخواندگان و وکیل واخواه را دعوت نموده است. درجلسه مورخ 93/3/28 وکیل واخواهان گفته است اولاً عقدنامه عادی ارائه شده جعلی است چرا که امضاء ذیل عقدنامه امضاء مرحوم نیست هم چنین در سطرهایی از سند ارائه شده که دو خطه شده کلماتی به عقدنامه اضافه شده که این کلمات معنی جمله را عوض می کند و سطرهایی از عقدنامه و کلمات اضافه شده ادعای جرح و تعدیل شهود دارم چرا که همگی از برادران خواهان می باشد سوماً اینکه باید عاقد در جلسه حضور پیدا کنند رابعاً شهودی وجود دارند که شهادت بدهند عقدنامه عقد موقت بوده است که تقاضای استماع شهادت شهود از محضر حضرتعالی استدعا می شود وکیل واخوانده گفته است عقدنامه ارائه شده که به امضاء موکله و مرحوم ب. و شهود رسیده توسط عاقد روحانی انشاء و تحریر گردیده موکله به عقد نکاح دائم مرحوم درآمده لکن بدلیل اینکه مرحوم دارای همسر اول بوده بصورت رسمی ثبت نگردید و شهود تعرفه شده نیز در محضر دادگاه حاضر گردیده و شهادت ایشان نمودند اما در خصوص واخواهی واخواهان و وکیل محترم بیان می دارد که اظهارات ایشان در بند اول لایحه و بند دوم هم خوانی ندارد چرا که همکار محترم منکر واقعه عقد شده حال آنکه در بند دوم به نکاح اشاره نموده است در بیان جعل هم همکار محترم دچار تردید شده در جائی کل سند را جعل دانسته و در جای دیگر نسبت به امضاء ادعای جعل کرده فقط بیان کرده که ذیل امضاء خود اسم و فامیل می نوشتند حال آنکه در اینجا اسم و فامیل ذکر شده از طرف دیگر احدی از واخواهان که در جلسه حاضر است چندین بار به منزل موکله مراجعه نموده و از ایشان درخواست نموده که مبلغ دویست میلیون تومان بابت ارث پرداخت نماید در خصوص جرح شهود نیز احدی از خواندگان دعوی اصلی در جلسه دادگاه حاضر بوده و ادعائی نسبت به شهود نداشته ضمن آنکه رابطه فامیلی از موارد جرح شهود نیست و معمولاً و عرفاً دادگاه محترم مستحضر است وقایع اربعه از جمله نکاح معمولاً در حضور فامیل و بستگان درجه اول واقع می شود لذا ضمن رد ادعاهای واخواهان تقاضای تأیید حکم مورد استدعاست. لازم به ذکر است که موکله با توجه به گذشت 18سال از عقد می خواهد نمود که عاقد و مکان آنرا به دادگاه اعلام نماید وکیل واخواه در مورد دفاعیات وکیل واخوانده اظهار داشت اینجانب هم نسبت به امضاء منتسب به مرحوم ب. ادعای جعل داشته و هم اعلام می دارم که در عقدنامه ارائه شده کلماتی به عقدنامه عادی اضافه شده که عقدنامه عادی را کاملاً از لحاظ معنی و مفهوم تغییر میدهد که کارشناس باید نمونه امضائات مرحوم ع. ب. با امضای موجود را کارشناس و هم سند ارائه شده آیا کلمات و سطوری اضافه شده اند و بعبارتی دو خطه می باشد یا خیر؟ مضافاً اینکه تقاضا دارد 2 روز مهلت به اینجانب ارائه گردد که طی آن امضائات مسلم الصدور مرحوم ب. به کارشناس ارائه گردد یا تحویل محکمه گردد وکیل واخوانده اظهار داشت اصل سند نکاحیه مورخ 75/9/15 تحویل دادگاه محترم گردید وکیل واخواهان در لایحه است اصل سندهای نکاحیه (سه فقره و یک فقره سند عادی و مبایعه نامه جهت تعلیق به کارشناس ارائه نموده که دادگاه به دفتر دستور ضم لایحه به پرونده و اسناد مربوط را صادر نموده است (برگ 142 پرونده) دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناس و تعیین کارشناس برای بررسی اصل سند عادی و امضاء ارائه شده توسط وکیل واخواه و استکتاب امضاءهای شهود و بررسی کلیه جوانب در مورد نوشته اصل سند عادی و امضاء مرحوم ع. ب. و شهود ذیل مستدعی و اظهار نظر و نتیجه را اعلام دارند در برگ های 150 الی153 پرونده نظریه کارشناس پس از استکتاب از شهود اعلام شده است و امضاء منتسب به ع. ب. را با امضاء منتسب به وی در اسناد تطبیق شده و نیز امضاء شهود با امضاء ذیل سند عادی منطبق دانسته و جز مندرجات "عبارت 22 رجب/1417 " در بالای گوشه سمت راست سند و عبارت "عقد مبارک دائمی در تاریخ 75/9/15 خوانده شد) در ذیل سند مابقی تمام توسط شخص واحد تحریر یافته است وکیل خواهان درخواست ارجاع امر به هیأت کارشناس را پس از تقدیم لایحه اعتراضیه نسبت به نظر کاشناس واحد نموده است دادگاه نیز قرار ارجاع امر به هیأت کارشناسان را صادر نموده است که دادگاه پرداخت حق الزحمه هیأت کارشناسان را بعهده واخواهان گذاشته است نظریه هیأت سه نفره کارشناسان در اوراق 170 و 71 پرونده نیز بر انطباق و تشابه امضائات مرحوم ع. ب. در اسناد اراده شده با امضاء موجود در عقدنامه و نیز امضائات استکتابی شهود با امضاء شاهد رضا ف. و محمد رضا ف. نیز تشابه داشته است نسبت به این نظریه وکیل خانم ها ب. آقای س.ک.الف. محمد مطلق در خصوص جعل عبارت (عقد مبارک دائمی..) و تاریخ (22رجب 1417) که هیأت سه نفره اعلام نظر نکرده اند و موثر در نتیجه دعوی می باشد خواسته است نظریه تکمیلی هیأت محترم اعلام شود دادگاه نیز نظریه تکمیلی هیأت کارشناسان را خواستار شده است و آنان را جهت اخذ توضیح احضار نموده است در برگ های 193 و 194 پرونده نظریات سه نفر کارشناس که دو نفر آقایان محمد صالح صالح پور و منصور همتی بعنوان اکثریت و کارشناس سومی آقای شهریار شاکری یوسفی بعنوان اقلیت بطور جداگانه اعلام نظر نموده اند و پیرو نظریه قبلی مورخ 93/9/3 خود که در بند 1 در مورد امضاء داماد موجود در عقدنامه با امضائات اسناد رسمی تشابهات و مطابقت اعلام نموده اند اعلام کرده اند عبارت دست نویش 22 رجب 1417 در صدر عقد مبارک دائمی در تاریخ 75/9/15 خوانده شد در ذیل سند (برابر نظر کارشناس بدوی) نسبت به سایر مندرجات دست نویس سند مورد ادعا دلاییل و شواهدی دلایل براختلاف رنگ جوهر قلم بدست نیامد (اکثریت) ونظر کارشناس اقلیت در اوراق 195 و 194 پرونده حاکی است که مندرجات عبارت های الحاقی به متن توسط کاتب دیگری الحاق شده است لیکن در جمع بندی های دلایل حاصله نتیجه گرفته میشود که تاریخ 75/9/15 درج شده در صدر و ذیل متن یکبرگ عقدنامه مزبور تاریخ واقعی تحریر و تنظیم آن سند می باشد و عقدنامه مذکور دارای اصالت است. این نظریه هیأت 3 نفره به دستور دادگاه به اصحاب دعوی ابلاغ شده است وکیل واخواهان در لایحه ای نظریه تکمیلی هیأت کارشناسان خط موید این امر دانسته که خواهان بدوی سابقاً دارای عقد دائمی نبوده و چنین اعتقادی نداشته که بعداً این کلمات را اضافه نموده است لذا با توجه به پذیرش عقد موقت توسط موکلین درخواست اتخاذ تصمیم قانونی دارد وکیل خانم م. ف. در لایحه ای گفته است با توجه به سند عادی ارائه شده و اظهارات دو نفر از شهود که در هنگام عقد حاضر بوده اند و نسبت به موضوع شهادت داده اند و نظریه کارشناس واحد و هم کارشناسان سه نفره هیچگونه خدشه ای به سند وارد نیست ضمن اینکه در نظریه تکمیلی کارشناس اقلیت اقای شکری نیز گفته دستخط اخیر توسط خود عاقد تحریر شد و متن سند توسط کارمند عاقد تنظیم شد پس خود عاقد نیز دستخط مربوط به پدرش را تأیید نمود. ضمن آنکه نوع عقد دائمی بود که درصدر آن اشاره شده و خدشه ای به آن وارد نیست تقاضای تأیید دادنامه صادره و رد واخواهی واخواهان مورد استدعاست دادگاه در تاریخ 94/4/10 با بررسی اوراق و محتویات پرونده و اعلام ختم دادرسی بشرح دادنامه 960/94 مورخ 94/4/10 در خصوص دادخواست واخواهان ش. ب. و آرمان ب. و سیما و مینا و اعظم و پ. همگی ب. فرزندان مرحوم ع. با وکالت آقایان م. م. و س.ک.الف. م.م. به طرفیت م. ف. فرزند شمسعلی با وکالت اقای ج. نفیسی نسبت به دادنامه 1764/92 صادره از شعبه 12 دادگاه خانواده اهواز دادگاه با بررسی جمیع محتویات پرونده از جمله نظریه دو نفر از کارشناسان هیأت که مصون از اعتراض باقی مانده است و نظر به اینکه واخواهان دلیلی بر مخدوش بودن دادنامه مذکور ارائه ننموده اند باستناد ماده305 قانون آئین دادرسی مدنی با رد واخواهی بعمل آمده و بنا به استدلال و مستندات مذکور در رأی واخواسته حکم به تأیید دادنامه معترض عنه صادر و اعلام میگردد. از این رأی آقای س.ک.الف. م.م. وکیل 6 نفر خانم ها و آقایان ب. محکوم علیهم دادنامه 519 و 1764/92 صادره از شعبه 12 خانواده تجدیدنظرخواهی نموده است و با توجه به ادعای خانم م. ف. که مستند به سند عادی ابرازی در پرونده مدعی وجود رابطه زوجیت دائم بین مورث تجدیدنظرخواهان و خودش بوده است و مندرجات این نوشته حاکی است عقد نکاحی به صورت مطلق ثبت و نگارش شده که نه قید دائمی و نه قید موقت در آن سند ذکر نشده است و اطلاق آن موجب اختلاف در نوع آن گردیده که رفع اختلاف به عهده دادگاه نهاده شده است دادگاه محترم نیز جهت فیصله دادن به ترافع مذکور ناگزیر از کشف قصد متعاقدین و تفسیر صحیح سندی عادی نکاحیه بوده که این امر نیز مستلزم توسل به ادله دیگر من جمله امارات است و همانطور که مستحضرید تا زمانی اماره و دلیل قانونی وجود دارد استناد به اصل خلاف موازین قانونی و فقهی است من جمله امارات قضایی قابل اعتنا نیز جعل و الحاق بعدی قید نکاح مبارک دائمی و 27 رجب... در صدر و ذیل سند می باشد چرا که اثر قصد طرفین و عاقد مجری صیغه انعقاد عقد دائمی بوده در همان حین نگارش قید را ذکر مینمودند و الحاق بعدی آن توسط فردی غیر از عاقد نیز صرفاً جهت قلب واقعیت و تمتع از فواید آثار عقد دائمی است چرا که اگر ایشان بدنبال تمتع از فواید و تبعات عقد دائمی بود می توانست در ز